Theo ông Đàm Ngọc Năm- Phó Cục trưởng Cục Chế biến nông lâm thủy sản và nghề muối (Bộ NNPTNT), nông nghiệp Việt Nam có tốc độ tăng trưởng nhanh, với nhiều mặt hàng chiếm giữ vị thế cao của thế giới như điều, hồ tiêu đứng thứ nhất; gạo, cà phê đứng thứ 2.
Cả nước hiện có khoảng 6.000 cơ sở chế biến quy mô công nghiệp đang hoạt động, trong đó chế biến nông sản khoảng hơn 2.000 cơ sở, chế biến thủy sản 570 cơ sở, chế biến gỗ trên 3.000 cơ sở. Một số ngành hàng đã đáp ứng được yêu cầu chất lượng đối với các thị trường khó tính như Mỹ, EU, Nhật Bản…, điển hình là thủy sản, nhân hạt điều, hồ tiêu, đồ gỗ.
Tuy nhiên, vẫn theo ông Năm, nông nghiệp nước ta vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế, chẳng hạn việc triển khai thực hiện các vùng nguyên liệu tập trung mới chỉ ở bước đầu. Khó khăn lớn nhất là nguồn lực để đầu tư vào các vùng được quy hoạch, cụ thể là cơ sở hạ tầng, giống, mạng lưới bao tiêu. Trong khi đó, công nghiệp chế biến sâu tuy đã được hình thành nhưng chưa phổ biến, tỷ lệ số cơ sở tham gia chế biến sử dụng công nghệ hiện đại còn thấp. Các doanh nghiệp Việt Nam do khó khăn về năng lực tài chính nên ít có khả năng đầu tư trang thiết bị đồng bộ để nâng cao giá trị sản phẩm.
Tại Hội nghị Quốc tế ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam vừa được Bộ NNPNNT phối hợp với Bộ Công thương tổ chức ngày 26-11, tại TP Hồ Chí Minh, ông Reindert Dekker (Chuyên gia của Trung tâm xúc tiến Nhập khẩu từ các quốc gia đang phát triển, thuộc Bộ Ngoại giao Hà Lan) nhấn mạnh: "Cái thiếu của Việt Nam hiện nay là thương hiệu và xuất khẩu thô quá nhiều. Điều đó làm giảm giá trị kim ngạch xuất khẩu của sản phẩm nông nghiệp. Ví dụ như như cà phê các bạn đứng nhất nhì thế giới nhưng các bạn vẫn để cho các nước khác thâu tóm về giá, hay như mặt hàng gạo các bạn vẫn không chủ động được về giá. Do vậy, cần liên kết để tạo thế chủ động và xây dựng cho mình một thương hiệu mạnh và ổn định là điều cần phải làm ngay từ lúc này”.
Theo ông Reindert Dekker, hiện nay không ít người vẫn nhầm tưởng rằng, gia tăng giá trị sản phẩm là bỏ nhiều phụ gia vào sản xuất rồi đẩy giá cao lên để kiếm lời. Ở các nước châu Âu, hàng hóa không đầu tư vào chất lượng và sự an toàn cho người tiêu dùng sẽ rất khó tồn tại, chứ đừng nói gì đến lợi nhuận. Bởi vì từ lâu, người châu Âu thường có quan niệm hàng giá rẻ là hàng chất lượng thấp, hàng giá cao là hàng chất lượng tốt và nếu đem đối chiếu quan niệm đó với các mặt hàng lưu hành trên thị trường thì quan niệm đó cơ bản là đúng. Tâm lý tiêu dùng, thói quen tiêu dùng đã được ăn sâu vào từng người dân, cho nên các doanh nghiệp muốn tồn tại được cũng phải thực hiện theo thói quen này. "Tôi nghĩ, đến lúc nào đó - khi mà kinh xã hội ở Việt Nam phát triển thì tâm lý này sẽ được xây dựng củng cố. Như vậy, người nông dân, các doanh nghiệp muốn thành công, ngay từ bây giờ cần phải triển khai nâng cao giá trị gia tăng bằng cách đầu tư vào sản phẩm chất lượng, an toàn”, ông Reindert Dekker nhận xét.
Ông Tạ Hoàng Linh, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) cho rằng, với nhiều lợi thế về phát triển nông nghiệp, nền nông nghiệp nước ta đang chiếm một vị trí quan trọng trong nền kinh tế và cả trong đời sống của đại bộ phận người dân nông thôn. Vì thế theo ông Linh, đối với nhà sản xuất, các doanh nghiệp cần phải đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, bền vững, kết hợp chặt chẽ giữa sản xuất nguồn nguyên liệu và chế biến, nâng cao năng suất, chất lượng, tạo dựng cho mình thương hiệu thì sản phẩm của nông nghiệp mới có thể phát triển bền vững được.
Ở một góc nhìn khác, bà Lý Thị Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực TP Hồ Chí Minh góp ý, để ngành nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững việc đầu tư phát triển ngành công nghiệp thực phẩm là hết sức quan trọng nhằm hỗ trợ đầu ra cho ngành nguyên liệu thực phẩm, tạo sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Đa dạng hóa sản phẩm để phù hợp với khẩu vị, tập quán của từng loại thị trường và khách hàng. Xây dựng thương hiệu kết hợp với tăng cường công tác xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường, kết hợp với xây dựng và hoàn thiện các kênh phân phối nhằm đẩy mạnh tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.
Theo Đại đoàn kết
