Trong những năm qua, sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp trên địa bàn TP Móng Cái đã có bước phát triển đáng kể. Các mô hình kinh tế theo quy mô gia trại, trang trại xuất hiện ngày một nhiều, từng bước phát triển theo quy mô sản xuất hàng hoá. Theo thống kê, hiện nay thành phố đã có 289 mô hình kinh tế trang trại trong tất cả các lĩnh vực sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp kết hợp sản xuất tiểu thủ công nghiệp.
Những nhân tố điển hình
Trong sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp, trên địa bàn TP Móng Cái đã xuất hiện hàng trăm hộ sản xuất kinh doanh giỏi có thu nhập vài trăm triệu đồng mỗi năm. Đến cơ sở nuôi tôm theo hình thức công nghiệp của gia đình bà Đặng Thị Dịu, phường Hải Hoà, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng trước quy mô sản xuất “cỡ lớn”. Bà Dịu cho biết: Năm 2005, với số vốn còn eo hẹp, gia đình đầu tư nuôi tôm theo hình thức quảng canh nên năng suất nuôi đạt rất thấp chỉ đủ chi phí nhân công và tu bổ ao đầm. Được sự giúp đỡ của địa phương và Hội Nông dân tạo điều kiện cho đi tham quan, học tập kinh nghiệm, kỹ thuật sản xuất, tôi mạnh dạn vay ngân hàng 600 triệu đồng tiếp tục mở rộng sản xuất. Sau một vài vụ nuôi thắng lợi, tôi tiếp tục đầu tư 6,2 tỷ đồng xây dựng, cải tạo ao đầm khoanh nuôi theo hình thức công nghiệp, mua sắm trang thiết bị máy sục, máy phát điện, xây trạm biến áp, trụ sở làm việc… Hiện nay, diện tích nuôi tôm của gia đình đã lên tới 25ha, trong đó có 10ha nuôi cao sản, 15ha nuôi quảng canh, mỗi năm sau khi trừ chi phí, gia đình có lãi trên 1 tỷ đồng. Cùng với việc đầu tư mở rộng diện tích nuôi tôm, gia đình bà Dịu còn xây dựng cơ sở sản xuất tôm giống; thuê 3 chuyên gia Trung Quốc chuyên nghiên cứu, sản xuất tôm giống chất lượng cao để cung cấp giống tôm nuôi của gia đình và các hộ nuôi tôm trên địa bàn. Hàng năm, trang trại nuôi tôm của gia đình bà Dịu đã tạo công ăn việc làm cho trên 30 lao động với mức thu nhập bình quân trên 3 triệu đồng/người/tháng.
| Không chỉ mạnh dạn trong sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp, trên địa bàn TP Móng Cái còn có nhiều hộ sản xuất kinh doanh giỏi. |
Tại thôn Lục Phủ, xã Bắc Sơn, mọi người đều biết anh Nguyễn Văn Hoàn - hộ sản xuất kinh doanh giỏi tiêu biểu của địa phương. Từ một hộ khó khăn, anh đã mạnh dạn vay vốn, nhận hơn 10ha đất vườn đồi xây dựng mô hình kinh tế gia trại, trang trại. Với bản tính cần cù, đến nay anh Hoàn đã xây dựng thành công mô hình kinh tế trang trại kết hợp trồng trọt, chăn nuôi cho hiệu quả kinh tế cao. Hiện nay, gia đình anh có hơn 10ha keo, kết hợp trồng măng bát độ, cây ăn quả các loại; vài chục đôi nhím sinh sản và hàng trăm gà thả đồi. Chỉ tính từ thu nhập trồng rừng, măng tre bát độ, nhím giống và gà thịt, mỗi năm anh có thu nhập 300-400 triệu đồng, tạo việc làm cho 8-10 lao động địa phương.
Không chỉ mạnh dạn trong sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp, trên địa bàn TP Móng Cái còn có nhiều hộ sản xuất kinh doanh giỏi. Trong lĩnh vực sản xuất tiểu thủ công nghiệp, ông Nguyễn Văn Hảo, thôn 1, xã Quảng Nghĩa đã mạnh dạn đầu tư vốn mở rộng quy mô nghề sửa chữa, đóng mới tàu thuyền khai thác đánh bắt thuỷ sản. Trong những năm qua, cơ sở đóng mới, sửa chữa tàu thuyền của gia đình không ngừng được mở rộng, kết hợp với mở rộng quy mô trồng trọt, chăn nuôi, gia đình ông Hảo luôn là điển hình sản xuất kinh doanh giỏi của địa phương với thu nhập hàng năm bình quân đạt 400-500 triệu đồng.
Và khó khăn cần tháo gỡ
Kinh tế gia trại, trang trại trên địa bàn Móng Cái đã không ngừng phát triển, góp phần tích cực vào quá trình chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn.
Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, kinh tế trang trại trên địa bàn Móng Cái gặp không ít khó khăn, vướng mắc như: Một số tiêu chí xác định kinh tế trang trại của các cơ quan nhà nước, đặc biệt tiêu chí về giá trị dịch vụ bình quân năm không còn phù hợp với điều kiện hiện nay; nên việc đánh giá, tổng hợp và công nhận trang trại ở các địa phương gặp nhiều khó khăn. Hiện nay quỹ đất của các trang trại được giao còn rất hạn chế, việc giao quyền sử dụng đất cho trang trại trong tỉnh mới đạt 54,99% tổng quỹ đất của các trang trại. Đất đai của nhiều trang trại còn sử dụng theo hình thức: Tạm giao, ký hợp đồng thầu, thuê dài hạn ở các địa phương, tính pháp lý chưa cao. Do vậy các chủ trang trại chưa thực sự yên tâm, chưa mạnh dạn đầu tư sản xuất lâu dài. Việc cấp giấy chứng nhận trang trại trên địa bàn còn thấp. Việc triển khai thực hiện các chính sách của Nhà nước về kinh tế trang trại ở địa phương còn khó khăn. Trình độ quản lý và tổ chức sản xuất của các chủ trang trại còn rất thấp; sản xuất ở các trang trại phần lớn còn mang tính tự phát, có trang trại hoạt động thiếu bền vững, hiệu quả chưa ổn định. Sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hoá không cao, tiêu thụ chậm, việc nắm bắt thông tin về thị trường, công nghệ sinh học, khoa học quản lý nông nghiệp còn rất hạn chế...
Để hoạt động kinh tế trang trại trên địa bàn phát triển ổn định, vững chắc, địa phương và ngành chức năng cần quan tâm đến việc định hướng về mô hình tổ chức sản xuất trang trại, phát triển kinh tế trang trại gắn với quy hoạch đất để phát triển nông - lâm - ngư nghiệp. Đồng thời gắn kết việc thúc đẩy phát triển kinh tế trang trại trong các chương trình phát triển kinh tế - xã hội nông thôn và chương trình xây dựng nông thôn mới. Thực hiện chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ tiên tiến nâng cao năng lực sản xuất cho các trang trại. Tăng cường vai trò quản lý, hỗ trợ của các cơ quan nhà nước bằng các chính sách: Đất đai, tín dụng, lao động, thông tin thị trường, các chính sách khuyến nông - lâm - ngư nghiệp phù hợp và tổ chức lại sản xuất.
Hữu Việt
