Vạn Ninh là xã miền biển, dân cư chủ yếu sống bằng nghề ngư và nghề nông. Mà phụ nữ sống ở những địa phương như thế này thì quanh năm đầu tắt mặt tối, ít có điều kiện học tập nâng cao trình độ, cải thiện đời sống cho bản thân và gia đình.
Chính vì thế, việc triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, cuộc vận động xây dựng gia đình “5 không, 3 sạch” (gồm: Không đói nghèo, không vi phạm pháp luật và mắc TNXH, không có bạo lực gia đình, không sinh con thứ ba trở lên, không có trẻ suy dinh dưỡng và bỏ học; sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ) để làm thay đổi bộ mặt nông thôn, cải thiện đời sống người dân lại càng trở nên cần thiết. Nhưng khi bước vào triển khai các chương trình, cuộc vận động trên, các cấp Hội phụ nữ ở xã không khỏi lúng túng và đã gặp nhiều khó khăn.
Khó khăn bởi cuộc sống người dân nơi đây nói chung, phụ nữ nói riêng quanh năm vất vả, bận bịu với bộn bề công việc đồng áng; trình độ nhận thức vừa thấp vừa không đồng đều; đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn nên với mọi người cứ đủ no, đủ ấm là được rồi, chứ chẳng có thì giờ đâu mà lo nghĩ đến việc vệ sinh và những chuyện khác. Cái nghèo đeo bám, nhận thức lạc hậu đã dẫn đến việc bỏ bê, không quan tâm đến chuyện học hành của con cái; kéo theo việc mắc các tệ nạn xã hội và nạn bạo lực gia đình, việc sinh nhiều con... Các cán bộ Hội phụ nữ xã xác định những khó khăn trên đây chính là một trong những vấn đề mà chương trình xây dựng nông thôn mới phải hướng tới, tập trung vào để giải quyết.
Một câu hỏi đặt ra là tổ chức Hội phụ nữ xã tham gia xây dựng nông thôn mới như thế nào cho hiệu quả, cho sát với thực tế địa phương và đúng với chức năng, nhiệm vụ của mình. Các cán bộ Hội phụ nữ xã đã thảo luận kỹ và đi đến thống nhất là phải gắn việc tham gia xây dựng nông thôn mới với cuộc vận động xây dựng gia đình “5 không, 3 sạch”. Nhưng triển khai ở tất cả 5 chi hội (22 tổ phụ nữ) trong toàn xã ngay lập tức thì có vẻ không ổn, bởi các cán bộ Hội chưa có kinh nghiệm và như thế thì không tập trung chỉ đạo được. Thế nên, Ban Chấp hành Hội Phụ nữ xã quyết định chọn một vài thôn làm điểm trước khi nhân rộng. Sau khi rà soát, các cán bộ Hội Phụ nữ xã thấy rằng thôn Cầu Voi và Thôn Đông là hai địa bàn có nhiều gia đình sinh con thứ ba trở lên, nhiều trẻ em bỏ học nhất trong xã. Vì thế, Hội Phụ nữ xã đã chọn 2 thôn này làm điểm để xây dựng mô hình. Trước hết, các cán bộ Hội Phụ nữ xã đã tập trung tuyên truyền bằng nhiều hình thức, trong đó chú trọng việc tổ chức các buổi sinh hoạt tổ, nhóm phụ nữ để chị em thảo luận, cán bộ Hội làm công tác truyền thông về mục đích của cuộc vận động, các tiêu chí của nông thôn mới, các giải pháp để tham gia xây dựng nông thôn mới, để có các gia đình “5 không, 3 sạch”. Tiếp đó, khi các chị em phụ nữ đã “ngộ ra được” tác dụng của “5 không, 3 sạch” và mục tiêu của việc xây dựng nông thôn mới, Hội Phụ nữ xã tổ chức cho các chị em ở hai thôn này tự nguyện đăng ký tham gia mô hình. 117 hội viên phụ nữ ở 2 thôn đăng ký tham gia mô hình thường xuyên được tuyên truyền, sinh hoạt về các chủ đề bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình, kế hoạch hoá gia đình, phòng chống tệ nạn xã hội... Công tác tuyên truyền không chỉ tập trung vào đối tượng chị em phụ nữ, mà còn hướng đến cả các đấng mày râu là phu quân của các chị em. Mưa dầm thấm lâu, đến giờ nhiều người trong các thôn nói trên đều đã nắm được các kiến thức pháp luật phổ thông, những quy định liên quan đến phòng chống bạo lực gia đình và tệ nạn xã hội. Cùng với tuyên truyền, Hội Phụ nữ xã còn tổ chức cho các cặp vợ chồng ký cam kết không sinh con thứ ba. Đến nay, các cặp vợ chồng ở độ tuổi sinh đẻ trong thôn đã ý thức được tác hại của việc sinh nhiều con nên đều đã sử dụng các biện pháp tránh thai. Hội Phụ nữ xã còn phối hợp với các nhà trường đến tận từng nhà dân để tuyên truyền, vận động các gia đình đưa con em đến trường đúng độ tuổi, không để trẻ em phải bỏ học vì lý do “còn phải đi biển” hay phải ở nhà lao động sớm. Là xã ven biển, ở Vạn Ninh đương nhiên không có tình trạng hộ đói bởi chỉ cần vác mai, cầm cuốc ra biển vài tiếng, chị em đã có thể kiếm được một vài trăm ngàn đồng. Nhưng để giúp chị em giảm nghèo bền vững, vươn lên làm giàu, Hội Phụ nữ xã đã tham mưu với cấp uỷ, phối hợp với chính quyền tổ chức các lớp tập huấn, phổ biến kiến thức chăn nuôi, trồng trọt, đưa các giống cây con năng suất cao vào nuôi trồng. Hội cũng đứng ra tín chấp để ngân hàng cho chị em vay vốn phát triển sản xuất. Thế nên cái nghèo khó không còn đeo bám chị em trong những mùa biển động nữa. Cùng với xây dựng “5 không”, Hội Phụ nữ xã cũng đã có nhiều giải pháp, trong đó quan trọng nhất là đẩy mạnh tuyên truyền để các gia đình thực hiện đạt “3 sạch”.
Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Vạn Ninh, chị Phạm Thị Tấn cho biết, qua hơn một năm xây dựng mô hình điểm ở các thôn Cầu Voi, Thôn Đông, cho thấy việc gắn kết xây dựng nông thôn mới với cuộc vận động xây dựng gia đình “5 không, 3 sạch” đã có tác động tích cực đến các phong trào chung của thôn. Đường làng ngõ xóm, nếp sinh hoạt của các gia đình đã thay đổi theo hướng văn minh, sạch sẽ hơn. Các tệ nạn như cờ bạc, rượu chè, bạo hành phụ nữ, gây rối trật tự công cộng trên địa bàn 2 thôn giảm rõ rệt. 100% trẻ em đi học đúng độ tuổi; trẻ em suy dinh dưỡng giảm đáng kể; tuy nhiên trẻ em trong các thôn bỏ học thì vẫn còn. Chủ tịch Hội Phụ nữ xã cho biết thêm, tới đây tổ chức Hội sẽ nhân rộng mô hình ra các thôn khác trong xã. Trong đó, bên cạnh việc gắn kết chặt chẽ hơn giữa cuộc vận động xây dựng “5 không, 3 sạch” với xây dựng nông thôn mới, với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư”, tổ chức Hội sẽ tập trung bồi dưỡng kỹ năng điều hành sinh hoạt và tổ chức hoạt động mô hình cho thành viên các ban chủ nhiệm, đẩy mạnh xã hội hoá việc thực hiện mô hình.
Hà Linh
