Quảng Ninh được đánh giá là ngư trường lớn của cả nước. Tuy nhiên ngành khai thác thuỷ sản xa bờ ở Quảng Ninh lại chưa tương xứng với tiềm năng lợi thế ấy.
Theo báo cáo của Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản (Sở NN&PTNT), trên địa bàn Quảng Ninh có 8.694 tàu cá, trong đó số lượng tàu khai thác ven bờ và vùng lộng là 6.664 chiếc, chiếm 76% tổng số tàu đánh bắt khai thác trên địa bàn toàn tỉnh. Trong khi đó tàu khai thác xa bờ chỉ đạt số lượng khá khiêm tốn 229 chiếc, chiếm 2,6% tổng số tàu cá.
Trước đây, theo Quyết định số 289/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số, hộ thuộc diện chính sách, hộ nghèo, hộ cận nghèo. Trong đó, có hỗ trợ ngư dân mua mới, đóng mới tàu đánh bắt hải sản, hỗ trợ kinh phí bảo hiểm thân tàu và bảo hiểm tai nạn cho thuyền viên, hỗ trợ dầu. Qua 3 năm triển khai thực hiện (2008-2011), có 13 tàu cá đăng ký đóng mới, nhưng chỉ có 7 tàu cá đáp ứng đủ điều kiện được nhận hỗ trợ vì theo Quyết định này ngư dân chỉ được hỗ trợ khi mua máy mới 100% đáp ứng đúng tiêu chuẩn kỹ thuật mà không hỗ trợ việc mua mới vỏ tàu hoặc đóng mới vỏ tàu. Để phát triển nghề đánh bắt xa bờ, tỉnh cũng đã có chính sách hỗ trợ riêng cho các hoạt động đầu tư đóng mới, cải hoán nâng cấp tàu thuyền khai thác hải sản xa bờ. Tuy nhiên hạn mức vốn vay được hỗ trợ lãi suất có mức dư nợ tối đa là 50 triệu đồng, với mức lãi suất 6%/năm. Đến nay trên địa bàn toàn tỉnh chỉ có 1 tàu cá được hỗ trợ theo quy định này vì tổng đầu tư của một con tàu xa bờ tối thiểu khoảng 5 tỷ đồng. Vì hạn mức hỗ trợ chưa cao, cộng thêm các thủ tục hành chính nên ngư dân đã không mặn mà với việc vay nguồn vốn hỗ trợ này.
Niềm vui đã đến với ngư dân khi ngày 7-7-2014, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 67/2014/NĐ-CP về một số chính sách phát triển thuỷ sản, có hiệu lực từ 25-8, trong đó có chính sách hỗ trợ tín dụng cho ngư dân đóng mới, nâng cấp tàu cá hoạt động thuỷ sản xa bờ. Theo đó, chủ tàu được vay vốn ngân hàng thương mại tối đa 95% đối với vỏ tàu thép và 70% đối với vỏ tàu gỗ. Lãi suất ngư dân phải trả tối thiểu là 1%, tối đa 3%/năm, thời hạn cho vay tối đa là 11 năm, chủ tàu được thế chấp tài sản hình thành từ vốn vay làm tài sản đảm bảo khoản vay. Anh Nguyễn Văn Quảng (ở tổ 3, khu 6A, phường Cẩm Trung, TP Cẩm Phả) người có hai chiếc tàu khai thác xa bờ. Đã từ lâu gia đình anh mong muốn đóng một chiếc tàu mới khoảng trên 600CV. Khi có chính sách mới này, anh hi vọng sẽ được hỗ trợ để đầu tư đóng mới ngay giúp anh có con tàu mới, to và phù hợp với nghề đánh bắt xa bờ.
Với vị trí chiến lược, thuận lợi, Quảng Ninh đang đứng trước cơ hội lớn để mở rộng hơn nữa ngành khai thác thuỷ sản xa bờ gắn kết với việc giữ gìn chủ quyền an ninh biển đảo. Được biết, bên cạnh một số chính sách hỗ trợ của Nhà nước, để đảm bảo cho ngư dân vươn khơi bám biển khai thác thuỷ sản xa bờ, hiện nay Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản đã cấp 29 giấy phép cho ngư dân đánh cá chung với các nước tại các khu vực được quy định. Hiện nay, toàn tỉnh có 20 trong tổng số 200 tàu cá đánh bắt xa bờ được cấp thiết bị thông tin liên lạc định vị, điều này giúp các cấp quản lý nắm bắt được vị trí trong công tác cứu hộ cứu nạn trong trường hợp tàu gặp rủi ro. Tuy nhiên, hiện nay ngư dân nhất là ngư dân đánh bắt xa bờ rất cần được tập huấn, trang bị kiến thức về cách sơ cứu người bị thương khi lao động trên biển để giảm những tình huống đáng tiếc xảy ra.
Dương Trường
