Theo thống kê của Sở Lao động Thương binh và Xã hội, giai đoạn 5 năm vừa qua (2010-2015), Quảng Ninh đã đào tạo nghề cho 21.881 lao động nông thôn thuộc Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 theo Quyết định 1956 của Chính phủ (Đề án 1956), trong đó 9.344 người học nghề nông nghiệp, 12.537 người học nghề phi nông nghiệp. Song song với việc dạy nghề, tỉnh đặc biệt chú trọng khâu nâng cao hiệu quả sau đào tạo, tức tạo việc làm theo nghề đào tạo, tăng thu nhập cho người lao động. Trong đó giải pháp huy động doanh nghiệp cùng tham gia vào khâu đào tạo và tuyển dụng lao động vào làm việc đã và đang mang lại hiệu quả rõ nét.
Chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp May Việt Hưng khu công nghiệp Việt Hưng, TP Hạ Long (thuộc Công ty CP May Quảng Ninh), doanh nghiệp đang tham gia đào tạo nghề đồng thời tuyển dụng luôn số lao động do mình đào tạo vào thời điểm giáp Tết Nguyên đán. Không khí sản xuất ở đây rất sôi động và khẩn trương để kịp hoàn thành các đơn hàng quan trọng. Xí nghiệp May Việt Hưng đang có khoảng gần 200 lao động làm việc, trong đó có 65 lao động vừa tốt nghiệp khoá đào tạo nghề may công nghiệp cho lao động nông thôn do chính Xí nghiệp đào tạo. Mặc dù mới vừa học xong nghề, kinh nghiệm thực tế sản xuất chưa nhiều thế nhưng tất cả 65 lao động này đều thao tác nghiệp vụ nhịp nhàng, bắt kịp với các bạn đồng nghiệp khác. Chị Trần Thị Dung, Giám đốc Xí nghiệp May Việt Hưng nói: Sở dĩ được như vậy là bởi 65 học viên lớp nghề may này do chính doanh nghiệp chúng tôi đào tạo. Chúng tôi dạy cho các em các kỹ năng làm việc cần thiết, môi trường đào tạo cũng mang tính thực tế ngay trên xưởng sản xuất này, nên các em nói là học nghề nhưng cũng gần như làm nghề. Có thể thấy đối với các học viên này, chỉ sau khoá học là kỹ năng nghề đã đạt độ thành thạo, có thể vào làm việc ngay. Bởi vậy 65 học viên này khi được tuyển dụng chỉ phải thử việc 1 tháng là được “ăn” lương chính thức với mức thu nhập từ 3 đến 5 triệu đồng/người/tháng. Ngay trong tháng thử việc các học viên cũng được hưởng 80% mức thu nhập trên.
Việc được doanh nghiệp tuyển dụng ngay sau đào tạo khiến cho người học rất phấn khởi, yên tâm học tập và làm việc. Chia sẻ với chúng tôi, chị Bùi Thị Hà, tổ may 6, một trong 65 học viên lớp nghề may nói trên, cho biết: Tham gia lớp học nghề may công nghiệp cho lao động nông thôn tôi không nghĩ mình sẽ có được việc làm thuận lợi như thế này, bởi như đã biết việc xin việc làm không dễ nhất là việc làm phù hợp với năng lực của mình. Được Xí nghiệp May Việt Hưng tuyển dụng tôi rất mừng, mặc dù bước đầu thu nhập ở đây còn chưa cao nhưng tôi tin là với cố gắng nâng cao tay nghề, làm được nhiều sản phẩm hơn của bản thân, thu nhập của tôi sẽ được cải thiện hơn. Còn tâm sự của chị Hoàng Thị Nhung, tổ may số 4, một học viên khác tham gia lớp học cho biết: Do mới kết thúc học nghề, còn chưa có kinh nghiệm làm việc nhưng ở đây chúng tôi không bị phân biệt đối xử, thay vào đó còn được lãnh đạo Xí nghiệp, đồng nghiệp tận tình chỉ bảo, điều đó động viên chúng tôi rất nhiều…
Không hoàn toàn giống như Xí nghiệp May Việt Hưng là đào tạo và tuyển dụng lao động do mình đào tạo. Công ty CP Hoàng Tiến (xã Bình Dương, TX Đông Triều) nhiều năm qua thường xuyên “bắt tay” với các cơ sở dạy nghề của tỉnh triển khai các lớp đào tạo nghề gốm cho lao động nông thôn ngay tại chính cơ sở sản xuất của mình. Công ty đảm nhận hỗ trợ khoá học một phần (về cơ sở vật chất, thiết bị thực hành), tham góp ý kiến vào quy trình thực hành của học viên, cùng giám sát và đánh giá chất lượng học viên… và cuối cùng là tuyển dụng học viên vào làm việc tại Công ty. Hoạt động này của Công ty CP Hoàng Tiến góp phần nâng cao chất lượng các lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn, hơn hết còn tạo được việc làm phù hợp, thu nhập ổn định cho người học sau đào tạo. Anh Nguyễn Văn Thắng, đại diện Công ty CP Hoàng Tiến cho biết: Tính đến thời điểm này Công ty đã tham gia phối hợp triển khai nhiều lớp nghề cho lao động nông thôn theo cách trên, đồng thời cũng đã tuyển dụng và tạo thu nhập ổn định cho gần 400 học viên. Đáng mừng là tại TX Đông Triều hiện đã và đang huy động được nhiều doanh nghiệp vào cuộc đào tạo và tuyển dụng lao động nông thôn thuộc Đề án 1956. Chị Nguyễn Thị Nhung, cán bộ Phòng Lao động Thương Binh và Xã hội TX Đông Triều, cho biết: Điển hình như các đơn vị sản xuất gốm sứ như Công ty CP Hoàng Tiến, Công ty TNHH Thành Đồng, Công ty CP Gốm xây dựng Yên Thọ, Công ty TNHH Coto Quảng Ninh, Công ty TNHH Gốm sứ Quang Vinh, Công ty TNHH Hoàng Quế 22-12, Công ty TNHH Xây dựng Thắng Lợi…
Có thể khẳng định việc huy động doanh nghiệp vào cuộc, đồng thời dạy nghề và tuyển dụng lao động vào làm việc như trên đã và đang thực sự mang lại hiệu quả. Doanh nghiệp có được nguồn lao động chất lượng và hơn hết người lao động nông thôn sau đào tạo tìm được việc làm và thu nhập ổn định. Từ cách làm này đã góp phần giúp việc triển khai Đề án 1956 tại Quảng Ninh được đánh giá cao. Trong đó kết quả khảo sát hiệu quả sau đào tạo mới đây nhất của Sở LĐ-TB&XH cho thấy tỷ lệ lao động làm đúng nghề đạt 91,16%, trong đó tỷ lệ lao động có thu nhập cao hơn là 93,14%; số người đánh giá hài lòng về nghề đã học chiếm 75,62%. Tuy nhiên, cũng cần phải thấy rằng hiện số doanh nghiệp tham gia hoạt động dạy nghề và tuyển dụng lao động nông thôn theo Đề án 1956 hiện nay còn thấp. Hiện riêng doanh nghiệp vừa dạy nghề vừa tuyển dụng lao động chỉ có các đơn vị thuộc Công ty CP May Quảng Ninh; số doanh nghiệp tuyển dụng lao động nông thôn sau đào tạo chủ yếu tập trung ở TX Đông Triều.
Việt Hoa
