Không phải ngẫu nhiên mà năm 2012, Bộ KH&CN lại dành sự ưu ái đặc biệt cho Quảng Ninh khi phê duyệt tới 13 dự án trong chương trình nông thôn, miền núi. Quảng Ninh cũng là địa phương duy nhất trong cả nước được phê duyệt nhiều dự án trong chương trình này.
Theo lãnh đạo Sở KH&CN, các dự án Quảng Ninh đề xuất được Bộ KH&CN phê duyệt đều là những vấn đề, lĩnh vực bức thiết với Quảng Ninh. Ngoài lý do trên, còn một yếu tố để Bộ KH&CN ủng hộ là Quảng Ninh đã huy động được doanh nghiệp và người dân tham gia các dự án. Cụ thể: Tổng kinh phí hỗ trợ từ Bộ KH&CN cho các dự án này là 21 tỷ đồng (khoảng 18% giá trị các dự án) thì ngân sách tỉnh cũng cân đối để triển khai các dự án là trên 25 tỷ đồng, bằng 22% và doanh nghiệp, người dân là 66,2 tỷ đồng, khoảng 60% tổng giá trị các dự án. Điều này cho thấy, nhu cầu chuyển giao công nghệ của doanh nghiệp và người dân trên địa bàn tỉnh là rất nghiêm túc. Và hiệu quả các dự án đạt được không hề nhỏ. Ông Trần Văn Quang, Phó Giám đốc Sở KH&CN khẳng định: “Việc huy động các doanh nghiệp tham gia vào các dự án KH&CN sẽ giảm được rất nhiều rủi ro. Với tiềm lực kinh tế, nhân lực, vật lực, các doanh nghiệp sẽ có điều kiện thuận lợi hơn để tiếp cận và tiếp nhận các tiến bộ KH&CN. Trên cơ sở đó, chuyển giao cho người nông dân theo hình thức “cầm tay chỉ việc”. Doanh nghiệp cũng sẽ là đầu mối giám sát các quy trình thực hiện cũng như thu mua sản phẩm của các hộ nông dân; phát triển, nhân rộng mô hình dự án khi có hiệu quả”.
Trong số các dự án phục vụ mục tiêu phát triển nông thôn, miền núi có thể kể ra một số dự án điển hình mang lại hiệu quả cao như: Dự án “Ứng dụng KHCN sản xuất và chế biến chè theo hướng VietGap tại huyện Hải Hà tỉnh Quảng Ninh” do Công ty TNHH Thuấn Quỳnh chủ trì thực hiện trên quy mô 60ha chè tại huyện Hải Hà (30ha trồng thay thế và 30ha trồng thâm canh) với tổng kinh phí 11,53 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách sự nghiệp KH&CN T.Ư 200 triệu đồng; ngân sách tỉnh hỗ trợ 3,84 tỷ đồng; còn lại là của doanh nghiệp và người dân. Dự án trồng thay thế giống chè cũ, thoái hoá bằng các giống chè mới chất lượng cao như chè Thuý Ngọc, Phúc Vân Tiên… và xây dựng, phát triển vùng nguyên liệu ổn định, chất lượng cho thương hiệu chè Hải Hà - Quảng Ninh. Hay như Dự án “Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ xây dựng mô hình trồng nghệ vàng theo tiêu chí GACP và sơ chế biến nghệ tại Quảng Ninh” do Công ty CP Secoin Quảng Ninh chủ trì thực hiện trong thời gian 2 năm, từ tháng 6-2012 đến 6-2014 tại huyện Đông Triều với tổng kinh phí 18,964 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách KH&CN T.Ư hỗ trợ trên 2,4 tỷ đồng; ngân sách tỉnh hỗ trợ 5,602 tỷ đồng; doanh nghiệp đối ứng trên 10,9 tỷ đồng. Quy mô dự án gồm 18ha sản xuất giống; 75ha sản xuất nghệ dược liệu và chế biến 300 tấn sản phẩm nghệ khô sẽ góp phần chuyển đổi dần cơ cấu cây trồng trên địa bàn huyện Đông Triều, tạo công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho người nông dân, từng bước hình thành vùng nguyên liệu và xây dựng nhà máy chế biến tinh bột nghệ vàng tại Quảng Ninh...
Tuy hiện nay, hầu hết các dự án phục vụ phát triển nông thôn, miền núi đều đang trong giai đoạn triển khai nhưng rõ ràng, sự tham gia của các doanh nghiệp đối với các dự án đã “hâm nóng” được hoạt động KH&CN. Lợi ích và hiệu quả từ các dự án mang lại không chỉ với riêng doanh nghiệp mà còn với cả người nông dân.
Vĩ An
