Theo đánh giá của ngành Công thương hoạt động xuất khẩu trên địa bàn tỉnh tiếp tục gặp nhiều khó khăn trong 6 tháng đầu năm nay. Trong đó khu vực kinh tế địa phương giảm 32,5% và khu vực kinh tế trung ương giảm 23,5% so với cùng kỳ năm 2011.
Khó khăn ngay từ đầu năm
Hoạt động xuất khẩu qua biên giới thuộc tỉnh Quảng Ninh những năm gần đây gặp phải một số khó khăn do cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động xuất khẩu như giao thông đường bộ, đường sông biên giới, bến bãi, điểm thông quan xuống cấp, chật hẹp không đáp ứng được yêu cầu về lưu lượng hàng hoá ngày càng tăng. Cụ thể như: Tại khu vực Móng Cái, cơ sở hạ tầng cửa khẩu Bắc Luân đã xuống cấp, bãi kiểm tra hàng hoá thường xuyên bị quá tải, tại khu vực bến sông Ka Long tàu thuyền qua lại thường xuyên bị mắc cạn nhất là vào mùa khô. Tại các khu vực cửa khẩu Hoành Mô - Đồng Văn, Bắc Phong Sinh thông tin liên lạc còn hạn chế, đường giao thông nhỏ hẹp, dốc cao gây nhiều khó khăn cho việc vận chuyển hàng hoá. Tuy vậy, kết quả xuất khẩu của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh vẫn duy trì được mức tăng trưởng nhưng so với mức tăng trưởng bình quân của cả nước là chậm do chưa tận dụng được hết các tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Một số ngành có sự sụt giảm lớn về số lượng xuất khẩu qua các cửa khẩu của tỉnh như hải sản, quặng, đá tấn mài, than... Theo thống kê, tổng giá trị xuất khẩu hàng hoá trên địa bàn tỉnh 6 tháng đầu năm mới khoảng đạt 901,6 triệu USD, bằng 33,7% kế hoạch năm và giảm 21,7% so với cùng kỳ năm 2011. Trong đó: Xuất khẩu của khối doanh nghiệp trung ương đạt 710,7 triệu USD, bằng 33,8% kế hoạch và giảm 23,5%. Xuất khẩu của khối doanh nghiệp địa phương 92,5 triệu USD, đạt 26,8% kế hoạch, giảm 32,5% so với cùng kỳ năm 2011. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có mức tăng trưởng cao nhất với giá trị xuất khẩu hàng hoá đạt 98,4 triệu USD, bằng 42,8% kế hoạch, tăng 15% cùng kỳ năm trước. Như vậy, để đạt được kim ngạch xuất khẩu theo kế hoạch đề ra trong bối cảnh suy giảm kinh tế và điều kiện cơ sở hạ tầng còn nhiều bất cập đòi hỏi sự nỗ lực của các cấp, ngành và các doanh nghiệp.
Gỡ khó cho xuất khẩu
Để đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, tỉnh đã chỉ đạo các ngành tìm hiểu, phân tích để sớm tìm ra giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu, khai thác tối đa lợi thế của địa phương. Bên cạnh đó, các ngành cũng đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính ở tất cả các khâu như: Ngành Hải quan tích cực triển khai thủ tục hải quan điện tử, xây dựng màn hình điện tử, ki-ốt điện tử... tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng tiếp nhận, tra cứu thông tin và triển khai đồng bộ các biện pháp cải cách hành chính, tiện lợi hoá, công khai minh bạch trong lĩnh vực hải quan. Ngành Công thương đã định hướng cho doanh nghiệp tiếp tục duy trì thị trường xuất khẩu truyền thống Trung Quốc, các nước trong khối Asean, Nhật Bản, EU... Tích cực chuyển đổi cơ cấu xuất khẩu, tỷ trọng nhóm hàng xuất khẩu qua chế biến tăng dần. Các cơ quan chức năng tiếp tục phối hợp chặt chẽ hơn, thực hiện tốt việc tham mưu cho UBND tỉnh về cơ chế, chính sách thúc đẩy hoạt động xuất khẩu. Tránh tình trạng phụ thuộc quá nhiều vào doanh thu ngoại tệ từ xuất khẩu than và tập trung đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm lợi thế của tỉnh như dầu ăn, vật liệu xây dựng, chế biến cao su...
Để phát huy tối đa lợi thế biên giới, tỉnh đã nhiều lần làm việc với Bộ Công thương để đưa ra các biện pháp tháo gỡ khó khăn về cơ chế chính sách nhằm tạo thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu. Các cơ quan quản lý Nhà nước cũng hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định, chính sách pháp luật của Nhà nước. Bên cạnh sự hỗ trợ của tỉnh, các doanh nghiệp cũng đã chủ động tìm kiếm nguồn hàng nội địa song song với việc quảng bá, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu… Bên cạnh đó, các doanh nghiệp làm hàng xuất khẩu của tỉnh cũng cho rằng một trong những yếu tố giữ kim ngạch xuất khẩu ổn định là sự đồng tâm hiệp lực trao đổi giữa các doanh nghiệp để tránh tình trạng thua thiệt bị ép giá.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Hà, Giám đốc Sở Công thương, cho biết: Để đạt được kế hoạch xuất khẩu đề ra, ngành Công thương đang nỗ lực đẩy mạnh các chương trình xúc tiến thương mại ngay trên thị trường nội địa và các nước trong khu vực thông qua các hội chợ, triển lãm nhằm quảng bá cho các doanh nghiệp, các sản phẩm địa phương có chất lượng tốt, giá cả hợp lý. Qua đó khuyến khích các doanh nghiệp chú trọng đến chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu cho doanh nghiệp và cho từng sản phẩm xuất khẩu, từng bước đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của hàng hoá xuất khẩu vào các thị trường khó tính. Hiện nay, trong hoạt động xúc tiến thương mại và du lịch, tỉnh ta cũng đang hướng đến thị trường tiềm năng như các quốc gia khu vực Trung Đông, Bắc Mỹ…
Nguyên Lâm
