Xây dựng, chuyển giao và nhân rộng các mô hình khuyến nông là một trong những giải pháp quan trọng nhất để thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp. Dù đã có sự quan tâm đầu tư cho công tác khuyến nông nhưng việc nhân rộng các mô hình trong những năm qua trên địa bàn Quảng Ninh chưa cao và chưa thực sự trở thành nòng cốt của sản xuất mới trong nông nghiệp. Mô hình trồng cây đậu tương vụ hè thu được thực hiện ở xã Bình Khê (Đông Triều) Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn trong những năm qua, các mô hình khuyến nông được triển khai trên địa bàn tỉnh đã có sự phân định đầu tư rất rõ ràng trên từng lĩnh vực sản xuất. Cụ thể mô hình khuyến nông trong trồng trọt đã tập trung vào chuyển đổi cơ cấu giống, mùa vụ, trồng cây vụ đông với mục đích là hướng dẫn nông dân sử dụng các quỹ đất hợp lý, tránh được bất lợi về thời tiết. Mô hình chăn nuôi tập trung để thay đổi tập quán chăn nuôi nhỏ lẻ manh mún thành chăn nuôi hàng hoá, vừa có hiệu quả kinh tế cao vừa hạn chế dịch bệnh tạo nhiều sản phẩm đảm bảo an toàn, sạch bệnh... Từ những mô hình trình diễn này bà con nông dân đã học tập làm theo góp phần chuyển diện tích đất dốc ở vùng núi cao như Bình Liêu, Tiên Yên, Đầm Hà, Ba Chẽ vào trồng rừng có hiệu quả. Vừa làm tăng độ che phủ của rừng, nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ rừng, vừa giúp họ tăng thu nhập từ nghề rừng. Các mô hình khuyến ngư đã góp phần tạo ra bước chuyển biến căn bản cho nghề nuôi trồng và khai thác thuỷ sản của nhiều địa phương. Tiếp tục triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, từ đầu năm 2011 Trung tâm Khuyến nông Khuyến ngư tỉnh tổ chức xây dựng 20 mô hình sản xuất ở tất cả các địa phương, trong đó vụ đông xuân đã thực hiện các mô hình nhân giống lúa chất lượng IR36 bằng phương pháp gieo sạ tại huyện Hải Hà (10ha), Đông Triều (10ha), cây lúa sinh trưởng phát triển tốt và đã tổng kết mô hình; mô hình cơ giới hoá làm đất tại Đông Triều; ký hợp đồng với hội nghề cá các huyện Ba Chẽ, Hải Hà và phòng Nông nghiệp huyện Tiên Yên, Bình Liêu, Đầm Hà tiến hành thả giống cá rô đồng; còn lại một số mô hình lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ hải sản, khai thác, mô hình trồng trọt vụ đông cùng với các địa phương chọn hộ, địa điểm triển khai.
Dù được đánh giá là khi xây dựng và triển khai thực hiện mẫu rất thành công nhưng sức “lan toả” của các mô hình khuyến nông trên thực tế thì lại quá yếu. Ngoài nguyên nhân do đặc thù sản xuất nông nghiệp của tỉnh ta manh mún, không tập trung, trình độ hiểu biết kiến thức về nông nghiệp của bà con nông dân các huyện miền núi còn hạn chế, đời sống vật chất, tinh thần gặp nhiều khó khăn; đội ngũ cán bộ khuyến nông cơ sở thiếu và yếu, thì nguyên nhân chính vẫn là trong nhiều năm nay mới chỉ có kinh phí cho xây dựng mô hình trình diễn chứ chưa có cho việc triển khai nhân rộng mô hình sau trình diễn thành công. Hầu hết các mô hình chỉ được thực hiện trong một vụ nên với bà con nông dân chưa đủ để “thấm”, trong khi đó phần lớn các mô hình đều là giống cây, con mới đòi hỏi các yếu tố kỹ thuật canh tác cao hơn nếu không có sự hướng dẫn trong những vụ tiếp theo rất khó để bà con học tập nhân rộng vào sản xuất. Đồng chí Nguyễn Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư cho biết: Nhìn rõ những mặt còn hạn chế này nên bên cạnh việc tập trung vào đổi mới cơ cấu, xây dựng chương trình khuyến nông - khuyến lâm - khuyến ngư trọng điểm và tổng hợp, góp phần hình thành các vùng sản xuất hàng hoá. Trung tâm sẽ đổi mới cách triển khai theo dự án, cụ thể cho từng vùng sinh thái, có thời gian dài hơn, phù hợp với chu kỳ sinh học của cây trồng, vật nuôi và chủ động tổ chức thực hiện. Xây dựng mô hình thành những điểm trình diễn ở huyện, xã, phường, thôn xóm, làng để phát triển kinh tế nông thôn. Thường xuyên tăng cường công tác tập huấn đào tạo chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật thâm canh cây trồng, vật nuôi, nâng cao năng lực cán bộ khuyến nông từ cấp tỉnh, huyện, khuyến nông viên cơ sở và nhóm sở thích.
Khi triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh đã xác định dành nguồn lực tối đa đáp ứng đủ nhu cầu hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, trong đó ưu tiên đầu tư cho các mô hình khuyến nông. Thời gian qua đã có 14 dự án sản xuất nông nghiệp từ nguồn vốn của chương trình xây dựng nông thôn mới đang được triển khai thực hiện với tổng kinh phí gần 200 tỷ đồng và hàng trăm mô hình sản xuất nông nghiệp với tổng kinh phí trên 20 tỷ đồng (nguồn vốn Chương trình giảm nghèo, nguồn vốn khuyến nông, vốn đầu tư phát triển khác và vốn đóng góp của dân). Như vậy nguồn lực đầu tư đã sẵn sàng, vấn đề chỉ còn là cách tổ chức thực hiện để các mô hình khuyến nông thực sự có sức “lan toả”, lôi kéo được bà con nông dân tham gia.
