Xã đảo Quan Lạn (Vân Đồn) được nhiều người biết tới với các di tích lịch sử, danh thắng du lịch, không ít du khách và các nhà nghiên cứu lại rất quan tâm tới những ngôi nhà cổ trên xã đảo này. Điều đặc biệt là những ngôi nhà có tuổi khoảng 100 năm này xây bằng đá với mật mía và các loại gỗ quý đến nay vẫn bền vững với thời gian.
Một trong những ngôi nhà cổ này là ngôi nhà của gia đình bà Vũ Thị Dược và ông Nguyễn Văn Di ở thôn Thái Hoà, xã Quan Lạn. Ông Di cho biết, ngôi nhà được xây từ năm 1918 và được gia đình ông mua lại vào năm 1989. Qua thời gian gần 100 năm nhưng nhiều phần của ngôi nhà vẫn giữ được vẻ bền đẹp theo thời gian. Mặc dù đã được sửa chữa, nâng cấp nhiều nhưng ngôi nhà vẫn mang nhiều nét cổ độc đáo và những kiến trúc đẹp cổ xưa.
Được biết, ban đầu ngôi nhà có nhiều hoành phi câu đối sơn son thiếp vàng với chữ viết lạ. Theo các cụ già trong làng thì nhiều hoành phi câu đối, các loại chữ viết trong nhà cổ vẫn chưa được dịch. Điều này cũng thu hút một số nhà nghiên cứu Hán nôm, văn hoá đến tìm hiểu.
Ông Lưu Thành Viên, Chủ tịch UBND xã Quan Lạn cho biết: Mặc dù có từ lâu, nhưng trên xã đảo vẫn còn lưu giữ được 1-2 ngôi nhà cổ cùng kiểu. Tuy mang dấu ấn thời gian, nhưng ngôi nhà cổ vẫn giữ được kiến trúc, hình dáng nguyên sơ, nhiều vật dụng trang trí: hoành phi câu đối, hoa văn đặc trưng...Dù không mang kiểu dáng hiện đại, những những nét đẹp cổ kính, mát mẻ mùa hè, ấm áp vào mùa đông nên người dân xã đảo vẫn giữ gìn, lưu giữ những nét đẹp như một món quà quý giá.
T.Quân