Xã Quảng Long (Hải Hà) có 443ha trồng chè và đây cũng là xã trồng chè nhiều nhất trong toàn huyện. Khi tôi đến xã, bà con nông dân ở đây đã kể rất nhiều về chị Vi Thị Đề, ở thôn 8, xã Quảng Long. Chị là một trong những người dám nghĩ dám làm, khởi nghiệp gần như từ hai bàn tay trắng.
Qua những câu chuyện rất đời thường của chị Đề, tôi thực sự thán phục trước tinh thần vượt khó của vợ chồng chị. Năm 2007, khi mới bắt tay vào làm kinh tế, vợ chồng chị phải vay mượn số tiền lớn để đầu tư vài chục ha rừng, đồi trồng chè, keo. Có bao nhiêu tiền đều dồn cả vào trồng rừng, lại muốn tự lực không dựa dẫm gia đình, vợ chồng chị đã dựng căn lều tạm ngoài bìa rừng để có chỗ chui ra, chui vào vừa chăm sóc chè, vừa lần hồi kiếm sống bằng nghề đốn củi, đào giếng thuê qua ngày cho đến khi cây chè được thu hoạch. Từ những ngày gian khó này, nhờ biết học hỏi, lại biết tạo dựng các mối quan hệ với bạn bè ở tỉnh Thái Nguyên mà vợ chồng chị Đề đã tìm ra hướng làm ăn mới. Đó là ươm chè giống Phúc Vân Tiên và Ngọc Thuý. Gia đình chị đã trở thành hộ đầu tiên ở Hải Hà biết ươm và phát triển giống chè quý này. Vì thế, giống chè vợ chồng chị ươm được bao nhiêu bán hết bấy nhiều. Nhờ đó mà kinh tế phát đạt. Khi dành dụm được chút vốn, anh, chị đã vay mượn thêm để mở mang vườn đồi, phát triển hơn 6ha chè; 7ha các loại gỗ quý như lim, sến; 12ha keo, bạch đàn v.v.. Đây là hướng làm ăn lâu thu hồi vốn nhưng chắc chắn, vì các sản phẩm gỗ này thời điểm nào cũng tiêu thụ tốt. Ngoài trồng cây, chị Đề còn nuôi hàng trăm con gà lôi và các loại gà khác trong trang trại, tạo việc làm theo thời vụ cho 10 lao động ở xã với thu nhập trung bình từ 3-4 triệu đồng/ người/tháng.
Ở xã Quảng Long còn có anh Phạm Văn Khiêm, thôn 9, cũng là người dành cả cuộc đời gắn bó với cây chè. Bố, mẹ và vợ chồng anh Khiêm nguyên là công nhân Nông trường chè Đường Hoa. Thời điểm chưa xoá bỏ bao cấp, thu nhập của công nhân nông trường thấp, nên vợ chồng anh Khiêm xin thôi việc, rồi tự mày mò làm ăn bên ngoài. Anh, chị đã vay mượn rồi đầu tư vào một khu đồi hoang để trồng chè. Hàng ngày vợ, chồng anh chị phải cần mẫn dậy từ sáng tinh mơ lên đồi rẫy cỏ, cuốc đất. Nhờ vậy, giờ anh, chị đã có trong tay 3ha chè. Để có thêm kiến thức về chè, anh Khiêm lên tận TP Thái Nguyên học cách sao chè. Trở về Hải Hà, có kiến thức nhưng lại khó về vốn, không có tiền đầu tư máy sao chè, anh Khiêm phải tự chế ra cái máy sao thủ công mà thùng sao là thùng phuy. Bây giờ mỗi lần nghĩ đến cái máy tự chế anh lại thấy buồn cười, nhưng dù sao nó đã cùng gia đình anh vượt qua được thời kỳ khốn khó. Cuối năm 1999, khi Nông trường chè Đường Hoa giải thể, anh mua luôn cả dây chuyền chế biến chè của Nông trường. Anh Khiêm tâm sự: “Nghĩ lại, tôi thấy mình cũng liều, nhưng dẫu sao tôi cũng đã “đủ lông đủ cánh”, tự mình bươn chải được nên cũng không sợ”. Từ việc dám nghĩ dám làm, cộng với sự say mê công việc đã giúp anh Khiêm có được nhiều thành công. Bây giờ xưởng chế biến chè của gia đình anh là cả một dây chuyền sản xuất gồm 4 máy vò, 1 máy sấy, 3 máy sao lăn được anh đầu tư hơn 1 tỷ đồng gần như mới toàn bộ. Hàng ngày xưởng của anh chế biến được khoảng từ 3-7 tấn chè, tạo công ăn việc làm cho 10 lao động với thu nhập trên dưới 6 triệu đồng/ người/tháng. Gia đình anh có thu nhập hơn 200 triệu đồng/năm. Bí quyết thành công của anh Khiêm khi sao chè là không phụ thuộc hoàn toàn vào máy móc, mà phải tự đúc kết kinh nghiệm và yêu nghề. Anh tiết lộ: “Để có được sản phẩm chè ngon, tôi phải dùng mũi ngửi mùi chè đủ vừa chín tới, nếu không có kinh nghiệm này chè sao kỹ quá hay non quá cũng đều dẫn đến kết quả là không ngon”.
Cây chè Hải Hà có nhiều năm khó phát triển rồi đã vươn lên với sự khẳng định vững chãi hơn, trong đó có sự góp phần không nhỏ của những người nông dân năng động dám nghĩ dám làm ở xã Quảng Long. Và cũng chính họ, là những nhân tố quan trọng góp phần xây dựng Hải Hà ngày một phát triển.
Công Thành
