Tại Bệnh viện Sức khỏe tâm thần tỉnh Quảng Ninh, công việc của người điều dưỡng là hành trình kiên trì cảm hóa những tâm hồn đang “mắc kẹt”, là sự hy sinh thầm lặng phía sau những cánh cửa bệnh phòng đặc biệt. Mỗi ngày, họ không chỉ chăm sóc người bệnh bằng chuyên môn mà còn bằng sự bao dung, nhẫn nại và tình thương, để từng bước giúp bệnh nhân tìm lại sự bình yên trong tâm trí.
Tại Khoa Tâm thần mạn tính - xã hội, công việc của điều dưỡng Phạm Thị Hằng và các đồng nghiệp bắt đầu từ rất sớm. Với gần 40 bệnh nhân, chủ yếu là nam giới và người cao tuổi điều trị lâu năm, áp lực công việc không chỉ nằm ở chuyên môn y tế. Mỗi sáng, chị Hằng cùng các điều dưỡng phải đôn đốc, hỗ trợ bệnh nhân từ những việc nhỏ nhất: cắt tóc, cạo râu, đánh răng, rửa mặt đến việc ăn uống. Chị Hằng chia sẻ: “Người điều dưỡng ở đây đóng vai trò như một người thân, giúp bệnh nhân duy trì nếp sống lành mạnh thông qua các hoạt động phục hồi chức năng để sớm hòa nhập cộng đồng”.
Anh Phạm Huy Dũng, điều dưỡng tại Khoa Tâm thần mạn tính - xã hội, cho biết công việc đòi hỏi sự quan sát cực kỳ sát sao: “Bệnh nhân tâm thần không thể chia sẻ nhu cầu như bệnh nhân đa khoa. Chúng tôi phải nhìn từng cử chỉ, biểu hiện bất thường để hiểu họ cần gì”.
Đối với anh Dũng, việc đi tuần đêm để giám sát giấc ngủ hay chăm lo từng bữa ăn cho bệnh nhân đã trở thành một phản xạ tự nhiên đầy trách nhiệm. Thấu hiểu hoàn cảnh của những bệnh nhân khó khăn hoặc bị gia đình bỏ rơi, anh và các đồng nghiệp luôn chăm sóc họ tận tình như người thân của mình.
Chăm sóc bệnh nhân tâm thần là một công việc đầy rủi ro. Những diễn biến bất ngờ của tâm lý có thể biến một bệnh nhân hiền lành trở nên kích động. Anh Dũng cũng từng 3 lần bị bệnh nhân tấn công bất ngờ dẫn đến rơi vỡ mắt kính và bầm tím mặt.
Những tình huống bị đánh, xô ngã, tát hay đấm là điều mà các điều dưỡng thường xuyên phải đối mặt. Tại Khoa Bán cấp tính nữ, điều dưỡng Nguyễn Thị Minh Thúy, người đã có hơn 30 năm thâm niên, chia sẻ nỗi vất vả khi khoa hoàn toàn không có điều dưỡng nam. Khi bệnh nhân lên cơn kích động, các nữ điều dưỡng phải tập trung nhân lực phối hợp để xử lý, một công việc đòi hỏi sự dũng cảm và kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp cực cao.
Đối với những điều dưỡng trẻ, những ngày đầu bước chân vào nghề là sự bỡ ngỡ và sợ hãi. Nhiều anh chị thừa nhận từng rụt rè khi tiếp xúc với bệnh nhân do chưa có kinh nghiệm va chạm. Áp lực từ những ca trực dài đan xen, nhiều cung bậc cảm xúc đôi khi khiến những điều dưỡng trẻ cảm thấy căng thẳng.
Dù khó khăn, nhưng động lực để các điều dưỡng bám trụ lại chính là những tiến triển dù là nhỏ nhất của bệnh nhân. Hạnh phúc của họ đôi khi chỉ là ánh mắt bớt hoang mang của bệnh nhân sau những ngày bất ổn, hay khi họ chịu mở lòng trò chuyện.
Đánh giá về đặc thù của nghề, Thạc sĩ bác sĩ Vũ Minh Hạnh, Giám đốc Bệnh viện Sức khỏe tâm thần tỉnh Quảng Ninh khẳng định: “Chăm sóc người bệnh tâm thần là một lĩnh vực rất đặc thù. Người bệnh thường phủ định bệnh, không hợp tác, đòi hỏi đội ngũ y tế phải có bản lĩnh, sự kiên trì và khả năng dự báo nguy cơ”.
Hiện Bệnh viện Sức khỏe tâm thần tỉnh Quảng Ninh có 95 điều dưỡng trên tổng số 205 cán bộ, nhân viên, người lao động đang chăm sóc cho khoảng 400 bệnh nhân nội trú mỗi ngày. Để đảm bảo an toàn và nâng cao chất lượng điều trị, bệnh viện đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như: Cập nhật kiến thức chẩn đoán, điều trị hiện đại và đặc biệt là kỹ năng xử trí tình huống kích động; duy trì quy trình phân loại, theo dõi sát các bệnh nhân có nguy cơ tự sát, tự gây hại hoặc tấn công người khác; chú trọng liệu pháp tâm lý và hoạt động trị liệu giúp bệnh nhân tái hòa nhập cộng đồng. Đồng thời, bệnh viện được đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị để đảm bảo môi trường an toàn cho cả người bệnh và nhân viên.
