Xác định giảm nghèo là một trong những chương trình KT-XH trọng tâm của tỉnh giai đoạn 2016-2020, những năm qua, Quảng Ninh đã tập trung triển khai hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Trong năm 2016-2017, tỷ lệ hộ nghèo giảm 2,31%, đưa tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh giảm từ 4,56% đầu năm 2016 xuống còn 1,2% vào cuối năm 2018.
“Chìa khóa” của giảm nghèo là tinh thần tự vươn lên, ước muốn thoát nghèo của chính những người nghèo. Chính vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động được xác định là một trong những giải pháp then chốt nhằm “kích hoạt” tinh thần của người dân. Thời gian qua, các cấp, ngành, địa phương quan tâm chỉ đạo, thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật làm chuyển biến và nâng cao ý thức thực hiện các mục tiêu về giảm nghèo, ý chí vươn lên thoát nghèo, làm giàu của nhân dân, nhất là với các hộ nghèo. Bên cạnh đăng tải tin, bài trên các phương tiện thông tin đại chúng, hằng năm, Sở LĐ-TB&XH và các địa phương phối hợp tổ chức các lớp tập huấn nâng cao năng lực, phổ biến chính sách mới về giảm nghèo cho các cán bộ làm công tác giảm nghèo; tổ trưởng dân phố, trưởng thôn trên địa bàn toàn tỉnh. Đáng mừng, qua tuyên truyền, vận động, nhận thức người dân nói chung và người nghèo nói riêng đã được nâng lên rõ rệt, tạo được sự đồng thuận cao trong việc triển khai thực hiện nhiệm vụ giảm nghèo ở các cấp; từ đó giáo dục ý thức tự lực, tự cường, động viên các hộ nghèo vươn lên thoát nghèo. Cùng với đó, bộ máy chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện cũng được kiện toàn từ tỉnh đến tận cơ sở. Hiện 14/14 huyện, thị xã, thành phố đã thành lập được ban chỉ đạo thực hiện các văn bản, chính sách trợ giúp người nghèo kịp thời, đúng pháp luật, đáp ứng được yêu cầu, phù hợp với điều kiện thực tế.
Sau 2,5 năm thực hiện (2016-2018), chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững cơ bản đạt mục tiêu theo tiến độ đề ra. Hiện có nhiều dự án giảm nghèo đang được thực hiện, trong đó, đáng chú ý là dự án hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng cho các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển, hải đảo. Kết quả, toàn tỉnh đã nâng cấp 97 công trình đường giao thông liên thôn, trục thôn; nâng cấp, cứng hóa 85 công trình đập, kênh tưới; nâng cấp, cải tạo 10 trường, điểm trường; xây dựng 4 cụm văn hóa, thể thao trung tâm xã; 18 công trình nước sinh hoạt tập trung cho các cụm dân cư; duy tu bảo dưỡng đối với 1 khu chợ để đảm bảo phục vụ sản xuất, sinh hoạt của các hộ dân trên địa bàn.
Để hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế cho người dân, tỉnh hỗ trợ giống vật nuôi thực hiện 43 mô hình giảm nghèo cho hơn 1.000 hộ nghèo tại các địa phương. Đơn cử, hỗ trợ giống vật nuôi cho người dân tại 6 xã của huyện Vân Đồn thực hiện các dự án: Nuôi gia súc, gia cầm ở Đài Xuyên; nuôi ngao giá, nuôi trâu, bò tại xã Ngọc Vừng; nuôi ngao giá, nuôi cá song tại xã Thắng Lợi... Sau khi thực hiện các dự án, có 75/148 hộ thoát nghèo, đạt 50,67%. Việc triển khai nhân rộng mô hình giảm nghèo đã tận dụng và phát huy được năng lực cộng đồng, tạo niềm tin cho nông dân dám nghĩ, dám làm và có thể áp dụng kỹ thuật để nâng cao năng suất. Trong quá trình triển khai các mô hình thuộc dự án nhân rộng các mô hình giảm nghèo, vai trò của người dân đã thay đổi, đóng vai trò trung tâm trong các hoạt động. Những hộ thoát nghèo từ tham gia các mô hình trở thành những “điểm sáng” trong phong trào vươn lên thoát nghèo.
Đi đôi với hỗ trợ phát triển sản xuất, các cấp, sở, ngành của tỉnh còn chú trọng hỗ trợ người dân tiếp cận chương trình đào tạo nghề, tạo việc làm hướng tới mục tiêu thoát nghèo, giảm nghèo bền vững. Từ năm 2016 đến nay, tỉnh đã tập trung đào tạo nghề cho 1.202 đối tượng là người dân tộc thiểu số, 192 đối tượng thuộc hộ nghèo, 318 đối tượng thuộc hộ cận nghèo. Không chỉ dừng lại ở đó, tỉnh cũng bố trí 1 tỷ đồng từ ngân sách địa phương để hỗ trợ cho người lao động của tỉnh đi làm việc ở nước ngoài; miễn, giảm học phí và hỗ trợ cho 17.816 lượt học sinh nghèo, cận nghèo với tổng kinh phí 4,5 tỷ đồng; hỗ trợ vay vốn cho hơn 24.000 lượt hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo với số tiền 1.120 tỷ đồng; hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho 1.198 hộ...
Nhờ nỗ lực triển khai có hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo, công tác giảm nghèo của tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, toàn diện. Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, đời sống người dân ngày càng được cải thiện và nâng cao. Cụ thể: Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh (theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều) giảm từ 4,56% đầu giai đoạn xuống còn 1,2% vào cuối năm 2018; mức giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân giai đoạn 2016-2018 giảm 1%, đạt 126,5% kế hoạch 2016-2020. Riêng hộ nghèo thuộc các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới từ 4.837 hộ, tương đương 29,22% (năm 2016) giảm xuống còn 3.333 hộ, tương đương 24,18% (2017). Đến hết năm 2018, ước có 5 xã và 45 thôn đạt tiêu chí hoàn thành Chương trình 135, ra khỏi diện đặc biệt khó khăn. Thu nhập bình quân đầu người tại các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, các thôn, bản đặc biệt khó khăn đạt 1,5 triệu đồng/người/tháng.
Ngô Dịu
