2012, một năm kinh tế đầy sóng gió, hoạt động của các doanh nghiệp đều bị chững lại, không ít các doanh nghiệp đã buộc phải rút lui khỏi thị trường. Bước sang năm 2013, dường như nỗi lo, sự vất vả vẫn đè nặng trên vai doanh nghiệp khi tình hình kinh tế tiếp tục được dự báo nhiều khó khăn, thách thức. Song với những dấu hiệu tích cực của tăng trưởng kinh tế tháng đầu năm trên địa bàn tỉnh, doanh nghiệp đặt không ít kỳ vọng vào hiệu quả của những giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.
Năm 2012 - năm kinh tế đầy sóng gió
Năm 2012 khép lại, do suy thoái kinh tế hoạt động sản xuất, kinh doanh của hầu hết các doanh nghiệp đều bị chững lại, nhiều doanh nghiệp như thở phào nhẹ nhõm vì vẫn còn trụ lại trên thị trường, thoát khỏi “vòng xoáy” đóng cửa, giải thể, tạm ngừng hoạt động như hàng nghìn doanh nghiệp khác. Tính hết năm 2012, toàn tỉnh có 8.293 doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký và có giá trị pháp lý. Tuy nhiên, số doanh nghiệp thực tế hoạt động là 6.489 doanh nghiệp, chiếm 75%. Số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chiếm 5%, đăng ký giải thể chủ động 7% và 13% bỏ địa chỉ, không hoạt động, chờ giải thể. Số lượng các doanh nghiệp gặp khó khăn, suy giảm sản xuất tiếp tục tăng, năm 2012 có khoảng 8,5% số doanh nghiệp rút khỏi thị trường. Số doanh nghiệp bỏ địa chỉ, không hoạt động nhưng không thực hiện thủ tục giải thể là 690 doanh nghiệp, tăng cao hơn gấp 13 lần năm 2011. Năm 2012, toàn tỉnh chỉ có 882 doanh nghiệp thành lập mới, giảm 27,6% so với cùng kỳ, tổng vốn đăng ký là 4.775 tỷ đồng. Con số doanh nghiệp giải thể, tạm dừng hoạt động trên địa bàn tỉnh trong năm 2012 đã đủ cho thấy mức độ khó khăn, khắc nghiệt của tình hình kinh tế. Thật khó để có thể trụ vững khi các doanh nghiệp phải đối mặt với hàng loạt những bài toán khó không có đáp số như: Vốn sản xuất; giá vật tư, nguyên liệu đầu vào liên tục tăng; sức mua giảm, thị trường tiêu thụ tiếp tục thu hẹp; hàng tồn kho tăng cao; khó tiếp cận vốn vay; năng lực tài chính yếu; thanh quyết toán các công trình rất chậm... Đó là chưa kể đến những chi phí về thuê nhân công, mặt bằng; tiêu hao máy móc và các loại thuế... không ngừng gia tăng. Với những doanh nghiệp may mắn thoát khỏi vòng xoáy “giải thể, ngừng hoạt động” thì năm 2012 cũng chỉ là năm hoạt động cầm cự với mục tiêu quan trọng nhất là duy trì được việc làm cho người lao động.
Làm thế nào để phát triển?
Có thể thấy, năm 2012 khó khăn là vậy nhưng nhiều doanh nghiệp đã nỗ lực không ngừng, tìm mọi cách xoay xở, vật lộn để trụ lại trên thị trường. Những tháng đầu năm 2013 dù đang có được đà phát triển tốt hơn so với năm 2012 nhưng khó khăn đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn trong năm 2013 chắc chắn không thấp hơn so với năm trước, nhiều thách thức đối với các doanh nghiệp.
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Lương Tá, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Quảng Ninh cho biết: “Vượt qua một năm đầy sóng gió, các doanh nghiệp cũng nhìn nhận lại sự phát triển của mình, nhận ra những giá trị, năng lực cốt lõi để từ đó tập trung phát triển, tự tháo gỡ khó khăn. Sự đóng cửa, giải thể hàng loạt các doanh nghiệp trong năm qua là bài học kinh nghiệm quý giá. Qua rồi thời kỳ doanh nghiệp đầu tư theo phong trào, ồ ạt chạy theo thị trường, làm ăn kiểu chụp giật, những cách làm đó đã khiến không ít doanh nghiệp phải trả giá rất đắt. Hiện nay, quan trọng là doanh nghiệp cần xác định rõ những sản phẩm, ngành nghề có lợi thế của mình, trên cơ sở đó, xây dựng chiến lược, kế hoạch kinh doanh bài bản, dài hạn. Tuy nhiên, để có được những chiến lược, kế hoạch đúng đắn, hạn chế thấp nhất những rủi ro trong kinh doanh. Đặc biệt, năm 2013, các ngân hàng sẽ tiếp tục siết chặt tín dụng, do đó nguồn vốn cho doanh nghiệp sẽ còn khó khăn nên chính sách đầu tư của doanh nghiệp cần tính toán phù hợp với quy mô, tiềm lực tài chính của mình, tránh phụ thuộc quá nhiều vào nguồn vốn vay ngân hàng. Mức độ cạnh tranh khốc liệt trên thị trường hiện nay càng đòi hỏi doanh nghiệp tập trung đầu tư hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm nhằm nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm. Không chỉ vậy, chiến lược sản phẩm cũng cần được cơ cấu lại theo hướng có nhiều sản phẩm có giá trị gia tăng với giá cả hợp lý, phù hợp điều kiện hiện tại của nền kinh tế; cùng với đó sắp xếp lại nhân sự, tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá bán để đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm”.
Nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, thời gian qua, cùng với các giải pháp của Chính phủ, tỉnh Quảng Ninh cũng đã chủ động, tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả, đồng bộ và nhất quán một số các giải pháp theo hướng khơi thông đầu ra cho doanh nghiệp, đồng thời giảm bớt chi phí đầu vào. Đáng chú ý, ngay từ những ngày đầu của năm 2013, UBND tỉnh tiếp tục tổ chức Hội nghị gặp mặt cộng đồng doanh nghiệp với mục tiêu tháo gỡ khó khăn, đồng thời nghe tham góp của doanh nghiệp để triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2013. Tại hội nghị, các doanh nghiệp đều bày tỏ hy vọng thời gian tới: Lãi suất vay ngân hàng xuống thấp hơn nữa; giải quyết quyết liệt nợ xấu ngân hàng; hàng tồn kho bất động sản; giảm bớt chi phí đầu vào, gánh nặng thuế, phí cho doanh nghiệp...
Tình hình kinh tế những tháng tiếp theo của năm 2013 sẽ tiếp tục đầy khó khăn, thách thức. Hy vọng rằng với những kinh nghiệm, bài học tích luỹ thời gian qua cùng với các giải pháp thiết thực và hiệu quả của tỉnh, các doanh nghiệp sẽ tự tin, chủ động thích nghi, linh hoạt tận dụng cơ hội để phát triển sản xuất - kinh doanh, phấn đấu hoàn thành thắng lợi mục tiêu kế hoạch cả năm.
Cao Quỳnh
