Xã Đồn Đạc có hơn 13.200ha đất tự nhiên nhưng trong số đó có đến 90% là đất rừng, đồi. Bên các tán rừng, đồi là các sông, suối uốn khúc, mùa mưa luôn có nguy cơ sạt lở. Từ lâu, người dân xã Đồn Đạc đã có cách giữ bờ chống sạt lở bằng cách trồng các bụi tre ven bờ. Về mùa xuân hay mùa hè có mưa, độ ẩm cao, từ các gốc tre mọc ra rất nhiều những mầm măng. Người dân hái măng về làm thực phẩm có thể xào nấu, ninh, luộc và làm chua đều ngon. Măng giàu chất xơ nên nhiều người ăn thay rau.
Đồn Đạc vốn nổi tiếng với cây mía, hiện xã có hơn 36ha đất trồng mía. Đây là cây xoá nghèo đem lại đời sống no ấm cho nhiều gia đình ở Đồn Đạc, thế nhưng cây mía lại không được xã chọn làm sản phẩm OCOP bởi cây mía đầu ra không ổn định năm được giá năm không, mặt khác mía được trồng tràn lan ở nhiều nơi. Còn tre mai không phải nơi nào trồng cũng tốt, nó phải phù hợp chất đất có độ ẩm cao ven các con sông suối. Sản phẩm măng tre người nông dân cũng không phải bán ồ ạt như một số loại cây khác mà họ lựa chọn được thời điểm bán thích hợp. Bởi măng phơi khô tạo thành hương vị riêng để được lâu, măng làm chua phù hợp với nhiều món ăn trong các bữa cơm gia đình hàng ngày hay làm cỗ vào dịp Tết. Măng còn được coi như thuốc bổ, bởi có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, mát gan, còn được dùng trong các bài thuốc chữa sốt cao, ho, viêm họng, mụn nhọt, đầu đinh, hen suyễn, thấp khớp…, nên rất được các thực khách ưa chuộng. Hiện nay diện tích tre mai ở Đồn Đạc là 47ha, có 136 hộ tham gia trồng.
Nhận thấy cây tre mai sẽ giúp người dân phát triển tốt về kinh tế lại phù hợp với địa hình có nhiều sông suối, năm 2013, HĐND huyện Ba Chẽ đã ban hành nghị quyết thông qua một số cơ chế chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp giai đoạn 2012-2015, trong đó bổ sung hỗ trợ 50% giá giống tre mai đối với các hộ gia đình trồng mới từ 1.000-2.000m2. Năm 2014, bằng nguồn vốn xây dựng nông thôn mới, các hộ trồng từ 500m2 trở lên được hỗ trợ 50% giá giống, 100% phân bón hữu cơ. Sự vào cuộc của huyện đã tạo sự phấn khởi cho các hộ trồng tre lấy măng của Đồn Đạc và của toàn huyện nói chung.
Chị Nguyễn Thị Hoa là người trồng tre lâu năm ở thôn Làng Mô, xã Đồn Đạc cho biết, trước đây chị có 20 hốc tre với mục đích giữ bờ, nhưng do phù hợp với chất đất nên cây phát triển, hàng năm chị cũng thu được khoảng 20 triệu đồng từ bán măng tre. Từ năm 2013, chị Hoa được hỗ trợ tiền giống để phát triển thêm tre lên đến 200 hốc và đã cho thu hoạch. Chị Hoa cho hay: “Một hốc tre cho ra khoảng 40-50kg măng tươi, như thế hiện nay hàng năm tôi thu được gần 10 tấn măng tươi, khi phơi khô sẽ được khoảng 700kg măng khô, với giá bán hiện nay trên dưới 400.000 đồng/kg măng khô, hàng năm sẽ thu được khoảng 250 triệu đồng”.
Ông Nguyễn Văn Trọng, thôn Làng Mô cũng có khoảng 300 hốc tre, ông cho hay: Trồng tre mai lấy măng có nhiều cái lợi, trước mắt là tre giữ bờ giữ đất nhà mình. Sản phẩm măng tre được nhiều người tiêu dùng lựa chọn, bởi rau xanh hiện nay họ rất lo lắng vì bị lạm dụng hoá chất, nên chọn măng mai ăn thay rau. Chắc chẳng có ai phun thuốc sâu vào măng như rau, vì măng có vị đắng nên không bị sâu phá hại. Hiện tại sản phẩm măng của Đồn Đạc gần 90 tấn/năm, thế nhưng hàng năm bà con đều tiêu thụ tốt, có đến đâu hết đến đấy.
Dự kiến, đến năm 2020 toàn huyện sẽ có 215ha tre mai ở các tất cả các xã và thị trấn, riêng Đồn Đạc phát triển diện tích tre lên 108ha. Để giúp người dân có đầu ra sản phẩm măng tốt hơn, huyện sẽ đầu tư 4 cơ sở sản xuất măng tre với quy trình khép kín từ khâu chế biến, luộc, ép ráo nước, sấy khô, đóng gói sản phẩm, dán nhãn mác với công suất trung bình đạt 1.500 tấn sản phẩm/cơ sở/năm ở các xã Đồn Đạc, Lương Mông, Minh Cầm, Đạp Thanh. Cùng với đó huyện sẽ tăng cường xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm để măng tre của người nông dân có đầu ra ổn định, giúp cho OCOP của Đồn Đạc có hướng phát triển bền vững.
Công Thành[links()]
