Hiện nay toàn tỉnh có gần 100 dự án sử dụng đất rừng để xây dựng hạ tầng kỹ thuật, kiến trúc cần phải thực hiện trồng rừng thay thế khi chuyển mục đích sử dụng theo quy định tại Nghị định số 23, ngày 3/3/2006 của Chính phủ và Thông tư số 24 ngày 6/5/2013 của Bộ NN&PTNT với diện tích hàng nghìn ha. Tuy nhiên, đến thời điểm này, mới chỉ có 23 phương án trồng rừng thay thế được phê duyệt khi chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác với diện tích 244,7ha.
Theo Điều 29 - Nghị định 23 của Chính phủ và Thông tư số 24 của Bộ NN&PTNT quy định, tất cả các cá nhân, tổ chức khi sử dụng diện tích rừng sang mục đích khác không phải là lâm nghiệp đều phải trồng rừng thay thế, trồng rừng trực tiếp hoặc nộp tiền vào Quỹ Bảo vệ phát triển rừng của tỉnh, ít nhất bằng diện tích rừng đã sử dụng. Các dự án, khi được phê duyệt đầu tư phải đồng thời được phê duyệt dự án trồng rừng thay thế. Đối với các dự án đã được phê duyệt đầu tư và đi vào hoạt động thì phải được phê duyệt phương án đầu tư trồng rừng thay thế bổ sung và hoàn thành việc trồng rừng thay thế trong vòng 18 tháng sau khi được phê duyệt. Quy định này nhằm duy trì và phát triển độ che phủ rừng, đảm bảo các yếu tố về môi sinh, môi trường, góp phần hỗ trợ cho mọi mặt đời sống xã hội. Tuy nhiên thực tế cho thấy, đến thời điểm này hầu như các quy định trên chưa được thực hiện hiệu quả.
Qua kiểm tra, rà soát của ngành chức năng, từ năm 2006 đến nay, toàn tỉnh có 82 dự án của 61 tổ chức, cá nhân có chuyển đổi mục đích sử dụng sang mục đích khác không phải là lâm nghiệp, trong đó có: 8 dự án chưa thực hiện và đang chờ phê duyệt; 10 dự án không thuộc đối tượng phải trồng rừng thay thế; còn lại 64 dự án thuộc đối tượng phải trồng rừng thay thế. Trong số 64 dự án thì đến nay đã có 12 dự án đã lập phương án và đã thực hiện trồng rừng thay thế; 52 dự án chưa thực hiện lập phương án trồng rừng thay thế trình các cấp thẩm quyền phê duyệt; 6 dự án đăng ký nộp tiền vào Quỹ Bảo vệ phát triển rừng của tỉnh để thực hiện trồng rừng thay thế. Tổng diện tích đất sử dụng của các dự án thuộc đối tượng phải trồng rừng thay thế là 3.629,2ha, trong đó diện tích đất có rừng phải thực hiện trồng rừng thay thế là 869,8ha, còn lại 2.759,4ha là đất không có rừng và đất chưa xác định được diện tích có rừng.
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Dương Minh Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp (Sở NN&PTNT): Mặc dù Nhà nước đã có nghị định quy định về việc trồng rừng thay thế từ năm 2006 song phải đến khi có Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 24-1-2014 của Chính phủ về việc tăng cường chỉ đạo thực hiện trồng rừng thay thế thì các đơn vị mới thực hiện. Để xảy ra thực trạng trên một phần do các đơn vị chức năng trong quá trình thẩm định, phê duyệt các dự án đầu tư có sử dụng đất lâm nghiệp đã chưa thực sự chú ý đến những quy định liên quan đến trồng rừng thay thế. Để tăng cường thực hiện việc trồng rừng thay thế, Sở NN&PTNT đã phối hợp với các ngành chức năng rà soát, kiểm tra các dự án sử dụng đất rừng mà chưa trồng rừng thay thế. Theo tính toán giá trị đầu tư trồng rừng thay thế khoảng 30-45 triệu đồng/ha tuỳ vào điều kiện trồng rừng ở từng vùng.
Theo đánh giá của Thanh tra Sở NN&PTNT, hiện nay cái khó đối với các đơn vị, doanh nghiệp phải thực hiện việc trồng rừng thay thế là tổng kinh phí đầu tư của dự án đã được các cấp thẩm quyền phê duyệt dự toán đầu tư không có hạng mục kinh phí để trồng rừng thay thế, vì vậy các chủ đầu tư đều vướng mắc trong việc bố trí kinh phí cho việc trồng rừng thay thế. Cùng với đó, việc xác định trách nhiệm trồng rừng thay thế cũng khó khăn do một số dự án đã dừng hoạt động hoặc dự án đã hoàn thành, bàn giao cho đơn vị khác sử dụng; có những đơn vị hiện nay không còn đủ tư cách pháp nhân do giải thể hoặc còn nhưng không đủ năng lực để thực hiện trách nhiệm trồng rừng thay thế.
Như vậy, có thể nói, đến thời điểm này mới chỉ có 23 phương án trồng rừng thay thế được phê duyệt với diện tích 244,7ha là quá muộn theo quy định. Các đơn vị chức năng cần phải có sự tập trung, kiên quyết, buộc các đơn vị doanh nghiệp liên quan khẩn trương lên phương án và hoàn thành trách nhiệm trồng rừng thay thế một cách phù hợp, hiệu quả. Để đảm bảo hoàn thành trồng rừng thay thế, tỉnh cần bố trí quỹ đất kịp thời trong năm nay để các tổ chức, cá nhân là chủ các dự án thực hiện việc trồng rừng thay thế và kiên quyết thu hồi đối với những dự án không còn đủ tư cách pháp nhân do giải thể hoặc còn nhưng không đủ năng lực để thực hiện trách nhiệm trồng rừng thay thế để giao cho các chủ đầu tư khác có đủ năng lực thực hiện.
Hữu Việt[links()]
