So với nhiều huyện, thị xã, thành phố khác trong tỉnh, Hội Khuyến học Hoành Bồ ra đời khá muộn. Lại thêm, công tác khuyến học, khuyến tài ở vùng cao còn nhiều hạn chế. Nhưng nhờ sự quan tâm, hướng dẫn, chỉ đạo của Hội Khuyến học tỉnh, mạng lưới tổ chức Hội Khuyến học, khuyến tài huyện đã phát triển ở khắp các xã, thị trấn, trường học, cơ quan, doanh nghiệp và nhận được sự ủng hộ của toàn dân.
Thường trực Hội Khuyến học cũng đã trực tiếp xuống các địa phương, cơ sở để tuyên truyền về công tác khuyến học, khuyến tài; biểu dương các điển hình tiên tiến, biểu dương các tấm gương hiếu học, gia đình, dòng họ hiếu học... Nhờ đó, phong trào ngày càng được nhân rộng, phát triển. Tính đến nay, số chi hội khuyến học trong toàn huyện là 35 với gần 6.000 hội viên; trong đó, số hội viên dân tộc ít người trên 1.000 người. Điều này đã đóng góp tích cực cho phong trào khuyến học, khuyến tài huyện phát triển.
Chất lượng hoạt động của các chi hội khuyến học ngày càng được nâng cao. Nhiều chi hội, 100% thành viên gia đình là hội viên của Hội. Bên cạnh đó, còn có nhiều dòng họ hiếu học tiểu biểu như: dòng họ Lý, thôn Phủ Liễn, xã Đồng Sơn; họ Tạ, họ Nguyễn, họ Từ ở xã Sơn Dương; dòng họ Giáp, họ Trương, họ Vũ ở Quảng La… Hội cũng làm tốt công tác vận động học sinh khó khăn, học sinh bỏ học tiếp tục đến trường; kịp thời động viên, khen thưởng giáo viên dạy tốt, đảm bảo cuộc sống để họ yên tâm gắn bó với nghề, khen thưởng các học sinh đạt kết quả cao trong các kỳ thi, nâng cao chất lượng văn hoá, đạo đức, rèn luyện thể chất; vận động xã hội tham gia sự nghiệp giáo dục, xây dựng xã hội học tập. Cô Nguyễn Thị Tam, Phó chủ tịch Hội Khuyến học Hoành Bồ cho biết: “Những năm qua, Hội Khuyến học Hoành Bồ luôn nỗ lực phấn đấu phát triển phong trào khuyến học, khuyến tài ở địa phương, khơi dậy tinh thần, truyền thống hiếu học, xây dựng xã hội học tập phát triển cả về bề rộng và chiều sâu.
Để phát huy truyền thống hiếu học của gia đình và dòng họ, các cấp Hội Khuyến học trong huyện đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động xây dựng gia đình, dòng họ hiếu học gắn liền với xây dựng làng, thôn, khu phố, gia đình văn hoá, nhất là chú trọng phát triển phong trào xây dựng gia đình hiếu học, dòng họ hiếu học trong đồng bào dân tộc thiểu số. Các tiêu chí về gia đình hiếu học, dòng họ hiếu học cũng được phổ biến đến từng hộ gia đình, dòng họ để họ nắm được và có phương hướng phấn đấu”. Đến nay, huyện Hoành Bồ đã có hơn 3.000 gia đình đăng ký gia đình hiếu học; trong đó, 1.517 gia đình đạt gia đình hiếu học cấp cơ sở, 340 gia đình đạt gia đình hiếu học cấp huyện và 186 gia đình đạt gia đình hiếu học cấp tỉnh. Có 22 dòng họ hiếu học và 5 Hội đồng hương hiếu học. Đáng nói là nhiều gia đình, tuy cuộc sống gặp nhiều khó khăn nhưng vẫn quyết tâm vượt qua khó khăn, thế chấp vay tiền ngân hàng cho con ăn học. Tiêu biểu như: Gia đình bác Vũ Duy Thực, khu 3, thị trấn Trới; bác Ngọc Thị Kim Chung, khu 2, thị trấn Trới... Các dòng họ cũng đã gây quỹ khuyến học trong dòng họ để kịp thời khen thưởng, động viên con cháu học giỏi, đỗ đạt. Từ đó, khơi dậy truyền thống hiếu học trong mỗi gia đình, dòng họ. Ngoài ra, các dòng họ còn thực hiện tốt việc khuyến khích học nghề, định hướng nghề nghiệp cho con em trong dòng họ, thành lập các hội học sinh tự quản trong dòng họ để quản lý giúp đỡ nhau trong học tập, giáo dục con em trong dòng họ không vi phạm pháp luật, an toàn giao thông...
Bên cạnh việc đẩy mạnh xây dựng gia đình hiếu học, dòng họ hiếu học thì Hội Khuyến học Hoành Bồ còn làm tốt cuộc vận động “3 đỡ đầu”, tổng số học sinh được đỡ đầu trong 5 năm (2006-2011) là 2.000 em. Trong đó, học sinh khuyết tật là 123 em, học sinh nghèo vượt khó 236 em, học sinh giỏi 1.796 em. Hội Khuyến học đóng vai trò là cầu nối, vận động các doanh nghiệp, tổ chức xã hội, nhà hảo tâm và cá nhân trên địa bàn huyện đóng góp, hỗ trợ học sinh, giúp các em có điều kiện học tập, vượt qua khó khăn, mặc cảm để đến trường. Hình thức trợ giúp bằng nhiều cách như hỗ trợ một lần, hỗ trợ bằng hiện vật: Cặp sách, xe đạp, thẻ bảo hiểm y tế, sổ tiết kiệm hay đỡ đầu thường xuyên đến tuổi trưởng thành...
Nhờ sự nỗ lực, cố gắng của Hội Khuyến học mà phong trào khuyến học, khuyến tài ở Hoành Bồ ngày càng phát triển đa dạng, phong phú rộng khắp các thôn, xóm, bản làng, cơ quan, trường học, đơn vị, cá nhân... góp phần thúc đẩy quá trình xây dựng xã hội học tập và xoá đói giảm nghèo bền vững.
Đức Hiếu