Xác định Nhật Bản là đối tác chiến lược, thời gian qua Quảng Ninh đang nỗ lực xây dựng các cơ chế chính sách nhằm thu hút đầu tư các doanh nghiệp của Nhật Bản vào những lĩnh vực trọng điểm, như công nghiệp hỗ trợ, xây dựng hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật tại các khu kinh tế, các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng du lịch, dịch vụ, thương mại... Tuy nhiên, hiện nay việc thu hút đầu tư Nhật Bản vào Quảng Ninh còn hạn chế.
Nhằm khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tăng số lượng dự án và nguồn vốn đầu tư từ các nhà đầu tư Nhật Bản, tỉnh Quảng Ninh đang nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, nâng cấp các tuyến đường giao thông nội tỉnh, cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh đào tạo nâng cao năng lực nguồn nhân lực. Tính đến thời điểm hiện nay, Quảng Ninh có 4 doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động ở các lĩnh vực như sản xuất vật liệu lọc nước, nuôi trồng ngọc trai, chế biến gỗ xuất khẩu, gia công sản xuất sản phẩm... với tổng số vốn đăng ký là 7,255 triệu USD, đứng thứ 12 trong số các quốc gia, vùng lãnh thổ đầu tư vào Quảng Ninh.
Có thể thấy, đầu tư FDI của Nhật Bản chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký tại Quảng Ninh (7,255 triệu USD/4,14 tỷ USD, chiếm 0,18%), chưa đáp ứng được kỳ vọng của tỉnh Quảng Ninh trong thu hút đầu tư từ Nhật Bản và cũng như chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của các nhà đầu tư Nhật Bản. Bên cạnh đó, các dự án có quy mô vốn đầu tư nhỏ, bình quân dự án FDI của Nhật Bản đầu tư vào Quảng Ninh chỉ là 1,81 triệu USD/dự án trong khi quy mô trung bình một dự án FDI đầu tư vào Quảng Ninh là 44,5 triệu USD/dự án và quy mô bình quân của một dự án FDI của Nhật Bản tại Việt Nam là 16,3 triệu USD/dự án. Như vậy, Quảng Ninh mới chỉ thu hút được các dự án quy mô nhỏ của Nhật Bản.
Với nỗ lực xây dựng môi trường đầu tư, năm 2011, UBND tỉnh Quảng Ninh đã thành lập Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư, nhằm đẩy mạnh hoạt động xúc tiến đầu tư tại địa phương. Xác định tháo gỡ điểm nghẽn trong thu hút nguồn vốn đầu tư Nhật Bản là tập trung giải quyết tốt vấn đề về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội tại các khu công nghiệp, HĐND tỉnh đã ra Nghị quyết về việc hỗ trợ hạ tầng đến chân hàng rào cho các khu công nghiệp.
Cùng với việc hoàn thiện Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh, tỉnh Quảng Ninh sẽ dành ngân sách đầu tư hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, cung cấp điện, hệ thống thoát nước thải, các công trình phụ trợ cho một số khu công nghiệp, đáp ứng tốt nhất nhu cầu của các nhà đầu tư. Đồng thời đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch cho các dự án, rút ngắn thời gian xử lý, giải quyết các thủ tục theo hướng một đầu mối, đơn giản, nhanh gọn và minh bạch, tạo môi trường hoạt động tốt nhất cho các nhà đầu tư.
Đặc biệt, Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 677/QĐ-UBND ngày 12-3-2013 phê duyệt danh mục 32 dự án kêu gọi đầu tư vào tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2013-2015, tập trung vào các lĩnh vực chủ yếu như: Giao thông, công nghiệp, hạ tầng đô thị, du lịch. Bên cạnh đó, tỉnh còn chú trọng hoạt động xúc tiến đầu tư, ưu tiên tiếp xúc với những doanh nghiệp Nhật Bản. Mặt khác, tỉnh đã tổ chức nhiều đoàn học tập trao đổi kinh nghiệm xây dựng khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu du lịch, khu thương mại tự do Hàn Quốc, Nhật Bản. Đặc biệt từ sau Hội nghị xúc tiến đầu tư 2012 đến nay, đã có trên 20 lượt đoàn doanh nghiệp các tổ chức của Nhật Bản đến Quảng Ninh tìm hiểu cơ hội hợp tác, đầu tư.
Trong nỗ lực tiếp cận nhà đầu tư Nhật Bản, UBND tỉnh đã lập Đề án “Thúc đẩy hợp tác, thu hút đầu tư từ Nhật Bản đầu tư vào Quảng Ninh”. Hiện nay, tỉnh tiếp tục cập nhật, hoàn thiện bộ tài liệu xúc tiến đầu tư, gồm cẩm nang, tờ rơi, video bằng tiếng Nhật để thuận tiện cho việc giới thiệu và kêu gọi các nhà đầu tư. Đặc biệt, UBND tỉnh vừa ký 4 nội dung hợp tác với Tổ chức Xúc tiến Mậu dịch Nhật Bản (Jetro) cho các chương trình hoạt động xúc tiến đầu tư thương mại năm 2013. Mới đây Quảng Ninh đã tham gia Hội nghị Kinh tế hợp tác đầu tư Việt Nam - Nhật Bản 2013 diễn ra từ ngày 22 đến 24-9-2013 tại Hà Nội, nhằm giới thiệu tiềm năng, lợi thế và những ưu đãi của Quảng Ninh đến với các nhà đầu tư Nhật Bản, đồng thời mở rộng giao lưu, tăng cường hợp tác và thu hút dòng vốn từ Nhật Bản trong các lĩnh vực mà Quảng Ninh có thế mạnh.
Hy vọng rằng, với những nỗ lực trong việc cải thiện môi trường đầu tư thời gian tới, việc khơi nguồn vốn đầu tư Nhật Bản vào Quảng Ninh ngày một tăng đáp ứng yêu cầu phát triển chung của tỉnh.
Hiểu Trân
