Từ nhiều năm nay, Đông Triều được coi là vựa lúa lớn nhất trong toàn tỉnh. Nếu như trước đây, giống lúa Khang dân chiếm diện tích gieo cấy lớn trong mùa vụ ở Đông Triều thì hai năm trở lại đây, Khang dân mất dần ưu thế, thay vào đó là những giống lúa mới có năng suất cao hơn, chất lượng gạo ngon hơn. Nhân rộng những vùng trồng lúa chất lượng cao trong những năm tiếp theo là đích mà Đông Triều đang hướng đến.
Thu hoạch xong vụ lúa mùa 2012, ông Trần Thế Hân (thôn Gia Mô, xã Kim Sơn) phấn khởi vì kết quả đạt cao ngoài dự đoán. Nhà ông có 800m2 ruộng, mọi năm đều cấy lúa Khang dân 18. Vụ lúa mùa 2012, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Kim Sơn chỉ đạo thôn ông cấy thử nghiệm giống lúa mới chất lượng cao QR14. Gia đình ông là một trong số hơn 40 hộ của thôn nhận gieo cấy. So với giống Khang dân 18, ông Hân thấy chăm sóc QR14 có vất vả hơn chút ít nhưng bù lại, lúa phát triển tốt, rễ chắc khoẻ, đẻ nhánh gọn, chống chịu sâu bệnh tốt. Đặc biệt, khi thu hoạch, năng suất lúa QR14 cao hơn Khang dân 18. Nếu như một sào lúa Khang dân 18, ông Hân chỉ thu khoảng 62 tạ/ha thì QR14 cho 65 tạ/ha. Khang dân 18 cho giá trị là 1,4 triệu đồng/sào thì QR14 cho tới 2,6 đến 2,8 triệu đồng/sào. Gạo của QR14 cũng ngon, đậm, dẻo hơn. “Chính vì cho kết quả tốt như thế nên vụ xuân 2013, hơn 400 hộ thôn Gia Mô chúng tôi đều đăng ký cấy giống mới QR14. Vụ mùa 2013 này cũng thế…” - ông Hân phấn khởi khoe.
Kim Sơn là một trong số 21 xã, thị trấn của Đông Triều đưa giống lúa mới, chất lượng cao vào sản xuất. Thực hiện chủ trương tích cực chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao, bắt đầu từ vụ xuân năm 2012, Đông Triều đưa các giống lúa chất lượng cao như QR1, QR2, Hương thơm, QR14, BC15… vào trồng thử nghiệm. Nếu như vụ xuân 2012 mới chỉ có 188ha sản xuất giống chất lượng cao thì vụ mùa năm 2012 đã tăng lên 669ha. Đến vụ xuân năm 2013 đã tăng lên 2.500ha lúa chất lượng cao. Vụ mùa 2013 này, Đông Triều gieo cấy gần 4.800ha lúa, trong đó trên 3.500ha giống lúa chất lượng cao. Đó là các giống QR1, QR2, DQ11, TBR45, RVT, ĐTT52, QR14, BC15, TL6, Tám xoan đột biến, Hương thơm số 1, Bắc Thơm số 7, nếp và lúa lai. Một số giống lúa mới như Thiên ưu 8, TBR288 và TBR225 cũng bắt đầu đưa vào gieo cấy tập trung và khảo nghiệm khoảng gần 6 ha ở vụ mùa này.
Đồng chí Bùi Văn Hanh - Phó Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Đông Triều cho biết: “Từ thành công của khảo nghiệm một số giống lúa chất lượng cao ở vụ xuân 2012, huyện chỉ đạo tiếp tục đưa các giống lúa có năng suất cao, chất lượng tốt vào sản xuất, khảo nghiệm. Từ đó đánh giá sự phát triển, thích nghi của từng giống, hướng tới đưa ra bộ giống phù hợp để thay thế những giống cũ, năng suất thấp trong những năm tiếp theo. Qua các cánh đồng khảo nghiệm, có thể thấy nhiều giống lúa mới chất lượng cao đã vượt trội về năng suất, chất lượng so với Khang dân 18 - giống lúa chiếm trên 80% diện tích gieo trồng của huyện trước kia. Cùng với những hỗ trợ về giống, phân bón, kỹ thuật của huyện, đồng thời được “mắt thấy tai nghe” về năng suất, chất lượng và giá bán của các giống lúa mới nên bà con nông dân rất phấn khởi, đồng thuận chuyển đổi giống cũ sang giống mới. Như vụ mùa 2013, giống lúa chất lượng cao đã chiếm trên 70% tổng diện tích gieo cấy trên toàn huyện.”
Thay thế giống lúa cũ bằng những giống mới có chất lượng cao là hướng đi đúng mà Đông Triều đang hướng tới. Tuy vậy, vấn đề đầu ra cho sản phẩm cũng là điều mà bà con nông dân băn khoăn. Ông Đặng Văn Tiến, Chủ nhiệm Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Kim Sơn khẳng định: “Thóc lúa chất lượng cao làm ra đến đâu tiêu thụ được đến đó vì một phần bà con để dùng, phần còn lại là bán, cung cấp cho các bếp ăn của công ty thuộc ngành Than hoặc cụm công nghiệp trên địa bàn. Tuy vậy, trong thời gian tới, huyện nhân rộng những vùng lúa chất lượng cao thì chúng tôi cũng mong muốn có thêm những điểm tiêu thụ ổn định như ở siêu thị hay trung tâm thương mại lớn của tỉnh để bà con yên tâm sản xuất mà không phải lo đầu ra cho sản phẩm của mình”.
Hoàng Nhi
