Xác định khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt cho tăng trưởng, tỉnh Quảng Ninh đã chủ động huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho lĩnh vực này. Cách làm có trọng tâm, lấy ứng dụng và chuyển giao làm thước đo hiệu quả đã góp phần nâng cao tiềm lực KHCN, tạo nền tảng quan trọng thúc đẩy phát triển KT-XH bền vững.
Thực hiện Nghị quyết 13-NQ/TU ngày 28/4/2023 của BCH Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh khoá XV, trong 3 năm, Quảng Ninh đã bố trí trên 552 tỷ đồng cho sự nghiệp KHCN, đạt 2,73% tổng chi thường xuyên ngân sách tỉnh. Cùng với đó, các địa phương trong tỉnh cũng đã bố trí trên 11 tỷ đồng cho hoạt động KHCN, đổi mới sáng tạo. Nguồn lực đầu tư không dàn trải mà được tập trung cho các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ phục vụ trực tiếp các ngành, lĩnh vực ưu tiên như công nghiệp chế biến, chế tạo, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số với tỷ lệ ứng dụng vào thực tiễn đạt trên 90%. Cách tiếp cận này đã góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn, hạn chế tình trạng nghiên cứu xa rời thực tiễn hoặc chậm được ứng dụng vào đời sống sản xuất.
Bên cạnh nguồn chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh huy động các nguồn lực xã hội đầu tư cho KHCN và đổi mới sáng tạo, trong đó khu vực doanh nghiệp giữ vai trò ngày càng quan trọng. Tiêu biểu, Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã xây dựng và triển khai Đề án chuyển đổi số đến năm 2030, với tổng kinh phí hơn 1.206 tỷ đồng, thể hiện quyết tâm ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và sản xuất kinh doanh. Nhiều tập đoàn lớn, có thương hiệu toàn cầu như Lite-On, Foxconn, Jinko Solar, Gokin Solar lựa chọn đầu tư, mang theo công nghệ hiện đại, phương thức quản trị tiên tiến và các giải pháp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Trong lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu, Trường Đại học Hạ Long đã chủ động bố trí nguồn thu sự nghiệp để đầu tư cho hoạt động KHCN, góp phần tăng cường tiềm lực nghiên cứu và chuyển giao tri thức. Đặc biệt, thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 05/02/2022 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, các doanh nghiệp viễn thông đang tập trung đầu tư phát triển hạ tầng băng thông rộng, chất lượng cao, từng bước thay thế công nghệ lạc hậu, mở rộng vùng phủ sóng di động và cáp quang, tạo nền tảng hạ tầng số vững chắc phục vụ chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh.
Quỹ phát triển KHCN của tỉnh và các nguồn vốn ngoài ngân sách dành cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm (R&D) tiếp tục được quan tâm khai thác. Đến hết năm 2025, vốn Quỹ phát triển KHCN tỉnh đạt gần 45,9 tỷ đồng. Nhiều doanh nghiệp lớn như: Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, Binh đoàn 19 - Tổng Công ty Đông Bắc, Công ty CP Viglacera,... tiếp tục trích lợi nhuận sau thuế để hình thành Quỹ phát triển KHCN của đơn vị với tổng kinh phí gần 1.000 tỷ đồng nhằm tập trung cho hoạt động nghiên cứu, sáng kiến và cải tiến kỹ thuật. Đơn cử như ngành Than, trong năm 2025, TKV đã xây dựng kế hoạch triển khai 45 hoạt động KHCN với tổng kinh phí khoảng 213 tỷ đồng từ nguồn này; góp phần nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sản xuất kinh doanh và năng lực đổi mới công nghệ tại các đơn vị thành viên.
Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở KH&CN tỉnh: Nhằm tiếp tục gia tăng, sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư cho KHCN và đổi mới sáng tạo, thời gian tới, tỉnh Quảng Ninh xác định đẩy mạnh thu hút đa dạng các nguồn lực xã hội, nhất là khu vực tư nhân và doanh nghiệp FDI. Đồng thời, tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng thông thoáng, minh bạch, tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp tham gia mạnh mẽ hơn vào hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới công nghệ; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm, hình thành và sử dụng hiệu quả Quỹ phát triển KHCN của doanh nghiệp cũng như mở rộng hợp tác với các tập đoàn, nhà đầu tư chiến lược có tiềm lực tài chính, công nghệ hiện đại và kinh nghiệm quản trị tiên tiến. Qua đó không chỉ bổ sung nguồn lực cho KHCN mà còn góp phần nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.
