Theo Nghị quyết số 41-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ môi trường (BVMT) trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, quy định, hàng năm các cơ quan có thẩm quyền bố trí không dưới 1% từ ngân sách nhà nước (NSNN) để bảo đảm sự nghiệp hoạt động môi trường. Tuy nhiên, mặc dù trong điều kiện thu ngân sách gặp khó khăn, nhưng tỉnh vẫn ưu tiên dành kinh phí sự nghiệp cho BVMT luôn cao gấp 2-3 lần so với quy định, chiếm gần 3% tổng chi ngân sách địa phương. Bên cạnh đó, tỉnh cũng dành nhiều tỷ đồng từ nguồn thu phí BVMT từ hoạt động khai thác khoáng sản để chỉ đạo các cấp, ngành, địa phương triển khai các nhiệm vụ, dự án, đề tài… về BVMT. Từ năm 2012 đến năm 2014 tỉnh đã phê duyệt danh mục và phân bổ kinh phí sự nghiệp môi trường cho 49 nhiệm vụ, dự án BVMT trên địa bàn tỉnh với tổng kinh phí trên 242 tỷ đồng; trong đó đã giải ngân được trên 116 tỷ đồng. Năm 2015 tỉnh tiếp tục phê duyệt cho 25 dự án với tổng kinh phí trên 51 tỷ đồng. Từ những con số trên cho thấy tỉnh đặc biệt chú trọng đến việc đầu tư các dự án về BVMT. Theo đó, các sở, ngành, địa phương đã triển khai lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư theo quy định.
Theo đánh giá của Sở Tài nguyên và Môi trường, mỗi năm có trung bình hơn 10 đề án, dự án, nhiệm vụ liên quan đến công tác điều tra, nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, áp dụng công nghệ mới của lĩnh vực BVMT. Có thể kể đến một số đề tài, dự án: Duy trì, vận hành hệ thống quan trắc tự động trên địa bàn tỉnh; Truyền thông nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu cho bộ máy quản lý và cộng đồng dân cư ven biển; Đầu tư lò đốt rác thải y tế cho Bệnh viện Đa khoa Bãi Cháy; Hỗ trợ mua sắm phương tiện phục vụ thu gom rác thải ở một số địa phương; Đầu tư lò đốt rác thải sinh hoạt khu vực nông thôn các địa phương Vân Đồn, Uông Bí, Ba Chẽ, Quảng Yên, Cô Tô... Hiện tỉnh đã hoàn thành xử lý 100% các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng; 100% khu công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung; không có cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng mới phát sinh.
Bên cạnh nguồn chi từ ngân sách địa phương, hàng năm Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã trích lập Quỹ Môi trường tập trung bằng 1% chi phí sản xuất để có nguồn vốn đầu tư, xây dựng các công trình về BVMT; đồng thời cho phép các đơn vị thành viên chi 0,5% chi phí sản xuất để thực hiện các công việc BVMT thường xuyên. Tổng chi phí cho công tác BVMT hàng năm của TKV hiện gần 1.000 tỷ đồng và dự kiến sẽ tăng dần theo sự phát triển của sản xuất kinh doanh. Hiện Tập đoàn đã tập trung khắc phục ô nhiễm môi trường do khai thác than, hoàn thành cải tạo các bãi: Chính Bắc Núi Béo; Nam Lộ Phong; Đông Cao Sơn, Ngã Hai…; quy hoạch sắp xếp lại các cảng và bến thuỷ nội địa tiêu thụ than; xoá bỏ các bến, bãi chế biến và xuất than nhỏ lẻ dọc ven bờ Vịnh Cửa Lục, Vịnh Hạ Long, Cẩm Phả, Đông Triều, Uông Bí, Hoành Bồ. Đồng thời, xây dựng tuyến đường chuyên dùng vận chuyển than, thay đổi dần phương thức vận chuyển than bằng ô tô sang các phương thức vận tải khác (băng tải, đường sắt) nhằm hạn chế ô nhiễm môi trường; xây dựng nhiều công trình để BVMT như: Cải tạo cơ sở hạ tầng đã xây dựng và đưa vào vận hành 42 trạm xử lý nước thải xử lý nước thải mỏ (đạt 90%). Đặc biệt, xây dựng và đưa vào vận hành Nhà máy xử lý chất thải nguy hại (tại xã Dương Huy, TP Cẩm Phả) đảm bảo xử lý chất thải nguy hại phát sinh của toàn ngành Than trên địa bàn tỉnh. Từ ngày 1-1-2015 Nhà máy Tuyển than Nam Cầu Trắng đã chấm dứt tình trạng vận chuyển than bằng ô tô và việc bốc xúc than xuống phương tiện bằng máy xúc tại bến cảng Mỳ Con Cua (TP Hạ Long); vận hành hệ thống rửa toa xe vận chuyển than; cải tạo hệ thống phun sương dập bụi tại các kho than, đường ô tô nội bộ… qua đó cải thiện đáng kể chất lượng môi trường, điều kiện sinh hoạt của nhân dân trong khu vực.
Có thể thấy kinh phí sự nghiệp môi trường của tỉnh được sử dụng đúng quy định, đáp ứng kịp thời các yêu cầu về BVMT của tỉnh, bước đầu mang lại một số kết quả thiết thực. Tuy nhiên, một số địa phương triển khai còn chậm. Vì vậy, để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp môi trường, theo lãnh đạo Chi cục BVMT thì các địa phương cần bố trí đầy đủ, kịp thời kinh phí đối ứng nhằm bảo đảm các nhiệm vụ, dự án được thực hiện đúng tiến độ, phát huy hiệu quả. Có như vậy mới giải quyết được tốt bài toán môi trường, tạo đà cho tỉnh phát triển bền vững.
Trang Thu[links()]
