Cái Chiên là xã đảo duy nhất của huyện Hải Hà, nằm cách đất liền khoảng 5 hải lý. Toàn đảo được bao bọc bởi 14km bờ biển, với nhiều vụng cát nhỏ và nhiều ghềnh đá. Tuy nhiên, thời gian qua do biến đổi khí hậu cùng với hiện tượng nước biển xâm thực đã làm xói lở dọc theo chiều dài bờ biển gây ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân.
Hàng loạt cây phi lao bị sóng biển quật ngã nằm chổng trơ gốc; bờ cát bị sạt lở dựng đứng, nước biển ăn sâu vào đất liền... là những hình ảnh do triều cường xâm thực, gây xói lở tại khu vực rừng phi lao thôn Đầu Rồng, xã đảo Cái Chiên. Được biết tình trạng triều cường xâm thực bắt đầu xảy ra trên xã đảo này từ đầu năm 2010, đến nay tình trạng xâm thực đã xảy ra ở 7 vị trí là rừng phi lao chắn sóng, các bãi bồi ven biển, với chiều dài điểm nhỏ nhất là 120m, điểm lớn nhất là 1.500m và chiều sâu từ 3-6m, có chỗ đến 8m. Trao đổi với chúng tôi, ông Lê Văn Chuyền, người dân thôn Đầu Rồng, xã Cái Chiên, cho biết: “Năm 2009-2010, nước biển bắt đầu xâm thực khoảng 4-5m. Những năm tiếp theo, tình trạng xâm thực của nước biển càng trở nên nghiêm trọng hơn. Tính đến thời điểm hiện nay nước biển đã xâm thực vào đất liền khoảng 40m, làm gãy đổ khoảng 1/3 diện tích rừng phi lao chắn sóng. Nếu không có sự ngăn chặn, sang mùa mưa bão 2017, triều cường sẽ làm đất đai bị nhiễm mặn, người dân không sản xuất được”.
Được biết, xã Cái Chiên có 157 hộ dân với trên 500 nhân khẩu sinh sống. Người dân nơi đây chủ yếu làm nông nghiệp kết hợp với khai thác và nuôi trồng thuỷ sản. Đến nay xã đảo Cái Chiên không còn khó khăn như vài năm trước bởi từ năm 2015, được sự quan tâm của tỉnh và huyện, tuyến phà từ đất liền ra xã đảo đi vào hoạt động đã tạo điều kiện thuận lợi trong việc đi lại của nhân dân và góp phần thúc đẩy giao thương giữa đảo với đất liền. Cùng với đó, nhiều tuyến đường giao thông, trường học, trạm xá... đã được đầu tư xây dựng khang trang, sạch đẹp. Đặc biệt từ đầu năm 2016, khi điện lưới quốc gia được kéo về xã đảo, cuộc sống nơi đây đã dần đổi thay. Người dân trên đảo đã phát huy được những tiềm năng lợi thế của địa phương trong phát triển kinh tế từ du lịch sinh thái và sản xuất. Năm 2016, xã đảo Cái Chiên cũng đã được UBND tỉnh Quảng Ninh phê duyệt định hướng phát triển trở thành khu du lịch biển đảo phía nam thuộc Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái. Tuy nhiên, việc triều cường xâm thực đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống và sản xuất của nhân dân, đồng thời phá huỷ môi trường sinh thái, cảnh quan tự nhiên cũng như ảnh hưởng tới tiềm năng phát triển du lịch sinh thái trên xã đảo. Trao đổi với chúng tôi, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã Cái Chiên Nguyễn Văn Pẩu cho biết: “Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, triều cường nên hiện tượng xâm thực trên địa bàn xã đảo ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn. Chúng tôi cũng đã phối hợp với các ngành chức năng của huyện kiểm tra thực địa, lập biên bản gửi đến các cơ quan chức năng và UBND tỉnh xem xét giải quyết. Việc đưa ra các giải pháp để giải quyết tình trạng xâm thực của triều cường là rất cần thiết, vì nếu không có biện pháp ngăn chặn ngay sẽ ảnh hưởng rất lớn đến môi trường trên đảo, ảnh hưởng đến đời sống của bà con nhân dân và hệ thực vật, rừng phi lao phục vụ cho du lịch sinh thái trên xã đảo”.
Có thể thấy, vấn đề nước biển xâm thực trên xã đảo Cái Chiên đang dần trở nên nghiêm trọng, nếu không sớm được xử lý, toàn bộ tuyến bờ biển của xã Cái Chiên sẽ bị triều cường dâng cao tràn sâu vào đất liền. Bởi vậy cần phải sớm có biện pháp xử lý để đảm bảo an toàn cho cuộc sống và sản xuất của nhân dân trên đảo.
Ánh Hồng (Trung tâm TT-VH huyện Hải Hà)
