Xã Lục Hồn (huyện Bình Liêu) có gần 3.100ha đất lâm nghiệp, có thế mạnh phát triển nhiều loại cây thuốc nam. Từ lâu, bà con vẫn dùng lá thuốc để chữa bệnh, chế biến rượu men lá có khả năng chữa một số bệnh. Thế nhưng rượu men lá Lục Hồn có nhiều thời điểm tưởng như thất truyền, phai nhạt, bởi bà con chỉ nấu số lượng rất ít, chủ yếu để dùng trong gia đình, làm quà cho người thân dịp lễ, tết.
Anh Nguyễn Văn Thụy (thôn Bản Pạt, xã Lục Hồn) là người đã có công khôi phục rượu men lá Lục Hồn, đưa nó thành sản phẩm trong chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP) của xã Lục Hồn và huyện Bình Liêu. Anh Thụy quê gốc ở huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình, lấy vợ là người Dao ở xã Đồng Văn (huyện Bình Liêu). Trước khi về định cư ở thôn Bản Pạt, xã Lục Hồn, anh theo học Trường CĐ Kinh tế kỹ thuật Bình Dương (tỉnh Bình Dương). Sau khi ra trường, anh công tác gần 11 năm (từ 1999-2010) tại Công ty TNHH MTV Môi trường - Vinacomin, Chi nhánh Hòn Gai. Nhưng mảnh đất Bình Liêu quê vợ với các khu rừng trù phú có sức hút với anh hơn. Năm 2011, anh Thụy theo vợ về Lục Hồn, kiếm sống với các nghề sửa chữa buôn bán điện tử, mật ong. Khi phong trào xây dựng nông thôn được đẩy mạnh, nhận thấy mảnh đất nơi mình đang sống có nhiều thế mạnh về rừng đồi, anh Thụy quyết định tìm cách khai thác tốt thế mạnh về lâm nghiệp, trước mắt giúp mình, sau tạo công ăn việc làm cho bà con vươn lên thoát nghèo. Ban đầu anh Thụy tìm cách phục hồi lại rượu men lá, là sản phẩm truyền thống của người dân xã từ hàng trăm năm nay. Theo những người có kinh nghiệm, thì muốn nấu được rượu này phải tìm đủ 13 loại lá cây rừng, đều là những vị thuốc mát bổ, có tác dụng giải độc. Có nhiều loại lá bây giờ rất khó tìm, không còn thấy ở Bình Liêu, anh Thụy phải lần mò lên các thôn bản xa của các huyện Tiên Yên, Đông Triều, Ba Chẽ và cả huyện Đình Lập (tỉnh Lạng Sơn) vừa hỏi mua sản phẩm vừa tìm cách đưa cây giống về trồng trên diện tích khoảng 2.500m2 ở thôn Bản Pạt. Rượu men lá của anh đã được Sở Y tế Quảng Ninh kiểm định về vệ sinh an toàn thực phẩm. Anh Thụy đã đi tiếp thị rượu ở thị trường TP Hạ Long và TP Hải Dương, kết quả là rượu bán rất tốt.
Lục Hồn hiện có gần 200ha đất rừng phòng hộ, trên 46ha đất trồng cây lâu năm như hồi, sở. Các khu rừng này hàng năm cho ra nhiều hoa, rất thích hợp với nghề nuôi ong lấy mật. Từ trước tới nay người dân trong xã cũng chỉ nuôi nhỏ lẻ, rất ít hộ nuôi theo hướng sản xuất hàng hoá. Để khuyến khích bà con nuôi, anh Thụy đứng ra nhận bao tiêu sản phẩm mật ong cho người dân. Anh còn thông qua xã để đăng ký với huyện sản phẩm OCOP là “Mật ong Lục Hồn”. Anh đến các thôn, bản nuôi nhiều ong trong xã như Ngàn Chuồng, Bản Pạt, Ngàn Pạc, vận động các hộ có kinh nghiệm nuôi ong nhân đàn, anh đảm bảo lo đầu ra cho bà con. Nhờ đó, từ chỗ cả xã chỉ có hơn chục hộ nuôi khoảng 90 đàn ong, đến nay đã có 46 hộ nuôi khoảng 200 đàn ong. Anh Thụy còn đưa ra phương án nuôi ong trong thùng xốp mà anh đã cất công về quê tỉnh Thái Bình để học tập. Anh Thụy bảo: “Với loại vật liệu này làm tổ ong, ong ở sẽ ấm hơn. Thùng xốp cách nhiệt tốt hơn gỗ, rất phù hợp với nơi có khí hậu lạnh như Bình Liêu. Vật liệu này giá thành lại rẻ gần 50% so với thùng làm bằng gỗ rừng hiện nay rất khan hiếm trong tự nhiên. Trong năm nay, tôi nuôi thử vài thùng, nếu kết quả tốt tôi sẽ làm hơn 100 thùng, hỗ trợ miễn phí cho bà con”.
Với sự năng động sáng tạo của anh Thụy đã giúp cho Lục Hồn đưa ra được 2 sản phẩm OCOP góp phần thúc đẩy phong trào xây dựng nông thôn mới của xã và của huyện Bình Liêu. Đồng chí Đinh Tiến Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Lục Hồn, nhận định: “Các sản phẩm rượu men lá Lục Hồn, mật ong Lục Hồn đã tạo thêm việc làm cho nhiều lao động của xã, giúp cho người dân ý thức hơn về bảo vệ rừng, vì bà con hiểu nếu môi trường rừng không tốt thì không thể duy trì, phát triển được các nghề này”.
Công Thành
