[audio(1823)]
Quảng Ninh là tỉnh có nguồn tài nguyên khoáng sản khá phong phú như: Than, sét, đá vôi..., tuy nhiên hiện nay hoạt động thăm dò chỉ được triển khai chủ yếu từ các loại khoáng sản như: Sét, sét gạch ngói, đá, cát xây dựng. Do vậy quy hoạch khoáng sản còn nhiều tồn tại, chưa đạt được mục tiêu đề ra.
Điểm bất cập đầu tiên phải kể đến là công tác điều tra cơ bản về địa chất và khoáng sản, khảo sát thăm dò chưa phủ hết diện tích của tỉnh. Nhiều loại khoáng sản chưa xác định được đặc điểm, phạm vi phân bố, trữ lượng, chất lượng đảm bảo yêu cầu dẫn đến quy hoạch kém chính xác. Đến nay công tác điều tra cơ bản về địa chất khoáng sản và phần diện tích điều tra cơ bản còn lại ở tỷ lệ 1/50.000 trên địa bàn tỉnh gần như còn bỏ ngỏ, chưa thu hút được đầu tư, bố trí kế hoạch vốn ngân sách thực hiện chương trình điều tra, thăm dò một số mỏ, khu vực mỏ theo quy hoạch. Mặt khác, công tác khảo sát, thăm dò theo quy hoạch khoáng sản của tỉnh còn đạt thấp, đến nay mới tiến hành thăm dò được 14 mỏ, chiếm 36,8%.
Đặc biệt, công tác đánh giá, thăm dò, khai thác các mỏ đá, cát sỏi xây dựng, đất sét khu vực miền Đông để sản xuất gạch xây dựng phục vụ nhu cầu tại chỗ ngày càng tăng như hiện nay còn thấp do chưa có cơ chế chính sách. Cụ thể về đá xây dựng tại huyện Tiên Yên, Hải Hà mỗi địa phương chỉ có 1 mỏ được thăm dò với trữ lượng thăm dò 14,12 triệu m3, đạt 34,4% trữ lượng quy hoạch thăm dò vật liệu xây dựng cả vùng. Đối với việc thăm dò sét gạch ngói mới thăm dò tại huyện Ba Chẽ, Bình Liêu với tổng trữ lượng 6,73 triệu m3. Đặc biệt, cát xây dựng chưa có mỏ nào được thăm dò. Tuy nhiên, để phục vụ việc san lấp mặt bằng công nghiệp Khu kinh tế Hải Hà, có 3 mỏ cát tại Móng Cái đã được thăm dò làm tăng trữ lượng dự kiến theo quy hoạch gấp 2,76 lần.
Theo đánh giá của ngành chức năng, tồn tại những nội dung trên do các nguyên nhân như: Quy hoạch khoáng sản theo Quyết định 385 của UBND tỉnh ra đời trong thời điểm phân cấp công tác lập, phê duyệt quy hoạch hoạt động khoáng sản chưa hợp lý. Đặc biệt, có nhiều cơ quan lập quy hoạch dẫn đến chồng chéo trong quản lý vì một loại khoáng sản có thể sử dụng nhiều lĩnh vực, đơn cử như đá vôi có thể dùng cho xi măng, vật liệu xây dựng, khoáng chất công nghiệp. Bên cạnh đó, do chưa có chính sách về tài chính để khuyến khích mọi thành phần kinh tế đầu tư thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản theo quy hoạch; chưa có nguồn vốn ngân sách và tín dụng ưu đãi để hỗ trợ đầu tư thăm dò khai thác khoáng sản.
Thời gian tới, các ngành chức năng của tỉnh cần đẩy mạnh hơn nữa việc quản lý hoạt động này nhằm tránh những hệ lụy từ việc khai thác khoáng sản gây ra, nhằm bảo vệ môi trường bền vững, đảm bảo đúng pháp luật.
Trang Thu
