Theo chia sẻ của ông Lê Công Tiềm, Chủ nhiệm Hợp tác xã (HTX) Toàn Dân - doanh nghiệp đang triển khai dự án “Trồng và phát triển cây dược liệu ba kích tím trên địa bàn huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh”, trong điều kiện kinh tế nhiều khó khăn như hiện nay nếu doanh nghiệp của ông không nhận được sự hỗ trợ từ phía Bộ KH&CN, tỉnh, Quỹ PTKH&CN tỉnh, có lẽ sẽ rất khó đẩy nhanh được tiến độ triển khai dự án.
Ban đầu HTX Toàn Dân đầu tư vào huyện Ba Chẽ chủ yếu là trồng keo lấy gỗ. Nhưng khi “bén duyên” với mảnh đất giàu tiềm năng để phát triển các loại dược liệu quý thì ông chủ nhiệm HTX Toàn Dân Lê Công Tiềm đã quyết định phát triển thêm sản phẩm cây ba kích tím. Ông tâm sự: “Đang lúc bí chưa biết làm gì để lấy ngắn nuôi dài (trồng rừng phải mất từ 5-7 năm mới có thể thu hoạch - PV), thì tôi thấy bà con ở đây khai thác được rất nhiều cây ba kích từ tự nhiên. Khai thác mãi cũng đến lúc loại cây này cạn kiệt. Ba Chẽ nhiều rừng, nổi tiếng với sản phẩm ba kích tím là thế mà vài năm gần đây tìm mãi trong rừng cũng chẳng còn”.
HTX Toàn Dân đã mạnh dạn lập dự án và được UBND tỉnh phê duyệt. Dự án có quy mô 100ha với tổng kinh phí trên 107 tỷ đồng. Điểm đặc biệt của dự án này là doanh nghiệp sẽ triển khai trồng và phát triển cây dược liệu ba kích bằng phương pháp nuôi cấy mô. Nghĩa là trên cơ sở những cây ba kích bố, mẹ được lấy trực tiếp từ rừng tự nhiên ở Ba Chẽ, HTX đã liên kết với Viện Công nghệ sinh học Hà Nội sử dụng công nghệ nuôi cấy mô để nhân giống trong phòng thí nghiệm. Sau thời gian từ 3-4 tháng, giống cây ba kích sẽ được đem trồng tại xã Thanh Lâm (Ba Chẽ). Với cách nhân giống này vừa đảm bảo được năng suất, vừa đảm bảo được chất lượng của củ ba kích vì nó phù hợp với thổ nhưỡng và khí hậu của vùng đất Ba Chẽ.
Để triển khai dự án này, ngoài việc chuẩn bị mặt bằng, HTX còn phải đầu tư nhà lưới, cây giống. Ông Tiềm cho biết: “Nếu để doanh nghiệp tự lực làm thì rất khó. Có làm được cũng chỉ túc tắc mà dễ đến vài ba năm mới hoàn thành cơ sở ban đầu. May là chúng tôi đã nhận được sự hỗ trợ từ các nhà khoa học, cơ quan quản lý của tỉnh, nhất là Quỹ PTKH&CN”. Sau khi HTX Toàn Dân có đề xuất được hỗ trợ, cơ quan điều hành Quỹ PTKH&CN đã tiến hành thẩm định và hướng dẫn doanh nghiệp làm hồ sơ. Theo đó, dự án trồng và phát triển cây dược liệu ba kích tím của HTX Toàn Dân đã được hỗ trợ cho vay ưu đãi 6,5 tỷ đồng. Hiện, cơ quan điều hành Quỹ đã làm thủ tục giải ngân lần 1 với tổng kinh phí trên 1,5 tỷ đồng. Mới đây nhất, ngày 10-1-2014, Quỹ đã tiếp tục giải ngân đợt 2 với kinh phí 2,6 tỷ đồng.
Nhờ sự hỗ trợ kịp thời từ Quỹ, hiện HTX Toàn Dân đã trồng được trên 50ha cây ba kích tím. Dự kiến, năm 2017, lứa ba kích trồng đầu tiên sẽ cho thu hoạch. Qua đây có thể thấy, khi doanh nghiệp được hỗ trợ kịp thời sẽ mang lại rất nhiều ích lợi. Đó là sự động viên, khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm để nâng giá thành sản phẩm. Khi ấy, doanh nghiệp sẽ giải quyết công ăn, việc làm cho rất nhiều lao động địa phương, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương một cách bền vững.
Vĩ An
