Mới đây, tại TP Hạ Long đã xảy ra vụ cháy ở Chi nhánh Ngân hàng Đông Nam Á (Seabank). Điều đáng nói nguyên nhân của vụ cháy này được xác định bắt nguồn từ một bất cẩn nhỏ trong việc sử dụng thiết bị điện. Qua đó, có thể thấy chỉ một lỗi nhỏ cũng có thể gây cháy. Vậy mà hiện tại, ở không ít công trình công cộng, nhất là nơi tập trung đông người như chợ, chung cư vẫn đang để tồn tại rất nhiều những bất cẩn, có thể dẫn đến nguy cơ gây cháy.
Mái che, mái đẩy, đường dây điện... “đe” cháy chợ
Chợ Hạ Long I, trung tâm mua bán lớn nhất của TP Hạ Long với trên 1.000 hộ kinh doanh cố định, trên 300 hộ kinh doanh lưu động; số lượng hàng hoá rất lớn; số lượng người mua, bán lên đến vài ngàn người mỗi ngày… Thế nhưng hiện nay ý thức phòng chống cháy nổ của đơn vị quản lý cũng như không ít hộ kinh doanh ở đây còn chưa cao. Điều này thể hiện ở cách bố trí hàng quán kinh doanh ở một số ngành hàng chưa thực sự hợp lý; sự thiếu ý thức trong chấp hành các quy định liên quan đến phòng chống cháy nổ của một số hộ kinh doanh.
Dạo quanh chợ chúng tôi thấy các khu bán hàng quần áo, giày dép tại tầng 2 và tầng 3 vẫn lắp đặt quá nhiều thiết bị sử dụng điện. Mặc dù chưa đến mùa nóng thế nhưng hầu hết các gian hàng đều có từ 2 quạt điện trở lên, bóng điện chiếu sáng thì nhiều hơn, từ 2 đến 5 bóng, cá biệt có gian hàng mắc đến gần chục bóng điện lớn nhỏ. Với lượng lớn thiết bị trên lại hầu hết đều không mắc theo thiết kế nên nguy cơ quá tải là rất cao. Trong khi đó ai cũng biết chập điện luôn là nguyên nhân nhiều nhất khi xảy ra hoả hoạn.
Nếu như khu “thời trang” tiềm ẩn nguy cơ cháy từ điện thì khu hàng lương thực thực phẩm bao gồm các dãy bán hàng hoa quả, rau, thịt, hải sản… lại ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công tác chống cháy, dập lửa khi hoả hoạn xảy ra. Cụ thể những gian hàng này cứ vào giờ cao điểm lại tràn cả ra hành lang, vỉa hè, thậm chí sát lòng đường để bày hàng, mời chào khách. Điều này khiến cho đường đi bộ vào chợ bị thu hẹp lại, bị vướng các chướng ngại vật, người đi phải chen chân nhau.
Anh Nguyễn Văn Tuấn, cán bộ Điện lực Hạ Long nói: “Nếu có cháy ở những nơi như thế này thì chỉ việc giải phóng các hàng quán để lấy đường đưa thiết bị vào chữa cháy cũng đã quá mất thời gian. Khi đó đám cháy đã lớn hơn gấp bội và việc cứu cháy cũng khó khăn hơn”. Đấy là chưa kể khu vực hàng quán sau chợ mặc dù đã được báo chí phản ánh nhiều lần về việc sử dụng các vật liệu dễ cháy như tre, bạt nilon để dựng tạm… song vẫn chưa được cải thiện là bao. Đặc biệt vẫn còn các hàng bán giò chả, đậu rán, bánh đa trong dãy sử dụng than củi, rất dễ dẫn đến cháy. Bên cạnh những nguy cơ trên thì tại chợ Hạ Long I một số thiết bị chữa cháy đã kém hiệu quả, tiêu biểu như trụ nước bị rò, bể chứa nước có dung tích nhỏ… Ngoài ra thì đến thời điểm này chợ vẫn chưa có hệ thống chữa cháy tự động, rất khó khăn trong việc phát hiện và xử lý đám cháy ngay từ đầu, nhất là vào thời điểm ban đêm, khi chợ đóng cửa.
Giống như chợ Hạ Long I, chợ Hạ Long II cũng được đánh giá có quy mô lớn thứ hai của TP Hạ Long đang còn nhiều bất cập trong việc đảm bảo an toàn cháy nổ. Có mặt tại khu vực bán hàng hải sản tươi sống của chợ mới thấy hệ thống dây điện ở đây được giăng mắc dày đặc, chồng chéo. Nguy hiểm hơn, hầu hết các dây điện này đều không được luồn trong các ống cách nhiệt. Đây sẽ là nguy cơ gây chập cháy rất cao.
Điều đáng buồn là thực tế hiện nay hầu hết các chợ trung tâm của các huyện, thị khác đều đang tồn tại ít nhiều những nguy cơ gây cháy như ở chợ Hạ Long I, II kể trên. Trong đó càng các chợ trung tâm, tập trung nhiều người bán, người mua thì nguy cơ cháy lại càng cao. Cụ thể như các chợ Trung tâm Uông Bí, chợ Trới (Hoành Bồ), chợ Mạo Khê (Đông Triều), chợ Rừng (Quảng Yên) đều có nguy cơ cháy do hệ thống điện thiếu an toàn. Chợ trung tâm Móng Cái, chợ Cẩm Phả, chợ Tiên Yên còn quá nhiều các hàng quán dưới mái che, mái đẩy; hàng hoá thì bày bán tràn cả xuống lòng đường…
Chung cư cũ, mới đều có thể gặp “bà hoả”
Khu tập thể 5 tầng Phố Mới (tổ 6, khu 2, phường Trần Hưng Đạo) được xây dựng từ những năm 80 của thế kỷ trước, là một trong khá nhiều những khu nhà ở dân cư tập trung đang xuống cấp của TP Hạ Long nói riêng, toàn tỉnh nói chung. Chúng tôi có mặt tại đây vào cuối giờ chiều, không khó để nhận ra nguy cơ cháy nổ ở khu tập thể cũ nát, xuống cấp này. Bởi ở đây hệ thống cảnh báo cháy gần như tê liệt, trong khi đó hệ thống điện được đấu nối chằng chịt. Các dãy hành lang và cầu thang đều tối om, các bờ tường bong tróc, ẩm mốc, không đèn chiếu sáng và đặc biệt không hề có bất cứ một thiết bị phòng cháy chữa cháy nào. Đáng nói hơn là đa phần các hộ dân mặc dù biết về nguy cơ cháy, song vẫn không trang bị cho gia đình mình những thiết bị phòng cháy thiết yếu nào. Đơn giản bởi phần đông trong số họ đều là những người ở nơi khác đến thuê.
Bà Vũ Thị Cường, tổ trưởng cho biết: “Cả khu tập thể có 70 hộ thì chỉ có 27 hộ gia đình thường trú lâu dài, còn lại đều là người nơi khác đến thuê ở trong thời gian ngắn”. Có lẽ cũng bởi vậy nên đối với việc phòng chống cháy trong khu, các hộ dân này cũng chẳng mấy khi quan tâm. Do đó tại đây vẫn thường xảy ra các vụ cháy nhỏ. Bà Cường kể: “Tôi từng chứng kiến 3 vụ cháy ở khu tập thể này rồi, đều do chập điện cả. Gần đây nhất là vụ cháy lúc 10h tối ngày 19-3 vừa qua làm 8 nhà bị hỏng ti vi, tủ lạnh… Cũng may những vụ cháy ấy đều xảy ra ở tầng 1 và được dập tắt ngay nên thiệt hại không lớn, thế nhưng chúng tôi vẫn nơm nớp lo sợ. Nói thật với cô, do không có điều kiện mua nhà nơi khác nên mọi người mới phải ở lại chứ có thì đã đi rồi”. Điều đáng nói là tại hầu hết chung cư cũ như khu tập thể Phố Mới này đều không có ban quản lý, chỉ có một hai người được các hộ dân góp tiền trả lương hàng tháng để làm công tác bảo vệ. Bởi vậy việc đầu tư trang thiết bị cũng như triển khai các hoạt động phòng chống cháy nổ thì hầu như không có.
Tình trạng phòng, chống cháy nổ ở chung cư cũ đã vậy, với chung cư mới cũng không khá hơn là bao. Nhà chung cư 11 tầng Hạ Long (khu 3, phường Hồng Gai) mới được đưa vào sử dụng vài năm gần đây. Tuy nhiên, công tác phòng cháy chữa cháy ở toà nhà này vẫn còn khá nhiều bất cập. Theo một biên bản kiểm tra của cơ quan chức năng, thời điểm cuối năm 2012, hệ thống phòng cháy và chữa cháy của toà nhà này đã rơi vào tình trạng xuống cấp nghiêm trọng do không được bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ. Cụ thể hệ thống báo cháy tự động đã bị hỏng; hệ thống chữa cháy bằng nước với 2 thiết bị chính là 2 máy bơm nước chạy bằng điện thì 1 đã bị hỏng, 1 còn lại hoạt động cũng không đảm bảo độ tin cậy; ở một số vị trí họng nước chữa cháy vách tường thì van đóng mở bị kẹt, vòi dẫn nước bị oxy hoá, chất lượng kém; các bình chữa cháy bằng bọt và bình khí CO2 trang bị tại các tầng đã quá thời hạn sử dụng; nội quy tiêu lệnh về phòng cháy chữa cháy ở nhiều vị trí bị mờ… Được biết đến thời điểm này tất cả những tồn tại trên vẫn chưa được khắc phục. Đặc biệt khu vực trông giữ xe đạp, xe máy tại chung cư chưa có các thiết bị chữa cháy đúng quy định. Đơn cử như hệ thống chữa cháy bằng bọt. Bởi vậy trong trường hợp xảy ra cháy do xăng dầu thì các phương tiện chữa cháy khác đều không thể chống cháy, dập lửa được. Ngoài ra hiện chung cư này còn chưa trang bị dây hạ chậm để đảm bảo cho việc thoát nạn, cứu người khi có sự cố xảy ra.
Điều đáng nói là tình trạng tiềm ẩn nguy cơ cháy cao như ở hai chợ, hai chung cư kể trên đang tồn tại ở hầu hết các chợ, chung cư trên địa bàn. Điều này cho thấy đã đến lúc các đơn vị chức năng cần phải mạnh tay hơn nữa trong việc chấn chỉnh các hành vi vi phạm quy định an toàn cháy nổ, chủ quan, coi thường “bà hoả”.
Việt Hoa - Hoàng Nga
