Càng đến gần Tết Nguyên đán, thị trường hàng tiêu dùng đang “nóng” lên từng ngày, chủ yếu là các mặt hàng như bánh kẹo, rượu bia, đồ hộp. Nhưng đây cũng là thời điểm mà các loại bánh mứt kẹo “3 không” (không hạn sử dụng, không nơi sản xuất, không đăng ký chất lượng sản phẩm) có cơ hội “tung hoành”.
Dạo quanh khu vực bán bánh mứt kẹo tại các chợ trên địa bàn TP Hạ Long chúng tôi thấy các loại kẹo hoa quả, kẹo gôm, kẹo sôcôla, bánh quy, bánh xốp, mứt, ô mai... không rõ nguồn gốc xuất xứ được bày bán được theo cân một cách công khai. Phần lớn các loại này đều không được đóng gói, không có thời hạn sử dụng. Một số loại thì có bao bì nhưng lại là chữ Trung Quốc, không có hướng dẫn tiếng Việt, một số loại bánh khác có in tên một số cơ sở sản xuất nhỏ lẻ trong nước nhưng cũng không có thành phần, nguyên liệu hay phụ gia sử dụng. Ngoài ra, còn một số loại bánh kẹo được làm nhái, giả mạo, tên gần giống với các hãng nổi tiếng, nhằm “đánh lừa”người tiêu dùng như kẹo Sugas (nhái kẹo Sugus), bánh Gautes (nhái bánh Goute)…
Đặc biệt, không ít loại bánh kẹo với màu sắc phong phú, chỉ được bọc sơ sài bằng miếng giấy bóng kính, chỉ chạm nhẹ là bung. Các loại mứt, ô mai được đựng ở các chậu hoặc túi nilon không hề được che đậy. Số lượng các loại kẹo, mứt thuộc dạng hàng “cân” nhiều vô kể, người tiêu dùng muốn mua bao nhiêu cũng có. Khách hàng có thể mua từng loại hoặc “bốc xô”. So với Tết năm ngoái, giá bánh kẹo cân năm nay nhỉnh hơn 20-30%. Giá của các loại bánh mứt kẹo này cũng rất phong phú, tuỳ từng loại có mức giá khác nhau. Loại kẹo hoa quả xanh đỏ bọc giấy nilon trông bé như đầu ngón tay út chỉ 22.000 đồng/kg. Các loại bánh tuỳ loại cũng dao động từ 30.000-60.000 đồng/kg. Loại kẹo gôm giá 35.000-45.000 đồng/kg, loại kẹo hương vị hoa quả có giá từ 60.000-70.000 đồng/kg. Một số loại bánh kẹo “cao cấp” cũng có giá từ 100.000-150.000 đồng/kg. Năm nay, các loại mứt, ô mai không nhãn mác có giá từ 100.000 đồng tới 220.000 đồng/kg, tuỳ từng loại.
Trên thực tế, các loại bánh, kẹo này chủ yếu là hàng nhập tiểu ngạch từ Trung Quốc hoặc sản xuất gia công tại Việt Nam chưa kiểm soát về chất lượng. Các nguyên liệu sản xuất các loại bánh, kẹo này thường không đảm bảo yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm, sử dụng phẩm màu công nghiệp, đường hoá học, chất bảo quản không được phép sử dụng... Chính những người bán những loại bánh, kẹo này tiết lộ, không hiểu các loại kẹo được sử dụng chất bảo quản gì mà bán không hết để Tết sang năm vẫn đẹp mã, không hề chảy nước. Người mua hàng không thể biết kẹo mới hay cũ. Mặc dù vậy, các sản phẩm không đảm bảo chất lượng này vẫn đang được lưu hành rộng rãi tại các chợ thành phố và nông thôn. Dường như đã từ nhiều năm nay, bánh mứt kẹo không rõ nguồn gốc xuất xứ và chất lượng sản phẩm đang tồn tại song song với bánh mứt kẹo của các nhãn hàng có tên tuổi, song sức hút của nó với người mua là rất lớn. Với giá thành thấp, mẫu mã phong phú đáp ứng được nhu cầu của một bộ phận người dân thu nhập thấp và cũng không mấy quan tâm tới chất lượng sản phẩm.
Chị Vương Thị Thu Huyền, nhà ở số 855, Nguyễn Văn Cừ (TP Hạ Long) cho biết: Tết nào cũng phải lo nhiều khoản, không có nhiều tiền nên hàng năm tôi thường chọn mua bánh kẹo cân cho gia đình và mang về quê cho trẻ con trong dịp Tết. Nhất là năm nay mặt hàng thiết yếu nào cũng tăng giá chóng mặt. Có lẽ chính vì sự dễ dãi của người mua như thế này mà vô tình họ đã tiếp tay cho các cơ sở sản xuất bánh kẹo không đảm bảo.
Để chấm dứt tình trạng bánh mứt kẹo “3 không” bày bán “la liệt” trên thị trường, tạo sự cạnh tranh lành mạnh cho các sản phẩm uy tín, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán cần có sự vào cuộc quyết liệt, kiểm tra, xử lý nghiêm minh của các cơ quan chức năng. Đồng thời, mỗi người hãy là người tiêu dùng thông minh, chọn mua các sản phẩm đảm bảo chất lượng tại các cửa hàng, đại lý, siêu thị có uy tín để bảo vệ sức khoẻ của chính mình và gia đình.
Cao Quỳnh
