Thời gian vừa qua, nhiều hộ dân ở các xã Đông Xá, Hạ Long và thị trấn Cái Rồng (huyện Vân Đồn) kiến nghị chính quyền địa phương về việc xây dựng khu đô thị mới Đông Xá đã làm mất đi vĩnh viễn một phần diện tích bãi triều khai thác sá sùng, ảnh hưởng đến mưu sinh của nhiều hộ dân.
Dự án khu đô thị mới Đông Xá có tổng diện tích 171,4ha do Công ty CP Đầu tư xây dựng đô thị Phương Đông làm chủ đầu tư, được phê duyệt năm 2011. Dự án nhằm hình thành khu đô thị mới phù hợp với quy hoạch chung xây dựng của Khu kinh tế Vân Đồn, đáp ứng nhu cầu về nhà ở, đất ở, xây dựng công trình công cộng; nâng cao giá trị sử dụng đất, tạo nguồn thu cho ngân sách từ thu tiền sử dụng đất để thanh toán cho nhà thầu thi công cầu Vân Đồn. Đến thời điểm này, Dự án cơ bản hoàn thành một phần, phần còn lại đang được chủ đầu tư triển khai.
Tuy nhiên, theo kiến nghị của các hộ dân: Dự án đã lấy vào một phần bãi đào sá sùng (khoảng 35ha), làm ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống mưu sinh của nhiều hộ dân ở các xã Đông Xá, Hạ Long và thị trấn Cái Rồng. Hiện có khoảng 400 hộ khai thác sá sùng ở đây.
Chị Phạm Thị Luyến (thôn Đông Sơn, xã Đông Xá) có hơn 20 năm gắn bó với nghề đào sá sùng, cho biết: "Ở đây chủ yếu đàn ông đi biển, phụ nữ ở nhà thì đi đào sá sùng. Trước đây sá sùng nhiều vô kể, nhưng không được giá như bây giờ. Đào sá sùng là nghề truyền thống của hộ dân ở đây, giúp họ ổn định cuộc sống. Mùa hè, đào sá sùng khoảng 20 ngày/tháng, mùa đông từ 10-15 ngày/tháng, người đào ít cũng được 300.000 - 400.000 đồng/ngày, nhiều thì 700.000 - 1 triệu đồng/ngày. Công việc này hiện giải quyết việc làm, thu nhập cho không ít lao động trẻ ở địa phương. Tuy nhiên, lo lắng nhất bây giờ là nguồn lợi sá sùng ngày càng cạn kiệt. Đặc biệt, việc xây dựng khu đô thị mới Đông Xá đã lấp đi vĩnh viễn một phần bãi khai thác sá sùng...".
Trước những kiến nghị trên, ngày 15/6/2018 UBND huyện Vân Đồn đã có buổi làm việc với các hộ dân liên quan. Theo lãnh đạo huyện, các hộ bị thu hồi đất ở, đất sản xuất đã có chính sách đền bù giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, việc thi công Dự án khu đô thị mới đúng là có làm ảnh hưởng đến cuộc sống mưu sinh của nhiều hộ dân ở đây. Huyện sẽ cùng chủ đầu tư, các sở, ngành liên quan nghiên cứu, xem xét phương án hỗ trợ phù hợp, báo cáo UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo.
Tiếp đến, ngày 25/1/2019 đồng chí Châu Thành Hưng, Phó Chủ tịch UBND huyện, đã có buổi đối thoại với các hộ dân khai thác sá sùng tại xã Đông Xá. Theo đó, huyện yêu cầu chủ đầu tư có phương án cụ thể nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng môi trường trong quá trình thi công, đảm bảo thực hiện đúng phương án đã được Bộ TN&MT phê duyệt tại báo cáo đánh giá tác động môi trường. Đồng thời, giao UBND các xã Đông Xá, Hạ Long và thị trấn Cái Rồng thành lập tổ công tác rà soát, xác minh danh sách cụ thể các trường hợp hộ dân thường xuyên, có nguồn thu nhập chính từ khai thác sá sùng. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND huyện cũng ghi nhận nguyện vọng của từng hộ dân, tiến hành niêm yết công khai 15 ngày để lập danh sách tổng thể báo cáo UBND huyện. Sau khi có danh sách cụ thể, Thường trực UBND huyện sẽ tổ chức buổi làm việc với lãnh đạo Tập đoàn Indevco, Công ty CP Đầu tư xây dựng đô thị Phương Đông và các cơ quan liên quan, nghiên cứu phương án hỗ trợ đối với các hộ dân do chủ đầu tư đề xuất trước ngày 15/3/2019.
Thực hiện chỉ đạo của huyện, các xã đã thành lập tổ công tác rà soát, xác minh, lập danh sách những trường hợp thường xuyên khai thác sá sùng tại Đông Xá. Chị Cao Thị Lê (thôn Đông Hải, xã Đông Xá) là hộ khai thác sá sùng thường xuyên tại đây, cho biết: "Gia đình tôi có 6 người, trong đó bố mẹ chồng đã già yếu, chồng thỉnh thoảng ai thuê gì thì làm nấy, nên thu nhập bấp bênh. Cả nhà chỉ trông vào tôi hằng ngày đi khai thác sá sùng. Chúng tôi cũng nhận thức được, Dự án không chỉ góp phần mở rộng không gian đô thị, mà còn đáp ứng yêu cầu phát triển của Khu kinh tế Vân Đồn, nên đồng thuận, ủng hộ. Nhưng điều mà chúng tôi lo ngại nhất là việc san lấp mặt bằng xây dựng khu đô thị đã làm mất đi vĩnh viễn một phần nguồn lợi sá sùng, ảnh hưởng đến đời sống của những hộ như tôi. Vì vậy, chúng tôi mong muốn chủ đầu tư, chính quyền địa phương có phương án hỗ trợ, chuyển đổi nghề nghiệp để chúng tôi bớt khó khăn...".
Xây dựng khu đô thị mới, chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang du lịch, dịch vụ... đã góp phần đẩy nhanh phát triển kinh tế - xã hội của huyện Vân Đồn. Tuy nhiên, từ thực tế ở Đông Xá cho thấy, cần có sự hài hòa giữa lợi ích của doanh nghiệp và người dân.
Hiểu Trân
