Có thể thấy trong thời gian qua, công tác giải ngân vốn XDCB đã được tỉnh chỉ đạo các cấp, ngành, đơn vị quan tâm, đẩy mạnh, đảm bảo cho các công trình dự án trọng điểm được triển khai đúng tiến độ, phát huy hiệu quả sử dụng khi hoàn thành. Đi kèm với đó, công tác quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đã dần đi vào nền nếp. Tuy nhiên, theo báo cáo của cơ quan chức năng thì tình hình vi phạm trong quyết toán dự án hoàn thành đối với các dự án đầu tư XDCB trên địa bàn vẫn còn khá phổ biến. Đã đến lúc cần phải có cơ chế mạnh tay hơn để xử lý các dự án đã hoàn thành nhưng chậm quyết toán.
Theo số liệu thống kê của Sở KH&ĐT, kế hoạch vốn đầu tư phát triển năm 2014 đạt trên 4.155,6 tỷ đồng. Trong đó, vốn Trung ương phân bổ trên 618,5 tỷ đồng; nguồn vốn tỉnh phân bổ trên 2.582 tỷ đồng; các địa phương phân bổ 900 tỷ đồng và trích nộp các quỹ là 55 tỷ đồng. Kế hoạch năm 2014 đã ghi vốn để khởi công mới một số công trình trọng điểm, động lực có sức lan toả lớn như: Đường giao thông kết nối đường Trới - Vũ Oai với QL18 qua khu công nghiệp Việt Hưng (100 tỷ đồng); trục giao thông nối các khu chức năng chính KKT Vân Đồn (100 tỷ đồng); Trung tâm tổ chức hội chợ, triển lãm và cung quy hoạch tỉnh (120 tỷ đồng)... Từ đầu năm đến nay, tỉnh đã bổ sung 600 tỷ đồng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn dự phòng tiền lương cho các công trình quan trọng, động lực như: Trung tâm tổ chức hội chợ, triển lãm và cung quy hoạch tỉnh và một số công trình dự án thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế. Khối lượng thực hiện vốn đầu tư nguồn ngân sách tháng 2-2014 ước đạt 142,45 tỷ đồng, luỹ kế 2 tháng ước đạt 282,05 tỷ đồng, đạt 6,8% kế hoạch năm 2014.
Trái ngược với tình hình giải ngân vốn XDCB đang tích cực được đẩy nhanh thì việc quyết toán các công trình đã hoàn thành sử dụng ngân sách thời gian qua khá chậm chạp. Lãnh đạo Sở KH&ĐT cho biết, hiện tại, còn nhiều công trình dự án trên địa bàn tỉnh đã hoàn thành, nhưng chưa thực hiện quyết toán vốn đầu tư. Đáng chú ý, có một số dự án đã hoàn thành quá lâu (từ năm 2005), nhưng vẫn chưa thực hiện quyết toán vốn đầu tư để trình cấp thẩm quyền phê duyệt. Những chây ỳ của chủ đầu tư hay ban quản lý các công trình này trong khâu quyết toán tồn tại trong nhiều năm khiến cho việc giải quyết dứt điểm đối với các công trình rất khó khăn; mặt khác sẽ trở thành thông lệ xấu cho nhiều dự án về sau.
Để giải quyết dứt điểm tình trạng vi phạm trong quyết toán dự án sử dụng ngân sách đã hoàn thành, mới đây UBND tỉnh đã có Chỉ thị số 02/CT-UBND về việc tăng cường công tác quyết toán vốn đầu tư, chấn chỉnh và xử lý kịp thời các vi phạm trong công tác thanh quyết toán các dự án hoàn thành sử dụng vốn ngân sách. Theo nội dung chỉ thị: Chủ đầu tư, ban quản lý dự án phải khẩn trương thực hiện kiểm tra, rà soát, báo cáo kết quả tình hình thực hiện công tác quyết toán vốn đầu tư đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách đã hoàn thành, bàn giao và đi vào sử dụng từ năm 2005 đến nay chưa thực hiện quyết toán; xác định rõ nguyên nhân chậm quyết toán. Đối với các dự án hoàn thành chậm nộp báo cáo quyết toán từ 24 tháng trở đi, chủ đầu tư phải làm rõ nguyên nhân dẫn đến chậm nộp, làm rõ đơn vị, cá nhân có liên quan để cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý vi phạm. UBND tỉnh yêu cầu cơ quan chủ trì thẩm tra các cấp (Sở Tài chính, Phòng Tài chính các địa phương) rà soát, báo cáo tình hình thực hiện công tác quyết toán vốn đầu tư đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước đã hoàn thành từ năm 2005 đến nay, nhưng chưa thực hiện xong công tác thẩm tra, phê duyệt quyết toán thuộc phạm vi quản lý và phải có biện pháp xử lý quyết toán dứt điểm trước ngày 30-6-2014. Sau thời hạn trên, sẽ công bố công khai danh sách các chủ đầu tư, đơn vị còn dự án vi phạm quy định thời gian lập, thẩm tra, phê duyệt quyết toán.
Một trong những nội dung được coi là “mạnh tay” nhất trong Chỉ thị 02 chính là từ năm 2014 trở đi, tỉnh sẽ không giao dự án mới cho chủ đầu tư, ban quản lý dự án có dự án chậm nộp báo cáo quyết toán; không bố trí kế hoạch vốn để thanh toán số vốn còn thiếu cho các dự án chậm nộp báo cáo quyết toán từ 12 tháng trở lên; không cho phép nhà thầu đang có hợp đồng vi phạm về thời gian lập hồ sơ quyết toán hợp đồng được tham gia đấu thầu dự án mới. Như vậy, ngoài xử phạt theo quy định của Chính phủ về nội dung chậm quyết toán thì bản thân chủ đầu tư hay ban quản lý dự án chây ỳ trong việc quyết toán dự án đã hoàn thành sẽ không có thêm cơ hội để nhận thầu các dự án khác trên địa bàn. Hy vọng rằng, với những giải pháp triệt để này, việc thanh quyết toán dự án hoàn thành trên địa bàn sẽ sớm được đẩy nhanh hơn trong thời gian tới.
Hồng Nhung
