Nếu như trước đây, tăng trưởng kinh tế của tỉnh phần lớn mới chỉ tập trung vào số lượng, phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hoá thạch thì hiện nay tăng trưởng kinh tế Quảng Ninh đã và đang tập trung vào chất lượng, thông qua cải tiến công nghệ, áp dụng kiến thức xanh, bảo vệ môi trường...
Nhiều kết quả nổi bật
Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII đã xác định mục tiêu tổng quát giai đoạn 2010-2015 là: Tiếp tục đổi mới toàn diện, mạnh mẽ và đồng bộ, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá… phấn đấu xây dựng Quảng Ninh thực sự trở thành một địa bàn động lực, phát triển năng động trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cơ bản trở thành một tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2015.
Với quan điểm xuyên suốt trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng xanh ở Quảng Ninh là vừa làm vừa đúc rút kinh nghiệm, hài hoà giữa phát triển công nghiệp với việc bảo vệ cảnh quan môi trường và phát triển du lịch. Do đó, Quảng Ninh đang là địa phương đi đầu trong cả nước về đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, tạo nền tảng vững chắc phát triển nhảy vọt, toàn diện sau năm 2020. Cơ cấu kinh tế của tỉnh trong những năm gần đây đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Đặc biệt, tỉnh đã có sự chuẩn bị rất bài bản cho bước tạo đà bứt phá trong những năm tới. Kết quả phát triển kinh tế - xã hội năm 2014 là một minh chứng rõ nét. Năm 2014 cũng là năm tỉnh đã công bố 7 quy hoạch chiến lược, tạo niềm tin, thu hút sự chú ý rất mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp, các nhà đầu tư, tập đoàn lớn trên thế giới và trong nước, tốc độ tăng trưởng kinh tế GDP đạt 8,8% (cao hơn bình quân cả nước 5,8%). Tỷ trọng công nghiệp giảm mạnh từ 55,5% năm 2013 xuống 50% năm 2014. Dịch vụ thương mại tăng từ 38% năm 2013 lên 44,2% năm 2014. Tổng vốn đầu tư FDI Quảng Ninh thu hút được trong năm nay đạt 819,8 triệu USD và đưa tổng vốn đăng ký đầu tư FDI trên địa bàn đạt con số xấp xỉ 5 tỷ USD. Quan trọng hơn, trong bối cảnh tình hình kinh tế chung vẫn còn rất khó khăn, nhưng nhiều nhà đầu tư chiến lược đã đẩy mạnh đầu tư vào Quảng Ninh, nhất là trong lĩnh vực du lịch, thương mại. Những tên tuổi lớn như Vingroup, Sungroup đã trở nên quen thuộc với Quảng Ninh, khi hàng loạt các dự án đầu tư chiến lược của họ đã và đang được triển khai trên địa bàn tỉnh. Cùng với việc trực tiếp tháo gỡ những vấn đề cụ thể cho doanh nghiệp, vừa qua tỉnh cũng đã tập trung tháo gỡ ba mũi kép là hạ tầng (giao thông, du lịch, viễn thông); tập trung đưa trung tâm phục vụ hành chính công vào hoạt động, quyết tâm năm 2015 tất cả các địa phương đưa trung tâm hành chính công vào hoạt động để tạo điều kiện giải quyết nhanh nhất, thuận lợi nhất các thủ tục cho doanh nghiệp; tập trung phát triển chất lượng nguồn nhân lực. Các công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đã được khởi công như: Đường cao tốc nối TP Hạ Long với Quốc lộ 5B Hà Nội - Hải Phòng, tuyến đường vào KCN Hải Hà, cầu Bắc Luân II, tuyến đường giao thông trục chính nối các khu chức năng chính KKT Vân Đồn, đưa điện ra 5 xã đảo thuộc huyện Vân Đồn...
Bước đệm cho 2015 và các năm sau
Hiện nay cơ cấu kinh tế của tỉnh là công nghiệp - dịch vụ - nông nghiệp thì định hình đến năm 2020 sẽ là dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp. Với công nghiệp, những ngành hiện hữu không thể xoá đi được như than, nhiệt điện, xi măng, tỉnh đã và sẽ thực hiện nhiều biện pháp để cải thiện, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Song hành, khi mở rộng công nghiệp sẽ ưu tiên các ngành chế tạo, phụ trợ, chế biến - đó là những nhóm ngành “sạch”. Nhiệt điện cũng sẽ điều chỉnh về quy hoạch, các nhà máy sẽ được chuyển vào vùng xa hơn như Ba Chẽ. Đặc biệt, trên cơ sở phân bổ lại nguồn lực một cách hợp lý và tuân thủ theo nguyên tắc thị trường, Quảng Ninh đã xây dựng cơ chế huy động các nguồn lực thông qua hợp tác công - tư (PPP), đồng thời cơ cấu lại đầu tư và tiết kiệm chi thường xuyên để dành cho chi đầu tư phát triển; cân đối tập trung vào các lĩnh vực phát triển bền vững như du lịch, dịch vụ, biên mậu, thu hút FDI vào các ngành dịch vụ và công nghiệp công nghệ cao. Tỉnh đã chú trọng triển khai các chính sách trợ cấp của Trung ương, của tỉnh cho đối tượng chính sách, người có công, đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo theo quy định của Nhà nước và của tỉnh. Tổng số tiền cho an sinh xã hội từ ngân sách năm 2014 ước là 795 tỷ đồng. Trong năm, tỉnh giải quyết việc làm mới cho 26.000 lao động; tỷ lệ lao động qua đào tạo ước đạt 62%. Đời sống người dân từng bước được cải thiện. Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh từ 2,42% (năm 2013) đến nay giảm xuống còn 1,77%.
Giáo dục đào tạo có bước phát triển, chất lượng giáo dục đại trà, giáo dục toàn diện, giáo dục mũi nhọn tiếp tục được giữ vững. Toàn tỉnh có 385 trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia, đạt 60,3% (tăng 8,4% so với năm 2013), tỷ lệ trường học kiên cố hoá đạt 90,1% (tăng 5,6% so với năm 2013). Kỳ thi tuyển sinh đại học năm 2014, Quảng Ninh là tỉnh đứng thứ 18/63 tỉnh, thành phố có tỷ lệ học sinh đỗ cao vào các trường cao đẳng, đại học. Với sự nỗ lực của tỉnh và sự ủng hộ tích cực của Trung ương, trong năm 2014, Trường Đại học Hạ Long được Chính phủ quyết định thành lập trên cơ sở sáp nhập, nâng cấp các trường Cao đẳng Sư phạm, Cao đẳng Văn hoá, nghệ thuật và Du lịch Hạ Long. Trường Đại học Hạ Long dự kiến sẽ tuyển sinh năm 2015 và trở thành một cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ cho Quảng Ninh mà còn cho các tỉnh lân cận...
Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, KT-XH của tỉnh những năm gần đây đã có bước phát triển đột phá trên nhiều lĩnh vực. Tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn ở mức cao trong 7 tỉnh, thành phố thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cao hơn mặt bằng chung của cả nước. Những thành tựu đó đang là bước đệm vững chắc để tỉnh tiếp tục thực hiện thắng lợi mục tiêu đổi mới mô hình tăng trưởng trong năm 2015 và những năm tiếp theo.
Lê Hải - Đặng Nhung
Bài 4: Những giá trị lan toả
[links()] Bài 1: Tăng trưởng xanh - quyết tâm của Quảng Ninh; Bài 2: Hiện thực hoá mô hình tăng trưởng
