Thực hiện Đề án dạy nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 theo Quyết định 1956/QĐ-TTg ngày 27-11-2009 của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Quảng Ninh đã tích cực triển khai. Mục tiêu đề ra đến năm 2015, sẽ hỗ trợ cho 25.860 LĐNT được đào tạo trình độ sơ cấp nghề và dạy nghề dưới 3 tháng, tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo đạt 70%.
Trong lĩnh vực đào tạo nghề nông nghiệp, năm 2013, toàn tỉnh đã mở 63 lớp đào tạo nghề cho LĐNT, đạt 89% kế hoạch. Trong đó có: 24 lớp trồng trọt, 27 lớp chăn nuôi, 1 lớp đào tạo nghề lâm nghiệp, 6 lớp nghề nuôi thuỷ sản nước ngọt, 5 lớp nuôi thuỷ sản nước mặn. Tổng số lao động được đào tạo là 2.233 người. Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chức năng và các địa phương, công tác triển khai đào tạo nghề nông nghiệp cho LĐNT triển khai chậm và bộc lộ nhiều tồn tại, bất cập.
Một khó khăn lớn đối với hoạt động dạy nghề nông nghiệp cho LĐNT hiện nay là việc định hướng nghề nghiệp và giải quyết việc làm cho lao động sau đào tạo gặp nhiều khó khăn. Theo báo cáo của Sở NN&PTNT, trong số hơn 2.200 lao động được đào tạo, cấp chứng chỉ nghề năm 2013 thì chỉ có 195 lao động được các doanh nghiệp tuyển dụng; 1.575 lao động tự tạo việc làm tăng thêm thu nhập; 175 lao động sau học nghề thành lập tổ HTX, doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo đánh giá của các địa phương cũng như các cơ sở dạy nghề, hầu hết các học viên sau khi được cấp chứng chỉ đều không tích cực chuyển hướng sản xuất, kinh doanh, hoặc không áp dụng sản xuất theo nghề đã học; chủ yếu là tự tạo việc làm tại gia đình. Ông Đỗ Hồng Hưng, Phó Phòng Kinh tế TX Quảng Yên cho hay: Vừa qua, TX Quảng Yên đã mở 3 lớp đào tạo nghề cho 105 LĐNT. Tuy nhiên, sau khi được cấp chứng chỉ thì các học viên tự tạo việc làm là chủ yếu chứ chưa có doanh nghiệp tuyển dụng. Nguyên nhân là do hiện nay thị xã chỉ có 1 doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất nông nghiệp vùng nguyên liệu nên số lượng tuyển công nhân có hạn. Do vậy, việc gắn đào tạo nghề nông nghiệp với doanh nghiệp vẫn còn là dự kiến trong tương lai.
Đối với việc đào tạo nghề cho người lao động tại các xã NTM còn nhiều bất cập khác. Cụ thể, theo đồng chí Lê Minh Quang, Chủ tịch UBND xã Thượng Yên Công, TP Uông Bí: Thực hiện chương trình đào tạo nghề cho LĐNT, Thượng Yên Công đã triển khai 2 lớp, 1 lớp đào tạo nghề trồng nấm linh chi, 1 lớp nghề nấu ăn nhưng đến nay chỉ duy trì được 2 hộ trồng nấm linh chi đã được học. Các học viên học nghề nấu ăn thì chỉ những hộ nào mở quán bán hàng từ trước thì mới theo nghề, còn chủ yếu là phục vụ nấu ăn cho chính gia đình mình. Như vậy, hiệu quả đào tạo nghề là thấp.
Theo đánh giá của ngành chức năng, công tác tư vấn học nghề, chọn nghề để tổ chức dạy học ở một số địa phương chưa thực sự xuất phát từ nhu cầu học nghề, chưa gắn kết giữa đào tạo và sử dụng lao động. Việc định hướng nghề nghiệp và giải quyết việc làm khi kết thúc khoá học cho LĐNT học nghề chưa được quan tâm thoả đáng. Theo kế hoạch, năm 2014-2015, toàn tỉnh sẽ đào tạo nghề cho 9.950 LĐNT, trong đó năm 2014 sẽ đào tạo 3.535 lao động; năm 2015 sẽ đào tạo 6.500 lao động. Để nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho LĐNT, ngành chức năng cần sớm khắc phục những tồn tại, hạn chế.
Quế Ninh
