Trong những ngày đầu xuân Nhâm Thìn 2012, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua các cửa khẩu của Quảng Ninh đã sôi động trở lại. Hoạt động giao thương nhộn nhịp trở lại được ghi nhận ở cả kim ngạch hàng hoá xuất nhập khẩu và số lượng hành khách xuất nhập cảnh. Tuy nhiên lợi dụng điều kiện đó các đối tượng buôn lậu, gian lận thường tìm cách lợi dụng để tuồn hàng cấm, hàng vi phạm, trốn thuế... vào nội địa hoặc xuất khẩu.
Theo đánh giá của các lực lượng chức năng, tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới, gian lận thương mại trong tháng giảm do tỉnh tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát trong dịp trước, trong, sau Tết nhưng vẫn có những diễn biến phức tạp và tiềm ẩn gia tăng trở lại. Ngay trong tháng 1-2012, các chi cục hải quan cửa khẩu, các đội kiểm soát hải quan đã bắt 37 vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới, vi phạm thủ tục hải quan, trị giá 5.124 triệu đồng, bằng 119% về số vụ và tăng 397% về trị giá so với cùng kỳ năm 2011. Đặc biệt, ngay trong những ngày sau Tết Nguyên đán, các đối tượng buôn lậu đã lợi dụng cơ hội để buôn lậu pháo qua biên giới. Đặc biệt, ngay trong ngày 28-1-2012, khi nhận được nguồn tin từ cơ sở bí mật báo có đối tượng lợi dụng thời điểm bàn giao giữa cán bộ hải quan trực Tết và cán bộ hải quan nghỉ Tết để vận chuyển pháo trái phép qua biên giới vào Việt Nam. Đội Thủ tục hàng hoá xuất nhập khẩu số 1, Chi cục Hải quan cửa khẩu Móng Cái đã phối hợp với Trạm Biên phòng cửa khẩu Ka Long, bộ đội biên phòng Đồn 7 bố trí lực lượng mật phục, phát hiện 2 người đàn ông vác 2 thùng hàng khả nghi. Lực lượng đã yêu cầu dừng lại để kiểm tra, hai đối tượng trên đã vứt hàng và bỏ chạy về hướng Trung Quốc. Qua kiểm tra, phát hiện ra 2 thùng hàng có chứa 2 dàn pháo hoa cỡ lớn do Trung Quốc sản xuất.
Quảng Ninh cũng là một trong những tỉnh đối mặt gay gắt với tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển hàng hoá trái phép qua biên giới. Tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới trong tháng đầu năm 2012 đã có những diễn biến phức tạp và luôn tiềm ẩn gia tăng trở lại. Trên biên giới đất liền, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hoá diễn biến phức tạp tại các khu vực cửa khẩu, khu kinh tế cửa khẩu, đường tiểu ngạch và địa bàn giáp ranh, tập trung tại các khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, Hoành Mô - Đồng Văn, Bắc Phong Sinh. Các mặt hàng buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới phần lớn là hàng điện tử, điện lạnh, điện gia dụng, xe máy, phụ tùng xe máy, thuốc lá, mỳ chính, rượu ngoại, nước giải khát, sắt thép phế liệu, gỗ quý hiếm, động vật hoang dã và một số mặt hàng tiêu dùng do Trung Quốc sản xuất. Hàng xuất lậu chủ yếu là hải sản, lâm sản quý hiếm (gỗ sưa, huê mộc, nghiến), khoáng sản, kim loại quý, động vật hoang dã... Trên tuyến biển, các đối tượng dựa vào địa hình phức tạp như có nhiều đảo hoang, nhiều luồng lạch, cửa biển để ẩn nấp, di chuyển lẩn trốn nên rất khó khăn cho công tác đấu tranh ngăn chặn. Hàng hoá nhập lậu đa dạng, phần nhiều là các mặt hàng điện tử, vật liệu xây dựng, thuốc lá, rượu, mỹ phẩm... Hàng xuất lậu chủ yếu là than, quặng, xăng dầu, lâm sản, hải sản các loại.
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hoá qua các khu kinh tế cửa khẩu trong tình hình mới, Ban Chỉ đạo 127 tỉnh đã chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường phối hợp, đổi mới phương pháp điều tra cơ bản địa bàn, tuyến trọng điểm về buôn lậu, quản lý địa bàn, đối tượng để chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời xây dựng phương án, kế hoạch tổ chức đấu tranh. Các đơn vị xây dựng kế hoạch nghiệp vụ đấu tranh với các tổ chức, đường dây đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới, nhất là đấu tranh chống buôn lậu than, quặng, xăng dầu, thuốc lá... không để hình thành các điểm nóng, tụ điểm phức tạp về tội phạm ở khu vực biên giới, vùng biển đảo.
Nguyên Lâm