Như các phương tiện truyền thông từng đề cập, cách đây 6 năm, năm 2007, do tâm lý của nhiều cặp vợ chồng muốn sinh con vào “năm đẹp”, năm “heo vàng”, nên số lượng trẻ sinh năm này đã tăng đột biến...
Điều gì đã và đang xảy ra ở các trường tiểu học, nhất là các trường ở đô thị, thành phố, khi năm học 2013-2014, những chú “heo vàng” này vào lớp một?
Với Quảng Ninh, tình trạng quá tải học sinh vào lớp một năm học 2013-2014 diễn ra nhiều nhất ở 4 thành phố là Hạ Long, Móng Cái, Cẩm Phả và Uông Bí. Tại địa bàn thành phố Hạ Long, số học sinh vào lớp một năm nay đông nhất trong toàn tỉnh, đặc biệt là những trường điểm, trường ở các khu dân cư trung tâm. Chị Vi Bích Hạnh, Phó Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Hạ Long, cho biết: “-Năm học 2013-2014, số học sinh vào lớp một toàn thành phố tăng hơn năm học trước 1.160 em; hầu như ở phường nào cũng tăng. Một số phường trung tâm như Hồng Hà, Hồng Hải, Trần Hưng Đạo, Hồng Gai thì số lượng tăng đến mức đáng lo ngại…”.
Để giải quyết tình trạng này, Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố đã tổ chức nhiều cuộc họp với hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa bàn nhằm quán triệt tinh thần chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo. Và theo báo cáo, tính đến thời điểm 15-8, các trường tiểu học trên toàn thành phố đều đã đảm bảo đủ phòng học cho số lượng học sinh trên địa bàn trường mình. “-Đội ngũ giáo viên cũng được chuẩn bị đầy đủ để đáp ứng nhu cầu của các em. Phòng đang tập trung chỉ đạo các trường cố gắng để hoàn thành thời khoá biểu với 2 buổi học một ngày, đặc biệt là các cháu lớp một” - Chị Vi Bích Hạnh nhấn mạnh.
Tuy nhiên, Ban Giám hiệu của một số trường tiểu học thì vẫn chưa thể yên tâm với thực trạng này. Trường Tiểu học Hạ Long (phường Hồng Gai) do có vị trí nằm ở nơi có mật độ dân cư cao nhất toàn thành phố nên vấn đề đảm bảo cho việc đi học của các cháu bậc tiểu học nói chung, lớp một nói riêng, theo đúng tuyến đã gặp nhiều khó khăn hơn các phường khác rồi. Trong khi đó, phường Bạch Đằng nằm cạnh đã đông dân lại không có trường tiểu học nào. Vì thế, Trường Tiểu học Hạ Long phải “gồng mình” cùng Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo chia sẻ sự quá tải học sinh lớp một đến từ phường Bạch Đằng. Một số phụ huynh có con em năm nay vào lớp một ở phường Hồng Gai cho biết, họ rất lo bởi xin cho con vào học bán trú ở Trường Tiểu học Hạ Long như mọi năm không dễ dàng gì! Trong khi đó, qua tìm hiểu, thì thấy Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo đã điều tra phổ cập trước, nên có sự chủ động trong công tác chuẩn bị hơn. Ngoài số cháu được phân bổ từ phường Bạch Đằng, năm nay Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo kiên quyết không nhận học sinh trái tuyến. Cô giáo Nguyễn Thị Vinh, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo, cho biết: “-Vì là trường điểm nên năm nào số lượng học sinh xin vào học tại trường cũng đều rất đông. Bởi vậy, nhà trường đã lên phương án điều tra, tìm hiểu về số lượng và nhu cầu “đầu vào” trước năm học mới một năm để lập kế hoạch sao cho phù hợp với thực tế nhất, cố gắng đáp ứng tối đa số lượng trẻ được vào trường trên cơ sở điều kiện, vật chất của trường”. Nhờ có các phương án ứng phó sớm như vậy nên năm nay Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo chỉ mở thêm một phòng học và tăng mỗi lớp khoảng 5 em so với quy định chuẩn quốc gia nhằm đảm bảo kế hoạch giảng dạy theo đúng quy định hướng dẫn của Phòng và Sở Giáo dục - Đào tạo.
Cũng như vậy, với thành phố Cẩm Phả, bên cạnh mối lo về điều kiện cơ sở vật chất trường lớp v.v.., còn có mối lo thiếu giáo viên. Chị Đỗ Thị Lan, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Cẩm Phả, cho biết” “-Hiện tại theo số liệu thống kê ban đầu thì toàn thành phố có tổng số học sinh vào lớp một là 3.144 học sinh, tăng hơn năm học trước khoảng 300 em. Trước mắt, các trường trên địa bàn sẽ thiếu khoảng 10 phòng học, ngoài ra còn thiếu nhiều giáo viên đứng lớp nữa…”.
Chị Lan cũng cho biết, hiện tại ngành giáo dục thành phố Cẩm Phả đã và đang huy động mọi nguồn lực để giải quyết. “Để khắc phục tình trạng này, Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố đã bổ sung thêm số lượng giáo viên hợp đồng, tận dụng tối đa cơ sở vật chất tại mỗi trường để đảm bảo được chương trình giảng dạy và tiếp nhận hết số trẻ vào lớp một theo đúng độ tuổi” - Chị Lan nói.
Ở các địa bàn khác như thành phố Uông Bí, thành phố Móng Cái v.v.. tình trạng quá tải học sinh lớp một chỉ xảy ra cục bộ ở một vài điểm, không đến mức căng thẳng như ở Hạ Long, Cẩm Phả, nhưng cũng phần nào gây lúng túng cho một số trường. Anh Võ Tiến Quang, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Uông Bí, cho biết, số lượng học sinh vào lớp một năm học 2013-2014 trên địa bàn thành phố tăng khoảng 600 em. Tuy nhiên, do thực hiện tốt công tác xây dựng trường lớp theo lộ trình đến năm 2015 của thành phố nên nhìn chung Uông Bí đáp ứng đủ về cơ sở vật chất cho số lượng học sinh lớp một gia tăng vào năm học này. Chỉ còn hai trường là Tiểu học Trần Phú và Tiểu học Lê Lợi vẫn phải bắt buộc áp dụng biện pháp giảm tiết tại các lớp học 2 buổi để đảm bảo được chương trình giảng dạy trong học kì một. Sang đến kỳ hai sẽ hoàn thành thêm một số phòng học để các trường này có thể đi vào hoạt động bình thường.
Còn ở thành phố Móng Cái, tình trạng quá tải học sinh lớp một lại xảy ra chủ yếu do số lượng trẻ đến tuổi đi học hiện đang tạm trú trên địa bàn tăng hơn mọi năm. Chị Nguyễn Thị Tâm, Phó Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Móng Cái, chia sẻ: “-Với Móng Cái, số học sinh vào lớp một năm học này có tăng nhưng chưa đến mức quá tải. Duy chỉ có Trường Tiểu học Hải Yến nằm trên địa bàn có khu công nghiệp là phải tăng thêm một lớp. Các trường trọng điểm của thành phố như Tiểu học Ninh Dương, Tiểu học Đào Phúc Lộc v.v.. có tăng nhưng với số lượng không đáng kể (trung bình một trường tăng chưa đến 30 học sinh)...”.
Tình trạng quá tải học sinh vào lớp một năm nay khiến cho các trường tiểu học ở các khu đông dân cư chắc chắn là vất vả hơn. Thế nhưng, vất vả, lo lắng nhất vẫn là các bậc phụ huynh có con em đến tuổi đi học. Số học sinh tăng nên việc vào được các trường danh giá, trường điểm v.v.. không dễ. Thêm vào đó, hầu như ở những trường này năm nay sĩ số các lớp một đều cao hơn mọi năm. Vậy nên không biết chất lượng giáo dục có… “tỷ lệ nghịch” hay không? v.v.. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, anh Nguyễn Văn Sự (khu 1, phường Hồng Hà, thành phố Hạ Long), người có con năm nay vào lớp một, cho biết: “Riêng khối lớp một ở Trường Tiểu học Quang Trung, nơi năm nay con tôi vào học, đã phải tăng lên 9 lớp mà sĩ số mỗi lớp đều trên dưới 40 em cả. Vậy nên thực sự là tôi rất lo…”.
Được biết, Trường Tiểu Học Quang Trung là một trong những trường điểm có tiếng trên địa bàn thành phố Hạ Long. Những năm trước, khi số lượng học sinh không tăng nhiều thì ở đây đã luôn quá tải bởi số học sinh trái tuyến xin vào trường khá đông. Và tất nhiên, năm nay điều này càng căng thẳng hơn. Việc cố gắng khắc phục bằng cách tăng lớp học, đảm bảo sĩ số bình quân một lớp không quá đông so với chuẩn quốc gia (là không quá 35 học sinh/lớp), đảm bảo dạy 2 buổi/ ngày và đảm bảo cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên v.v.. thực sự là thách thức quá lớn!
Ngoài tâm lý muốn sinh con năm “heo vàng” mà chúng tôi đã đề cập ở trên, tình trạng quá tải học sinh vào lớp một ở một số trường năm nay còn vì một lý do khác; đó là xu hướng chọn trường cho con em mình ngày một nhiều hơn; từ đó hiện tượng học sinh xin đăng ký học ở các trường trái tuyến tăng lên. Minh chứng cho điều này là sự tăng đột biến số học sinh lớp một ở ngay thành phố Hạ Long chỉ diễn ra với các trường điểm, trường trung tâm v.v.. Các trường xa khu đô thị như: Trường Tiểu học Cao Xanh, Trường Tiểu học Võ Thị Sáu v.v.. không có vẻ quá căng thẳng. Các trường này đều mới được xây dựng lại và được đầu tư khang trang, trong khi đó số lượng học sinh đầu vào chẳng đông hơn mọi năm là mấy. Đấy là chưa nói đến các địa phương khác như: Cô Tô, Đầm Hà, Bình Liêu, Quảng Yên v.v.. thì tình trạng quá tải gần như không có. Khi trao đổi với chúng tôi, nhiều thầy giáo, cô giáo đang công tác ở tuyến huyện, nhất là huyện đảo Cô Tô, bật cười bảo: Quá tải là “chuyện ở thành phố”, ở chỗ chúng tôi, mong có học sinh để dạy còn chẳng đủ nữa là…”.
Nói cách khác, nói quá tải học sinh lớp một là nói đến các khu đô thị, ở các trường được coi là “danh giá”… còn tình trạng chung thì không đáng lo ngại! Vậy nên nếu có sự chuẩn bị từ những năm trước, chắc chẳng gây nhiều khó khăn, lúng túng lắm! Thế mới biết, công tác dự báo trong bất cứ ngành, lĩnh vực nào cũng đều hết sức quan trọng. Trong công tác giáo dục, tính dự báo lại càng đặc biệt cần thiết!
Phạm Học - Lương Giang
