Những năm gần đây, Quảng Ninh luôn là tỉnh có tốc độ phát triển nhanh. Tăng trưởng kinh tế của tỉnh luôn ở mức ổn định trên 10%; thu nhập bình quân đầu người gấp 1,65 lần so với toàn quốc; đứng trong top 5 địa phương có chất lượng tăng trưởng tốt nhất cả nước. Cùng với sự phát triển đó, Quảng Ninh cũng đang phải đối mặt với rất nhiều mâu thuẫn và thách thức, đặc biệt là mâu thuẫn giữa việc khai thác than, phát triển công nghiệp với phát triển các ngành du lịch, dịch vụ; thách thức giữa phát triển công nghiệp hóa và đô thị hóa với giải quyết vấn đề môi trường sống. Để giải quyết những mâu thuẫn trên, tỉnh đã có nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng môi trường, hướng tới phát triển bền vững.
[links()]
Cụ thể, tỉnh đã ban hành Kế hoạch triển khai chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014-2020, với mục tiêu: Phát triển kinh tế nhanh, bền vững; chuyển dịch và tăng tốc độ phát triển kinh tế theo hướng công nghiệp xanh; kiểm soát ô nhiễm môi trường; nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu; hướng đến một nền kinh tế các bon thấp, giảm phát thải và tăng lượng hấp thụ khí nhà kính.
Theo đó, tỉnh thành lập Ban Chỉ đạo Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014-2020 do một đồng chí lãnh đạo UBND tỉnh làm Trưởng ban để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất về quan điểm, quyết tâm triển khai thực hiện của tỉnh. Các nội dung của Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh cũng đã được Quảng Ninh quán triệt trong suốt quá trình lập các quy hoạch quan trọng của tỉnh, đặc biệt là quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội; quy hoạch tổng thể bảo vệ môi trường (bao gồm cả quy hoạch môi trường vịnh Hạ Long và Đề án cải thiện môi trường tỉnh Quảng Ninh).
Không chỉ vậy, tỉnh đã ban hành các quy chuẩn kỹ thuật môi trường của địa phương, trong đó tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ gây ô nhiễm cao và các đô thị đông dân cư, khu vực có hệ sinh thái nhạy cảm cần được bảo vệ. Quảng Ninh cũng đã tập trung xử lý triệt để, di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng ra khỏi khu dân cư, chuyển vào các khu công nghiệp, đồng thời yêu cầu tất cả các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, cụm công nghiệp xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung; buộc các đơn vị có quy mô xả lớn lắp đặt ngay các thiết bị kiểm soát, giám sát hoạt động xả thải theo quy định của pháp luật về truyền số liệu trực tiếp về Sở TN&MT.
Đến thời điểm hiện tại, Quảng Ninh đã hoàn thành xử lý 100% cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, trên địa bàn tỉnh không có cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng mới phát sinh; 5/5 KCN gồm: Cái Lân, Hải Yên, Đông Mai, Việt Hưng, Hải Hà (giai đoạn 1) hoạt động và đã đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung. Tỉnh cũng đã lập kế hoạch và tổ chức thực hiện việc dừng tiếp nhận rác tại 3 bãi rác: Đèo Sen, Hà Khẩu, Quang Hanh, đồng thời thực hiện cải tạo phục hồi môi trường các bãi rác trên đảm bảo vệ sinh theo đúng quy định.
Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Tổng Công ty Đông Bắc đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trực thuộc có hoạt động sản xuất kinh doanh than trên địa bàn tỉnh thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát, phát hiện xử lý kịp thời không để xảy ra hiện tượng khai thác, vận chuyển, chế biến, tiêu thụ than trái phép.
Tất cả các kho chế biến, khu vực sàng tuyển than đều được xây tường bao kiên cố, có hệ thống phun sương dập bụi, bê tông hóa toàn bộ nền kho, dùng bạt che phủ đảm bảo không thất thoát than khi có mưa to, trồng cây xanh cải tạo, phục hồi môi trường để hạn chế tối đa ảnh hưởng của các hoạt động khai thác mỏ tới môi trường. Đến nay TKV đã trồng cây cải tạo phục hồi môi trường được 93/100ha bãi thải, bằng 93% kế hoạch năm 2018. Để kiểm soát tốt môi trường sản xuất, Tập đoàn đã đầu tư 5 trạm quan trắc môi trường và 35 trạm quan trắc chất lượng nước thải tự động.
Hiện nay, Tổng Công ty Đông Bắc đang thực hiện công tác GPMB khu vực xây dựng tuyến băng tải than tại xã Hồng Thái Tây (TX Đông Triều); cầu vượt QL18 tại Cảng Km6 và Cảng Khe Dây (TP Cẩm Phả). TKV đã hoàn thành đầu tư tất cả các tuyến băng tải vận chuyển than ra cảng theo cam kết với tỉnh. Đồng thời, đã hoàn thành xây dựng hệ thống cấp nước chống bụi khu vực bãi thải Nam Khe Tam - Đông Khe Sim và bãi thải Đông Cao Sơn. Hoàn thành cải tạo Hồ Cầu Cuốn, Hồ Nội Hoàng Tây - Mỏ Nam Tràng Bạch, xây kè đá, trồng cây, đã tích nước và đang theo dõi nồng độ pH để phục vụ nước tưới tiêu cho nông nghiệp.
Để tăng cường công tác quản lý và bảo vệ môi trường, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở TN&MT phối hợp với các cơ quan chuyên môn, UBND các địa phương thường xuyên kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường đối với các dự án trong quá trình thi công xây dựng cũng như đã đi vào hoạt động.
Đặc biệt, Quảng Ninh đã phối hợp với Bộ TN&MT thanh, kiểm tra về công tác bảo vệ môi trường đối với một số cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Qua các đợt thanh, kiểm tra đã hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục hồ sơ sau thẩm định còn thiếu, như: Lập kế hoạch quản lý môi trường; kế hoạch chạy vận hành thử nghiệm công trình xử lý môi trường; hồ sơ đề nghị kiểm tra, xác nhận việc đã hoàn thành các công trình xử lý môi trường; hồ sơ đề nghị kiểm tra xác nhận việc đã hoàn thành công trình bảo vệ môi trường phục vụ giai đoạn vận hành của dự án.
Nhằm tạo sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của các cấp, ngành, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân trong việc bảo vệ và nâng cao chất lượng môi trường sống, nhất là ở cụm dân cư, thôn, bản, trung tâm công cộng, khu du lịch, năm 2018 Quảng Ninh chọn chủ đề công tác "Bảo vệ và nâng cao chất lượng môi trường tự nhiên”.
Tính đến thời điểm này, tỷ lệ che phủ rừng đạt 54,45% (đạt 99,9% so với kế hoạch); tỷ lệ dân cư đô thị được sử dụng nước sạch đạt 94% (đạt 100% so với kế hoạch); tỷ lệ số dân nông thôn dùng nước sinh hoạt hợp vệ sinh ước đạt 97,2%; tỷ lệ chất thải rắn ở đô thị được thu gom là 93,2% (đạt 99,7% so với kế hoạch); chấm dứt hoạt động 16/63 cơ sở sản xuất vôi bằng lò nung thủ công trên địa bàn toàn tỉnh, đạt 25,4% so với kế hoạch; tỷ lệ chất thải y tế được xử lý đạt 100%.
Với những nỗ lực nâng cao chất lượng môi trường sống, tin tưởng rằng, Quảng Ninh sẽ hoàn thành mục tiêu đến năm 2020 trở thành tỉnh dịch vụ, công nghiệp hiện đại, trung tâm du lịch quốc tế.
Hiểu Trân
