Từ nghị quyết đến những "dữ liệu biết nói"

Một nghị quyết chỉ thực sự có sức sống khi được cụ thể hóa bằng những hành động lãnh đạo sát sao, giải pháp căn cơ và kết quả đo đếm được. Tại Đảng bộ bộ phận Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Quảng Ninh (CDC Quảng Ninh), Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã trở thành “kim chỉ nam” thúc đẩy đổi mới phương thức lãnh đạo, biến dữ liệu y tế thành nguồn lực chiến lược phục vụ sức khỏe nhân dân.

Khi cấp ủy “xắn tay” cùng công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng tạo động lực phát triển đất nước. Tuy nhiên, tại một đơn vị y tế dự phòng đặc thù, nếu cấp ủy chỉ dừng ở việc ra nghị quyết chung chung thì chuyển đổi số rất dễ sa vào hình thức, phong trào. Nhận thức rõ điều đó, Đảng ủy bộ phận CDC Quảng Ninh (trực thuộc Đảng bộ Sở Y tế thành phố Quảng Ninh) với 6 chi bộ và 105 đảng viên đã thể hiện vai trò lãnh đạo toàn diện bằng những quyết định và hành động cụ thể. Đảng ủy đã ban hành Nghị quyết chuyên đề về chuyển đổi số, trực tiếp chỉ đạo xây dựng Kế hoạch số 47/KH-TTKSBT cụ thể hóa lộ trình giai đoạn 2026 - 2030. Cấp ủy không “khoán trắng” cho bộ phận công nghệ thông tin mà thành lập Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số do trực tiếp Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Trung tâm làm Trưởng ban.

Đặc biệt, Đảng ủy đã đưa chỉ tiêu ứng dụng công nghệ và kỷ luật dữ liệu vào tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ và phân loại đảng viên hằng tháng. Để tạo đột phá về tư duy, đồng chí Vũ Quyết Thắng, Bí thư Đảng bộ bộ phận, Giám đốc CDC Quảng Ninh nhấn mạnh: “Muốn đổi mới tư duy, người đứng đầu phải nêu gương đi đầu. Đảng ủy CDC Quảng Ninh đã cụ thể hóa trách nhiệm của từng ủy viên Ban Chấp hành gắn với kết quả làm sạch dữ liệu và chỉ số DTI (chuyển đổi số) của từng chuyên ngành. Chỉ khi người đứng đầu trực tiếp ký số 100% văn bản và ứng dụng công nghệ AI vào điều hành, quản trị thì cán bộ, đảng viên mới thực sự xắn tay vào cuộc”.

Cụ thể hóa cơ chế “Đảng lãnh đạo, chính quyền điều hành, cán bộ, đảng viên tiên phong”, Đảng ủy bộ phận CDC Quảng Ninh đã phát động phong trào “Bình dân học vụ số” gắn với mô hình “Cán bộ, viên chức CDC Quảng Ninh với AI”. Quyết tâm số hóa được thể hiện rõ nét khi 100% chi bộ duy trì sinh hoạt trên môi trường mạng, 100% đảng viên sử dụng hiệu quả Sổ tay đảng viên điện tử; đồng thời mỗi khoa, phòng đều được trang bị tài khoản AI bản quyền để ứng dụng trực tiếp vào công việc chuyên môn hằng ngày.

Tuy nhiên, mọi chủ trương đúng đắn của Đảng chỉ thực sự gặt hái “quả ngọt” khi có những con người tận tụy, âm thầm đưa nghị quyết vào cuộc sống. Tại CDC Quảng Ninh, Chiến dịch 90 ngày đêm “làm giàu, làm sạch” dữ liệu Hồ sơ sức khỏe và Sổ sức khỏe điện tử (HSSK/SSKĐT) cho hơn 1,4 triệu người dân trên toàn tỉnh chính là thước đo thực tế nhất cho bản lĩnh và năng lực hành động của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Là một trong những cán bộ trực tiếp tham gia Chiến dịch 90 ngày đêm “làm giàu, làm sạch” dữ liệu Hồ sơ sức khỏe và Sổ sức khỏe điện tử, đồng chí Nguyễn Văn Hùng, Phó Trưởng khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm (CDC Quảng Ninh) đã góp phần quan trọng biến quyết tâm chính trị thành kết quả thực tiễn. Đồng chí Nguyễn Văn Hùng chia sẻ: “Qua rà soát, chúng tôi gặp nhiều trường hợp dữ liệu tiêm chủng còn thiếu thông tin hành chính, chưa đồng bộ hoặc trùng lặp, vì vậy việc đối chiếu và chuẩn hóa phải được thực hiện rất kỹ. Với tinh thần đảng viên chủ động, trách nhiệm, chúng tôi xác định phần việc khó, cần xử lý gấp thì phải tập trung làm trước. Anh em trong khoa chủ động làm thêm giờ, phối hợp chặt chẽ với Công an và các Trạm Y tế xã, phường để đối chiếu từng trường hợp, từng bước hoàn thiện dữ liệu”.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm tiến độ, yếu tố chất lượng và giá trị sử dụng thực tế của dữ liệu sau chuẩn hóa mới là mục tiêu hàng đầu được đội ngũ cán bộ y tế hướng tới. Nhấn mạnh về ý nghĩa của công việc, đồng chí Nguyễn Văn Hùng khẳng định: “Khi thông tin được làm sạch và đồng bộ, cán bộ y tế sẽ khai thác hiệu quả hơn trong quản lý, theo dõi sức khỏe người dân. Đối với tôi, đây vừa là nhiệm vụ chuyên môn, vừa là trách nhiệm của người đảng viên. Mỗi cán bộ hoàn thành tốt phần việc của mình mới góp phần đưa chủ trương chuyển đổi số vào đời sống và phục vụ nhân dân tốt hơn”.

Sự chủ động, trách nhiệm của những đảng viên như đồng chí Nguyễn Văn Hùng chính là “cầu nối” quan trọng đưa các nghị quyết, chủ trương về chuyển đổi số chuyển hóa thành sức mạnh thực tiễn tại đơn vị.

Nền tảng dữ liệu số: Từng bước hình thành “bản đồ sức khỏe”

Khi tư duy đã thông và quyết tâm chính trị đã hội đủ, chuyển đổi số tại CDC Quảng Ninh tạo ra những bước tiến rõ rệt. Giải pháp “Xây dựng nền tảng dữ liệu số toàn dân gắn với phân tích mô hình bệnh tật phục vụ quản trị y tế thông minh tại Quảng Ninh” do CDC triển khai đã thiết lập hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử đồng bộ, liên thông toàn thành phố.

Đến nay, hệ thống đã đồng bộ dữ liệu sức khỏe của trên 1,37 triệu người dân (đạt 97% dân số toàn thành phố) từ 312 cơ sở y tế. Dữ liệu không còn nằm yên trên giấy mà trở thành “dữ liệu biết nói”. Qua phân tích tập trung, hệ thống đã chủ động nhận diện và đưa vào quản lý 60.181 người mắc tăng huyết áp, 23.762 người mắc đái tháo đường, giúp ngành y tế dự phòng chuyển mạnh từ trạng thái chờ bệnh nhân đến sang chủ động tầm soát, quản lý nguy cơ từ sớm, từ xa.

Cùng với đó, toàn ngành đang triển khai làm sạch 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế. Trong đó, các lĩnh vực gắn trực tiếp với chức năng của CDC Quảng Ninh có quy mô dữ liệu lớn. Tính đến ngày 28/8/2026, cơ sở dữ liệu tiêm chủng đã xử lý 560.162/676.127 hồ sơ, đạt 82,8%; Dữ liệu HIV/AIDS với tổng số 6.236 ca thuộc danh sách rà soát, đã chuẩn hóa thông tin 6.214 ca, đạt 99,6%. Với cơ sở dữ liệu bà mẹ - trẻ em, sức khỏe sinh sản (eMCH), toàn thành phố hiện đã liên thông, quản lý 48.482 hồ sơ trên hệ thống, trong đó đã chuẩn hóa thông tin 48.476 hồ sơ, đạt 99,9%.

Những con số này cho thấy quy mô và tính chất của nhiệm vụ mà CDC đang thực hiện: dữ liệu phải được rà soát, đối chiếu, xử lý thiếu, sai, trùng và cập nhật liên tục, chứ không đơn thuần là nhập thông tin lên hệ thống. Với dữ liệu môi trường cơ sở y tế, 2 cơ sở dữ liệu hiện chưa có hướng dẫn của Bộ Y tế cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện khi có quy định chuyên môn.

Thạc sĩ Phạm Hào Hiệp, Phó Trưởng phòng Tổ chức hành chính, phụ trách Công nghệ thông tin CDC Quảng Ninh chia sẻ: “Giá trị lớn nhất của nền tảng không nằm ở việc chúng ta có một kho dữ liệu lớn, mà ở khả năng biến dữ liệu thành thông tin để phục vụ quản trị và ra quyết định. Muốn làm được điều đó, trước hết dữ liệu phải được kết nối, liên thông, đồng thời bảo đảm tính sạch, chính xác và được cập nhật thường xuyên. Trên nền tảng dữ liệu đó, các công cụ phân tích, dự báo sẽ giúp ngành Y tế nhận diện xu hướng, phát hiện nguy cơ và đưa ra những quyết định kịp thời, phù hợp”.

Theo Thạc sĩ Phạm Hào Hiệp, với dữ liệu sức khỏe, yêu cầu về an toàn, bảo mật và bảo vệ dữ liệu phải được đặt lên hàng đầu. Khi hội tụ đủ kết nối – dữ liệu sạch – phân tích thông minh – an toàn, bảo mật, dữ liệu không còn đơn thuần là những con số mà trở thành nguồn lực cho quản trị y tế thông minh và phục vụ người dân tốt hơn.

Đối với người dân, những thay đổi từ hệ thống dữ liệu đã bắt đầu được cảm nhận qua từng lần khám. Bà Phan Thị Nguyên, 62 tuổi, ở phường Hạ Long, đi kiểm tra sức khỏe tại CDC Quảng Ninh chia sẻ: “Hiện nay đi khám sức khỏe thuận tiện hơn rất nhiều so với trước kia, thông tin khám, kết quả và quá trình theo dõi sức khỏe đều được cập nhật trên hệ thống. Tôi có thể tra cứu thông tin kết quả khám trên app CDC Quảng Ninh khi cần và cũng dễ theo dõi sức khỏe của mình. Tôi thấy đây là một thay đổi rất thiết thực, nhất là với người thường xuyên phải khám, theo dõi bệnh”.

Đòn bẩy cho chặng đường mới

Những thành tựu cụ thể trong đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng bộ bộ phận và năng lực sáng tạo của CDC Quảng Ninh đã được ghi nhận xứng đáng. Giải pháp “Xây dựng nền tảng dữ liệu số toàn dân gắn với phân tích mô hình bệnh tật phục vụ quản trị y tế thông minh tại Quảng Ninh” đã xuất sắc được vinh danh tại Giải thưởng Thành tựu Tác động vì Việt Nam Số năm 2026 (Viet Nam I4 Impact Awards 2026) ở hạng mục “Công nghệ tạo tác động tích cực – Công nghệ vì cộng đồng”.

Đánh giá về cột mốc này, đồng chí Vũ Quyết Thắng, Bí thư Đảng bộ bộ phận, Giám đốc CDC Quảng Ninh, khẳng định: “Được vinh danh tại Viet Nam I4 Impact Awards 2026 là sự ghi nhận và cũng là động lực để CDC Quảng Ninh tiếp tục hoàn thiện giải pháp. Tuy nhiên, giải thưởng không phải là đích đến. Điều quan trọng hơn là chúng tôi phải tiếp tục nâng cao chất lượng dữ liệu, đẩy mạnh phân tích, dự báo để dữ liệu thực sự hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý, phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Chúng tôi không hướng tới một kho dữ liệu lớn để lưu trữ, mà hướng tới dữ liệu có thể giúp ngành Y tế phát hiện sớm nguy cơ, can thiệp sớm và phục vụ người dân tốt hơn. Mọi nỗ lực chuyển đổi số cuối cùng phải được đo bằng hiệu quả thực tế và lợi ích mà người dân được thụ hưởng”.

Nhịp sống số đang hằng giờ hằng ngày hiện hữu trong từng căn phòng làm việc tại CDC Quảng Ninh. Những dòng dữ liệu y tế được làm sạch mỗi ngày chính là thành quả từ tinh thần “Đảng viên đi trước, việc khó nhận trước” của tập thể cấp ủy và mỗi cán bộ y tế nơi đây. Bằng bản lĩnh, sự dấn thân của đội ngũ cán bộ, đảng viên cùng sức mạnh của công nghệ, Đảng ủy CDC Quảng Ninh đã biến những con số riêng lẻ thành “dữ liệu biết nói”, là nguồn tài nguyên vô giá bảo vệ sức khỏe nhân dân từ sớm, từ xa. Đó là cách một nghị quyết được đo bằng những thay đổi cụ thể trong đời sống.