Ngành cơ khí của Quảng Ninh đặc biệt là cơ khí trong ngành Than từ lâu đã có tiếng trong cả nước. Không chỉ tạo dựng được chỗ đứng ngành Cơ khí đang từng bước trở thành lĩnh vực mũi nhọn của Công nghiệp Quảng Ninh.
Bên cạnh việc không ngừng khẳng định thương hiệu bằng các sản phẩm truyền thống, trong xu thế vận động của thị trường hôm nay, các đơn vị không ngừng đổi mới, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất cho ra đời nhiều sản phẩm mới với chất lượng, hiệu quả cao. Điển hình là Công ty CP Cơ khí Mạo Khê - Vinacomin, từ năm 2007 đến nay Công ty đã có trên 300 sáng kiến cải tiến kỹ thuật và sáng kiến hợp lý hoá sản xuất như: Sáng kiến cải tiến, sửa đổi, góp phần hoàn chỉnh các loại thiết bị sàng tuyển và chế biến than có năng suất, chất lượng cho các Công ty Tuyển than Cửa Ông, Tuyển than Hòn Gai, Công ty CP Than Cọc Sáu, Công ty CP Than Đèo Nai. Các loại sản phẩm mà Công ty thiết kế khá đa dạng về chủng loại, phong phú ở nhiều lĩnh vực và đảm bảo an toàn, cải thiện điều kiện, môi trường làm việc cho người lao động... Cùng với đó, Công ty đã kết hợp với Viện Khoa học công nghệ mỏ - Vinacomin thiết kế, chế tạo lắp dựng thành công hệ thống băng, sàng và các thiết bị khác trong dây chuyền tuyển, từ đó nâng cao chất lượng than cho các đơn vị có nhu cầu sàng tuyển, tận thu than đầu vỉa và than bã sàng; chế tạo những sản phẩm mới như máy cào MC620/40;MC620/40x2... đảm bảo chất lượng, với các thông số kỹ thuật quy định cho phép sử dụng trong hầm mỏ. Về thiết bị vận tải và cấp liệu than, Công ty đã thiết kế, chế tạo, lắp đặt các loại băng tải khung cứng, băng tải phục vụ cho việc vận tải than trong lò.
Cùng với Công ty CP Cơ khí Mạo Khê - Vinacomin, trước thực tế khai thác than lộ thiên ngày càng có chiều hướng giảm, Công ty CP Chế tạo máy - Vinacomin đã tập trung vào nghiên cứu, chế tạo các thiết bị phục vụ cho khai thác than hầm lò, thay thế hàng nhập khẩu chế tạo phụ tùng theo chương trình nội hoá để lắp ráp xe, máy và thiết bị khai thác - chế biến than. Các sản phẩm của công ty được sử dụng trong khai thác than hầm lò với tính năng ưu việt, giá thành thấp hơn so với hàng nhập ngoại. Đơn cử như năm 2008, Công ty đã phối hợp với Viện Khoa học công nghệ mỏ - Vinacomin, Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ thiết kế, chế tạo trọn bộ giá khung thuỷ lực di động GK1600/1.6/2.4HT. Đến nay, Công ty đã chế tạo được hơn 1.000 bộ loại GK1600/1.6/2.4HT sử dụng cho lò chợ thoải và loại GK1600/1.6/2.4HTD sử dụng cho lò chợ dốc đến 45 độ có chất lượng tương đương loại giá khung di động ZH-1600-1.6-2.4-Z của Trung Quốc. Bên cạnh sản phẩm máy xúc lật hông, giá khung thuỷ lực di động, hiện sản phẩm vì chống lò các loại của công ty cũng đang trở thành một trong những sản phẩm chủ lực mang lại nguồn doanh thu lớn cho đơn vị với sản lượng tiêu thụ từ 80.000 - 100.000 tấn/năm.
Đạt trình độ cao về chế tạo các thiết bị cơ khí, không thể không kể đến Xí nghiệp Cơ khí Quang Trung. Bên cạnh các sản phẩm chủ lực là các loại cần cẩu, những năm gần đây, Xí nghiệp còn ứng dụng chế tạo và sản xuất thành công nhiều sản phẩm lớn, đơn cử như nhà xưởng di động, máy ép cọc nhồi đa năng, gỗ nhựa tổng hợp giá rẻ, khuôn xốp định hình trong xây dựng... Các sản phẩm này là những giải pháp thi công mới, mang tính xã hội cao, ứng dụng rộng rãi, dễ làm, giá thành rẻ, đồng thời thân thiện với môi trường. Đơn cử như việc sử dụng máy ép nén cọc nhồi đa năng để thi công cọc nhồi được hoạt động theo nguyên lý thanh răng, cho phép tạo ra lực ép và lực nhổ như nhau một cách linh hoạt. Nhờ đó có thể tạo nên các cọc nhồi liền mạch, tại chỗ, hạn chế vận chuyển và bốc xúc đất đá. Đặc biệt với sản phẩm này, hiện Xí nghiệp đã có sẵn dây chuyền thiết bị và công nghệ, từ đó có thể làm chủ các khâu thiết kế, rèn dập tạo thớ, tạo hình… chủ động trong việc sản xuất. Việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, trong đó có sản xuất vật liệu mới đã và đang là hướng đi đúng đắn của đơn vị.
Có thể nhận thấy rằng, ngành Cơ khí Quảng Ninh ngày càng có nhiều đóng góp quan trọng cho nền kinh tế của tỉnh cả về giá trị sản xuất và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của thị trường.
Cao Quỳnh
