Năm 2025 đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong việc thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn Quảng Ninh. Với quyết tâm chính trị cao, cách làm chủ động, sáng tạo, đồng bộ, ngành KH&CN tỉnh đã khẳng định vai trò là lực lượng nòng cốt trong tham mưu thể chế, thúc đẩy ứng dụng KHCN vào thực tiễn, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển nhanh, bền vững và hiện đại của Quảng Ninh trong giai đoạn mới.
Bước tiến rõ nét
Ngay từ đầu năm 2025, Sở KH&CN đã bám sát các nghị quyết, chương trình hành động của Trung ương và của tỉnh, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trên tinh thần chủ động, quyết liệt, ngành đã tham mưu ban hành 155 văn bản chỉ đạo, điều hành, tạo hành lang pháp lý và cơ sở chiến lược quan trọng để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ KHCN và chuyển đổi số trên toàn tỉnh.
Một trong những điểm nổi bật là Quảng Ninh trở thành địa phương đầu tiên của cả nước ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, được Bộ Chính trị đánh giá cao về tính kịp thời, bài bản và định hướng dài hạn. Quan điểm xuyên suốt được xác định rõ: Lấy KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm động lực chính cho phát triển.
Trong năm 2025, công tác hoàn thiện thể chế tiếp tục được đẩy mạnh với việc tham mưu ban hành 4 nghị quyết của HĐND tỉnh liên quan trực tiếp đến phân cấp, ủy quyền, đầu tư ứng dụng CNTT, thu hút nhân lực KHCN và nâng cao chất lượng tư vấn khoa học. Đây được xem là bước “mở khóa” quan trọng, tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài, tạo dư địa cho KHCN phát triển mạnh mẽ hơn.
Hoạt động nghiên cứu, ứng dụng KHCN có nhiều chuyển biến rõ nét. Năm 2025, toàn tỉnh phê duyệt 39 nhiệm vụ KHCN mới, tăng 15 nhiệm vụ so với năm 2024; 100% nhiệm vụ có cam kết ứng dụng và trên 90% kết quả được đưa vào thực tiễn ngay sau nghiệm thu. Nhiều đề tài, dự án có giá trị khoa học và thực tiễn cao, góp phần trực tiếp vào phát triển KT-XH, bảo tồn giá trị văn hóa và nâng cao đời sống nhân dân. Tiêu biểu là các nghiên cứu khoa học phục vụ hồ sơ trình UNESCO, góp phần để Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào tháng 7/2025.
Song song với đó, nguồn lực đầu tư cho KHCN và chuyển đổi số tiếp tục được ưu tiên. Tổng chi ngân sách địa phương năm 2025 cho lĩnh vực này đạt gần 844 tỷ đồng, chiếm 2,876% tổng chi ngân sách, đưa Quảng Ninh vào nhóm 4 địa phương dẫn đầu cả nước về bố trí nguồn lực cho KHCN.
Hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo phát triển sôi động. Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2024 của Quảng Ninh vươn lên xếp thứ 3 toàn quốc. Trong năm 2025, tỉnh có thêm 7 doanh nghiệp KHCN được chứng nhận, nâng tổng số lên 35 doanh nghiệp KHCN, đứng thứ 5 cả nước. Diễn đàn Khởi nghiệp sáng tạo quốc gia lần thứ 7 tổ chức tại Quảng Ninh đã để lại dấu ấn đậm nét, khẳng định vị thế ngày càng rõ của tỉnh trong bản đồ đổi mới sáng tạo quốc gia.
Đặc biệt, phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai sâu rộng, góp phần thay đổi căn bản nhận thức và kỹ năng số trong cán bộ, công chức và nhân dân. Toàn tỉnh đã tổ chức 257 lớp đào tạo, bồi dưỡng cho hơn 24.500 lượt cán bộ, công chức; 100% thôn, bản thành lập tổ công nghệ số cộng đồng, trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận và ứng dụng công nghệ số trong đời sống.
Tạo đà cho giai đoạn phát triển mới
Phát huy những kết quả đã đạt được, ngành KH&CN Quảng Ninh xác định năm 2026 và giai đoạn tiếp theo là thời điểm tăng tốc, chuyển mạnh từ “triển khai đồng bộ” sang “phát triển bền vững và tạo đột phá”.
Theo Giám đốc Sở KH&CN Nguyễn Mạnh Cường, trọng tâm trước hết là tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách đặc thù cho phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, bảo đảm đồng bộ với các định hướng lớn của Trung ương và phù hợp với thực tiễn phát triển của tỉnh. Việc tổ chức triển khai hiệu quả các nghị quyết, kế hoạch đã ban hành, nhất là Nghị quyết 57-NQ/TW và các chiến lược, đề án lớn của tỉnh sẽ được đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu.
Cùng với đó, tỉnh tập trung phát triển mạnh hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu, thúc đẩy xây dựng Khu công nghệ số tập trung tại Tuần Châu, từng bước hình thành các không gian đổi mới sáng tạo, thu hút doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Việc công bố “13 bài toán lớn” về KHCN và chuyển đổi số sẽ tiếp tục được cập nhật, hoàn thiện, làm cơ sở kêu gọi các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp trong và ngoài nước cùng tham gia giải quyết.
Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, định hướng xuyên suốt là ưu tiên các nhiệm vụ có tính ứng dụng cao, giải quyết trực tiếp những vấn đề đặt ra từ thực tiễn phát triển KT-XH, đặc biệt là các lĩnh vực kinh tế biển, năng lượng tái tạo, công nghiệp chế biến, y tế, nông nghiệp công nghệ cao và bảo tồn giá trị văn hóa. Tỉnh kiên trì mục tiêu trên 90% nhiệm vụ KHCN được ứng dụng vào thực tiễn, gắn nghiên cứu với thị trường và nhu cầu xã hội.
Công tác chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng toàn diện, thực chất, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Quảng Ninh đặt mục tiêu nâng cao chất lượng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số, khai thác hiệu quả dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công. Phong trào “Bình dân học vụ số” sẽ tiếp tục được mở rộng, trở thành nền tảng bền vững cho nâng cao dân trí số trên địa bàn tỉnh.
Với tầm nhìn dài hạn, quyết tâm chính trị cao và cách làm bài bản, sáng tạo, KHCN và đổi mới sáng tạo được kỳ vọng sẽ tiếp tục là trụ cột, là động lực then chốt, góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa Quảng Ninh trở thành địa phương phát triển hiện đại, năng động, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực và cả nước.
