[audio(1822)]
Thực tế cho thấy, 90% lượng thực phẩm tiêu thụ hiện nay trên địa bàn tỉnh liên quan đến nông - lâm - thuỷ sản. Điều này đòi hỏi công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) đối với nông, lâm, thuỷ sản rất cần được coi trọng. Hiện nay, mặc dù cơ quan chức năng và các địa phương đã có nhiều cố gắng kiểm soát loại thực phẩm này, nhất là từ khi Luật VSATTP chính thức được áp dụng, song để đảm bảo sản phẩm đạt chất lượng từ gốc vẫn là điều hết sức khó khăn.
Khó khăn đầu tiên phải kể đến là việc thay đổi nhận thức của người trồng trọt, chăn nuôi. Hiện nay, trên thực tế, nhiều người vẫn còn sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tăng trưởng không đúng cách, dẫn đến sản phẩm làm ra vẫn tồn dư một lượng hoá chất lớn gây tổn hại sức khoẻ cho người sử dụng. Để bà con nông dân, ngư dân có ý thức hơn, trong thời gian qua, các cơ quan chức năng đã tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến Luật ATTP, hướng dẫn người dân cách chăm sóc cây trồng, vật nuôi an toàn, hiệu quả. Trong 6 tháng đầu năm 2012, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) cùng phòng chuyên môn của các địa phương trong tỉnh đã tổ chức được gần 200 lớp tập huấn cho 11.942 lượt cán bộ, công chức làm công tác nông, lâm ngư nghiệp, thú y, lãnh đạo xã, phường, thị trấn trên địa bàn. Đội ngũ này đã đến hướng dẫn, tuyên truyền trực tiếp cho bà con nông dân về sản xuất thực phẩm an toàn. Tuy nhiên, chuyển biến trong nhận thức của nhiều người dân vẫn chưa tốt, vẫn chạy theo lợi nhuận. Cũng trong thời gian này, Sở NN&PTNT còn phối hợp cùng các địa phương tiến hành kiểm tra, giám sát 391 cơ sở sản xuất lĩnh vực nông, lâm, thuỷ sản; kiểm dịch hơn 302.000 con gà, gần 11.000 con lợn và 51.000 quả trứng; đồng thời, tiến hành kiểm dịch gần 52 triệu con tôm sú, tôm càng xanh, cá rô phi, trai…
Tuy nhiên, việc kiểm soát trên của cơ quan chức năng mới tập trung nhiều ở phần ngọn. Bởi lẽ, thực phẩm tiêu thụ hiện nay trên địa bàn tỉnh phần lớn vẫn nhập từ nơi khác đến nên khó có thể kiểm soát được nguồn gốc, nhất là với những thực phẩm thẩm lậu qua biên giới. Hơn nữa, nhiều địa phương vẫn chưa có các điểm giết mổ gia súc, gia cầm tập trung. Hiện toàn tỉnh vẫn còn khoảng 900 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm nhỏ lẻ trong khi đó, đội ngũ cán bộ thú y quá mỏng nên việc kiểm soát quy trình giết mổ, đảm bảo vệ sinh thú y ở các cơ sở này còn khó khăn. Trong 6 tháng đầu năm 2012, ngành Thú y tỉnh và các địa phương trong tỉnh đã tiến hành kiểm tra 107.000 con gia súc đã giết mổ, nhưng chủ yếu kiểm tra, lăn dấu tại các điểm chợ, trong khi số chợ trên địa bàn còn phân tán, nhỏ lẻ với gần 110 điểm trải dài toàn tỉnh. Chỉ riêng vấn đề vệ sinh ở nhiều chợ cũng rất đáng phải bàn chứ chưa nói đến việc kiểm soát đầu thực phẩm nhập vào bày bán tại các cơ sở kinh doanh ở đây.
Điều đáng nói nữa là mặc dù hiện nay, tỉnh đã có siêu thị Metro đi vào hoạt động nhưng sản phẩm từ nông, lâm, thuỷ sản của bà con hầu như chưa vào tiêu thụ được tại đây. Nguyên nhân là sản phẩm của bà con chưa chứng minh được nguồn gốc, đảm bảo ATTP. Trong 6 tháng đầu năm, Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thuỷ sản (Sở NN&PTNT) mới chỉ cấp giấy chứng nhận ATTP cho 138,5 tấn tu hài, hàu Thái Bình Dương tại một số cơ sở nuôi trồng ở Vân Đồn. Còn ở các vùng khác chưa thực hiện được. Bên cạnh đó, các sản phẩm từ nông nghiệp như: Rau, củ, quả, gia súc, gia cầm trên địa bàn cũng chưa thể thực hiện được bởi tỉnh chưa xây dựng được vùng sản xuất thực phẩm từ nông - lâm nghiệp an toàn. Một số vùng rau an toàn ở địa phương như Hải Hà, Quảng Yên hiện nay còn manh mún, tự phát chưa theo quy trình chuẩn; các địa phương cũng chưa có kinh phí để kiểm tra, giám sát.
Tìm hiểu được biết thêm, hiện nay, Chi cục Quản lý chất lượng nông - lâm - thuỷ sản mới đang hỗ trợ cho hợp tác xã sản xuất na tại Việt Dân (Đông Triều) và một cơ sở chăn nuôi gia cầm tại Quảng Yên áp dụng quy trình sản xuất an toàn để tới đây sẽ tiến hành giám sát, cấp giấy chứng nhận nguồn gốc thực phẩm và chứng nhận ATTP nếu đủ điều kiện. Đồng thời, Sở NN&PTNT cũng tham mưu cho UBND tỉnh phê duyệt Dự án đảm bảo VSATTP trong sản xuất, chế biến, bảo quản nông - lâm - thuỷ sản giai đoạn 2010-2015 và Dự án quy hoạch vùng trồng rau an toàn đến năm 2015 và 2020… Tuy nhiên, để đảm bảo sức khoẻ, quyền lợi cho người dân trong giai đoạn hiện nay, việc tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng phân bón, hoá chất, thức ăn trong sản xuất chăn nuôi, trồng trọt cần được các địa phương triển khai sâu hơn, rộng hơn; công tác kiểm tra, ngăn chặn thực phẩm không rõ nguồn gốc xâm nhập, thẩm lậu vào địa bàn cần được các cơ quan chức năng làm quyết liệt hơn.
Cầm Khuê
