Để tiến tới xây dựng khu vực đô thị sạch, đẹp, văn minh, việc ngầm hóa các công trình hạ tầng kỹ thuật đi nổi là hết sức cần thiết. Tháng 4-2015, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1085/QĐ-UBND về việc công bố danh mục và lộ trình các tuyến đường phải ngầm hóa công trình hạ tầng kỹ thuật đi nổi trên địa bàn tỉnh; trong đó năm 2017, nhiều tuyến phải xong. Tuy nhiên, đến thời điểm này, việc ngầm hóa mới chỉ dừng lại ở TP Hạ Long và TP Cẩm Phả.
Công trình hạ tầng kỹ thuật đi nổi là những công trình gồm: Công trình đường dây cáp điện, thông tin liên lạc, truyền hình. Thực tế trên địa bàn tỉnh hiện nay, với sự phát triển của hệ thống các nhà mạng kéo theo tình trạng các đường dây cáp ngày càng giăng nhằng nhịt trên không trung, vượt tầm kiểm soát. Ở nhiều khu dân cư, các loại cáp điện thoại, truyền hình tạo thành những búi lớn, búi nhỏ, giăng ra như mạng nhện hoặc quấn vào cây xanh ven đường... vừa gây mất mỹ quan đô thị, vừa gây nguy cơ cháy nổ cao, nhất là khi mùa mưa bão đến. Bởi vậy, việc ngầm hóa công trình hạ tầng kỹ thuật đi nổi đã được tỉnh đặt ra từ nhiều năm nay. Tháng 5-2014, UBND tỉnh ra Quyết định số 898/2014/QĐ-UBND về việc ban hành quy định quản lý, xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm đô thị trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Theo đó, chủ đầu tư các khu đô thị mới, khu dân cư mới, khu nhà ở mới, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất và các tuyến đường, phố mới xây dựng, cải tạo, mở rộng có trách nhiệm đầu tư xây dựng các công trình cống, bể kỹ thuật hoặc hào, tuyến kỹ thuật để bố trí, lắp đặt đồng bộ các đường dây và đường ống kỹ thuật theo quy hoạch, được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Với các tuyến đường phố đã được xây dựng hoặc các khu đô thị cũ, đô thị cải tạo thì có chủ trương đầu tư xây dựng các tuyến cống, bể kỹ thuật hoặc hào, tuynel kỹ thuật để từng bước hạ ngầm đường dây, đường cáp nổi. Đến tháng 4-2015, UBND tỉnh tiếp tục ban hành Quyết định số 1085/QĐ-UBND về việc công bố danh mục và lộ trình các tuyến đường phải ngầm hóa công trình hạ tầng kỹ thuật đi nổi trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Theo đó, trên địa bàn tỉnh có khoảng 70 tuyến đường thuộc các địa phương: Uông Bí, Quảng Yên, Hoành Bồ, Hạ Long, Cẩm Phả, Vân Đồn, Ba Chẽ, Hải Hà, Móng Cái phải ngầm hóa, trong đó có nhiều tuyến phải xong trong năm 2016 - 2017.
Thực tế hiện nay, trong gần 70 tuyến đường phải ngầm hóa thì mới chỉ TP Hạ Long và TP Cẩm Phả triển khai được. Ở TP Hạ Long, hiện mới ngầm hóa các tuyến đường Hạ Long, Bãi Cháy, Trần Phú, tỉnh lộ 336, Hải Phượng; tuyến đường Trần Hưng Đạo đang được cải tạo nâng cấp, trong đó kết hợp với ngầm hóa các công trình hạ tầng kỹ thuật đi nổi; còn tuyến Chu Văn An, Giếng Đáy trong lộ trình thực hiện sớm. Các tuyến đường trên địa bàn TP Cẩm Phả bắt đầu triển khai ngầm hóa đường dây điện, dây cáp ở một loạt tuyến, như: Đường Thanh niên, đường Trần Phú - Bà Triệu... TP Móng Cái có 8 tuyến thì duy nhất mới ngầm hóa được tuyến đường Hữu Nghị.
Các địa phương còn lại vẫn ở tình trạng “giậm chân tại chỗ”. Lý do mà các địa phương đưa ra là việc ngầm hóa cần số kinh phí lớn, trong khi đó, ngân sách địa phương có hạn, lại ưu tiên cho các công trình cần thiết khác. Bên cạnh đó, muốn ngầm hóa được các đường dây này phụ thuộc chủ yếu vào các đơn vị sở hữu và quản lý, sử dụng đường dây, đường cáp nổi, như: Điện lực, Viễn thông, Truyền hình cáp... Thực tế hiện nay, việc liên kết của các đơn vị sở hữu này còn yếu, dẫn đến chưa có sự phối hợp cùng nhau xây dựng cống, bể kỹ thuật; hào và tuynel kỹ thuật dùng chung để có thể hạ ngầm đường dây, cáp mà ở tình trạng mạnh ai người đấy làm. Các đơn vị này cũng chưa bám vào quy hoạch của tỉnh để xây dựng lộ trình thực hiện ngầm hóa đường dây, cáp. Theo Quyết định số 898/2014/QĐ-UBND có quy định: Chủ sở hữu công trình hạ tầng kỹ thuật đi nổi trên địa bàn tỉnh căn cứ vào danh mục công bố các tuyến đường phải ngầm hóa phải xây dựng kế hoạch đầu tư, cải tạo ngầm hóa các công trình được giao quản lý phù hợp lộ trình được công bố. Các tổ chức và cá nhân khai thác, sử dụng đường ống, đường dây, đường cáp đi nổi trên địa bàn phải có trách nhiệm phối hợp, tham gia và phải đóng góp kinh phí để thực hiện việc hạ ngầm đường dây, cáp đi nổi theo kế hoạch chung của UBND tỉnh. Trưởng Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện Ba Chẽ Nguyễn Tiến Dũng cho biết: “Khi huyện làm việc với các đơn vị quản lý các dịch vụ kỹ thuật trên địa bàn về việc ngầm hóa các công trình kỹ thuật đi nổi, họ đều trả lời rằng việc ngầm hóa chưa có trong chương trình của đơn vị”. Theo nhiều địa phương, do một số tuyến đường, tuyến phố vốn là khu dân cư tồn tại từ nhiều đời nay, vỉa hè hẹp, nên mới ưu tiên cho việc làm cống thoát nước, đường ống dẫn nước sinh hoạt; còn các loại cáp điện, cáp truyền hình, điện thoại..., để tránh tình trạng nhằng nhịt như những “búi rác trên không”, các địa phương đành khắc phục bằng cách cho bó gọn lại.
Không chỉ ở các tuyến đường trong lộ trình gặp khó khăn về vấn đề ngầm hóa các công trình hạ tầng kỹ thuật đi nổi, mà ngay cả những khu đô thị mới của tỉnh, việc ngầm hóa mới chỉ dừng lại ở điện, nước; còn lại các loại cáp truyền hình, viễn thông vẫn ở tình trạng đi nổi bằng cách tận dụng hệ thống cột đèn chiếu sáng làm điểm mắc dây khiến khu đô thị mới trở nên nhếch nhác.
Dẫu biết việc ngầm hóa các công trình hạ tầng kỹ thuật đi nổi là khó khăn, nhưng để tiến tới đô thị sạch, đẹp, văn minh thì việc dẹp các cột điện “nhả tơ” và các “mạng nhện” trên không là hết sức cần thiết. Đã đến lúc, tỉnh phải có chỉ đạo mạnh mẽ, kiên quyết hơn trong vấn đề này, nhất là ở các tuyến đường mới, tuyến đường nâng cấp sửa chữa, các khu đô thị mới. Việc ngầm hóa không chỉ quy định bắt buộc với điện, nước, mà phải cả với các nhà cung cấp dịch vụ điện thoại, cáp truyền hình để tránh tình trạng hạ tầng xong lại xuất hiện những “mạng nhện” của các nhà mạng như ở nhiều khu đô thị mới trên địa bàn tỉnh hiện nay.
Thu Nguyệt
