Trong những năm gần đây, thông qua các hoạt động tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu xăng dầu trên địa bàn các huyện biên giới Hải Hà, Bình Liêu và thành phố cửa khẩu Móng Cái đạt được nhiều kết quả thuận lợi. Tuy nhiên, trước tình trạng xăng dầu nhập lậu trở lại trong thời gian gần đây là một hồi chuông cảnh báo công tác quản lý của các cơ quan hữu quan và việc chấp hành luật pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động này.
Hiện nay, trên tuyến biên giới đường bộ của tỉnh có 2 đơn vị được phép thực hiện kinh doanh tạm nhập tái xuất dầu là Công ty Xăng dầu B12 - tái xuất dầu qua khu vực cửa khẩu Bắc Phong Sinh và Tổng Công ty Xăng dầu quân đội - tái xuất dầu qua điểm thông quan Đồng Văn. Hai doanh nghiệp này đều có chức năng kinh doanh tạm nhập tái xuất xăng dầu, đã được Bộ Công thương cấp giấy phép xuất nhập khẩu xăng dầu và được UBND tỉnh Quảng Ninh cho phép tái xuất dầu qua các địa điểm này. Tại thành phố cửa khẩu Móng Cái có 5 doanh nghiệp tái xuất dầu qua đây nhưng hiện có 3 đơn vị làm thường xuyên: Công ty Xăng dầu B12 kinh doanh TNTX; Công ty TNHH MTV VIPCO Hạ Long chuyển khẩu dầu; Công ty Xăng dầu đường thuỷ (Hải Phòng).
Theo quy định của ngành Hải quan, các Chi cục Hải quan làm thủ tục xuất khẩu, tái xuất ngay sau khi hoàn thành thủ tục hải quan cho phương tiện vận chuyển xăng dầu xuất khẩu, tái xuất, phải thông báo bằng văn bản hoặc bằng hệ thống máy tính cho Chi cục Hải quan cửa khẩu biết. Cụ thể về ngày, giờ, đặc điểm, tuyến đường phương tiện hoạt động và tên, lượng, chủng loại xăng, dầu để cùng phối hợp quản lý giám sát. Lực lượng hải quan tiếp nhận hồ sơ làm thủ tục tái xuất và tổ chức quản lý, phân công đội giám sát trực tiếp trên biển và giám sát vòng ngoài từ khâu giao nhận hàng xuống phương tiện nhỏ, niêm phong kẹp chì, phối hợp với biên phòng giám sát chặt chẽ để tàu chở dầu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam. Cảng vụ hàng hải Quảng Ninh đã thực hiện phân vùng điểm đỗ cho tàu giao nhận dầu, tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp.
Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu xăng dầu trên biên giới bên cạnh những lợi ích về kinh tế thì còn có những tồn tại. Đặc biệt, mới đây Hải đội kiểm soát trên biển khu vực miền Bắc (Hải đội 1) liên tục phát hiện và bắt giữ các tàu chở dầu nhập lậu. Cụ thể, ngày 5-12, lực lượng này đã phát hiện và bắt giữ tàu Quế Bắc Ngư Vận 7678, do ông Trương Thế Tôn mang quốc tịch Trung Quốc làm thuyền trưởng, vận chuyển khoảng 180 MT (tấn) dầu diesel không có hoá đơn, chứng từ hợp lệ trên vùng biển Quảng Ninh. Ông Trương Thế Tôn chỉ xuất trình được giấy phép rời cảng, do đại diện Cảng vụ hàng hải Quảng Ninh tại Móng Cái cấp. Theo giấy phép rời cảng, tàu Quế Bắc Ngư Vận 7678 vận chuyển 180 MT dầu (OIL) từ Vạn Gia đi Trung Quốc. Tuy nhiên, tàu Quế Bắc Ngư Vận 7678 đã không thực hiện việc vận chuyển hàng hoá đi đúng tuyến đường đã định mà vận chuyển hàng hoá quay ngược lại Việt Nam. Đến ngày 12-12, cũng trên vùng biển thuộc Quảng Ninh, Hải đội 1 đã bắt giữ tàu Quế Bắc Ngư Vận 33696, do ông Vương Phúc Toàn người Trung Quốc làm thuyền trưởng, vận chuyển khoảng 50 MT dầu diesel trái phép, trị giá hàng hoá khoảng 1 tỷ đồng; tàu Quế Bắc Ngư Vận 62089 do ông Lý Thanh Phúc người Trung Quốc làm thuyền trưởng vận chuyển khoảng 60 MT (tấn) dầu diesel trái phép, trị giá hàng hoá khoảng hơn 1 tỷ đồng. Qua kiểm tra, cả 2 thuyền trưởng đều không xuất trình được bất cứ loại giấy tờ gì về nguồn gốc hàng hoá.
Theo đánh giá của các ngành chức năng, vào thời điểm cuối năm tình hình buôn lậu xăng dầu trên vùng biển diễn ra rất phức tạp. Phương thức thủ đoạn của các đối tượng buôn lậu là lợi dụng loại hình tạm nhập tái xuất, loại hình hàng hoá chuyển cửa khẩu và lợi dụng sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý mặt biển, trong công tác xuất nhập khẩu để vận chuyển hàng lậu và thẩm lậu quay vào Việt Nam tiêu thụ. Do vậy, trong thời gian các cơ quan chức năng cần nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác quản lý nhằm khắc phục những bất cập và chấn chỉnh những sai phạm trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp.
Thanh Phong
