Những năm qua, phong trào xây dựng gia đình văn hoá ở Quảng Ninh luôn được đẩy mạnh, góp phần làm thay đổi đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân trong tỉnh.
Nếu như năm 2001, trên địa bàn tỉnh có 132.889 gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hoá, bằng 56% số hộ dân toàn tỉnh, thì đến năm 2011, đã có 233.188/278.962 hộ được công nhận gia đình văn hoá, đạt 83%. Trong đó, phải kể đến TP Uông Bí là địa phương dẫn đầu toàn tỉnh, nơi có tỷ lệ hộ gia đình được công nhận gia đình văn hoá đạt 93%. Ngoài ra, các địa phương khác như: TP Cẩm Phả, TX Quảng Yên, huyện Đông Triều, TP Móng Cái cũng có tỷ lệ gia đình văn hoá đạt khá cao, từ 83 - 91%. Các gia đình văn hoá đều gương mẫu chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia các phong trào thi đua của địa phương. Cũng từ trong phong trào này, ý thức của người dân đã được nâng cao rõ rệt, các gia đình đã chấp hành tốt quy ước về xây dựng gia đình văn hoá, đời sống văn hoá. Nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo từ các chương trình vay vốn; nhiều hộ trở thành điển hình tiên tiến trong các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh; nuôi dạy con ngoan, học giỏi, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ, có trách nhiệm với xã hội.
Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng, bên cạnh những kết quả đạt được, phong trào xây dựng gia đình văn hoá trên địa bàn tỉnh hiện nay cũng đang gặp không ít khó khăn, thách thức. Trong đó, đáng phải quan tâm nhất là các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của gia đình như: hiếu nghĩa, thuỷ chung, kính trên nhường dưới đang có biểu hiện xuống cấp. Một số cấp uỷ Đảng, chính quyền ở cơ sở chưa nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò của công tác xây dựng gia đình văn hoá, chưa tập trung chỉ đạo, kiểm tra đôn đốc nên phong trào chưa đồng đều. Ban vận động ở một số làng, thôn, xóm, khu phố hoạt động còn yếu và thiếu, chưa phát huy được khả năng tập hợp, vận động quần chúng. Việc tuyên truyền Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Phòng chống bạo lực gia đình ở cơ sở chưa được chú trọng, tình trạng ly hôn vẫn có xu hướng gia tăng. Bên cạnh đó, công tác bình xét gia đình văn hoá có biểu hiện chạy theo thành tích. Ở không ít địa phương, sau khi được công nhận danh hiệu gia đình văn hoá, vẫn còn trường hợp sinh con thứ 3; các tệ nạn xã hội như cờ bạc, nghiện hút và bạo lực gia đình vẫn xảy ra.
Để nâng cao chất lượng phong trào xây dựng gia đình văn hoá, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, cần tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, sự phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức xã hội đối với công tác gia đình. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật về gia đình đến từng cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân nhằm nâng cao nhận thức của nhân dân về vai trò, vị trí của gia đình trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH; tiếp tục nhân rộng việc đưa tiêu chí gia đình văn hoá làm tiêu chuẩn đánh giá, bình xét việc hoàn thành nhiệm vụ của mỗi cán bộ, đảng viên hàng năm; quan tâm xây dựng các mô hình, điển hình để tôn vinh các gia đình văn hoá tiêu biểu, tạo động lực để xây dựng phong trào thi đua, làm cho phong trào có sức lan toả sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân. Cùng với đó, các cấp uỷ, chính quyền cần tiếp tục chỉ đạo thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về xây dựng gia đình thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước; sớm kiện toàn và nâng cao năng lực bộ máy làm công tác gia đình từ tỉnh đến cơ sở để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ; làm tốt công tác thông tin, giáo dục, truyền thông, tăng cường sự phối hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức xã hội; lồng ghép các hoạt động phát triển kinh tế gia đình với tuyên truyền, tư vấn về hôn nhân gia đình, giáo dục đời sống gia đình và phòng chống các tệ nạn xã hội. Đặc biệt, các xã, phường, thị trấn cần chỉ đạo, giám sát các khu dân cư trong việc nâng cao chất lượng bình xét danh hiệu gia đình văn hoá; động viên, khen thưởng và nhân rộng các điển hình gia đình văn hoá trong toàn xã hội. Để nâng cao chất lượng công tác này, cũng cần tiếp tục nghiên cứu toàn diện về các giá trị truyền thống tốt đẹp của văn hoá gia đình, phát huy những giá trị mới, xây dựng mô hình gia đình văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc. Các địa phương cần xây dựng kế hoạch công tác gia đình cho từng giai đoạn, gắn với chương trình phát triển kinh tế - xã hội. Có như vậy, phong trào xây dựng gia đình văn hoá trên địa bàn mới thực sự đi vào chiều sâu và mang lại những hiệu quả tích cực trong đời sống xã hội.
Hoài Anh
