Tăng tỷ lệ nội địa hóa là mục tiêu mà doanh nghiệp ngành da giày đang cảm thấy rất khó có thể thực hiện được. Nguyên nhân là do các địa phương "tẩy chay" những ngành gây ô nhiễm môi trường như da giày.
Nhờ sự đóng góp lớn của khối doanh nghiệp FDI (chiếm đến 80% kim ngạch xuất khẩu), xuất khẩu da giày thời gian qua luôn đạt tốc độ tăng trưởng 15-20%.
Số liệu của Tổng cục Hải quan cho thấy, giày dép các loại của Việt Nam xuất khẩu ra thị trường nước ngoài 9 tháng đầu năm 2015 đạt hơn 8,7 tỷ USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Hoa Kỳ luôn là thị trường tiêu thụ lớn nhất các loại giày dép của Việt Nam với kim ngạch hơn 3 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2015, tăng 26,1% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 34,7% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của nhóm hàng này.
Đứng thứ hai là thị trường Trung Quốc với hơn 541 triệu USD, tăng 45,43% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 6,2% trong tổng kim ngạch. Tiếp đến là thị trường Anh đạt 507 triệu USD, chiếm 5,8% tổng kim ngạch, tăng 22,1% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên do thiếu vốn, công nghệ chưa cao, thiếu thị trường... nên doanh nhiệp trong nước chỉ chiếm 20% tổng kim ngạch xuất khẩu và hiện chủ yếu vẫn làm gia công,
Bên cạnh đó theo ông Lê Xuân Dương, Trưởng ban cơ chế chính sách và pháp chế, Hiệp hội Da giày- Túi xách Việt Nam (Lefaso) thì dù tăng trưởng nhanh nhưng ngành da giày vẫn đang phải đối mặt với khó khăn trong việc nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Hiện nay, tỷ lệ nội địa hóa của ngành da giày chỉ được 40-50%, trong khi đó theo quy hoạch của Ngành đến 2020, phải đạt 80-85%.
Theo ông Dương: "Mục tiêu này khó thực hiện được do các địa phương không cho doanh nghiệp da giày đầu tư vào ngành.
Vị này đưa ra dẫn chứng: từ 2008 đến nay, không có một nhà máy thuộc da nào được xây dựng mới, doanh nghiệp chủ yếu mua da đã sơ chế về làm lại. Những ngành gây ô nhiễm như thuộc da, dệt sợi, cao su luôn bị các địa phương “tẩy chay”, không cho đầu tư. Trong khi đó, chúng tôi đã dự nhiều cuộc họp của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương về cơ chế chính sách cho ngành da giày nhưng đến nay cũng chưa có kết quả.
Lefaso đề xuất, Nhà nước cần có quy hoạch cụ thể vùng, khu công nghiệp tập trung, trong đó hỗ trợ khâu xử lý nước thải, xử lý môi trường. Có như vậy, doanh nghiệp mới có thể đầu tư sản xuất nguyên liệu cho sản xuất. Nếu không nguồn nguyên vật liệu vẫn sẽ phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc, Hàn Quốc.
Ngoài ra, với việc hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN từ cuối 2015, doanh nghiệp da giày đang rất lo lắng khi phải cạnh tranh với hàng hóa từ các nước ASEAN tràn vào thị trường nội địa. “Hiện chưa có giải pháp nào đối phó”, ông Dương khẳng định.
Theo Báo Hải quan
