Nghề đi biển đối với người dân xã Phú Hải (Hải Hà) gần như được coi là một nghề truyền thống. Tuy nhiên, do chưa được định hướng phát triển nên hầu hết các hộ dân theo nghề này đều là tự phát và manh mún. Cuộc sống của người đi biển vẫn rất bấp bênh “nay được, mai hết”. Chính vì vậy, rất cần có một định hướng cụ thể cho nghề này để người dân yên tâm sản xuất, phát triển kinh tế hiệu quả hơn.
Ở Phú Hải, diện tích đất nông nghiệp đang ngày càng bị thu hẹp lại và thường xuyên bị ngập mặn. Chưa kể những ảnh hưởng từ thời tiết, sâu bệnh... thế nên, việc canh tác lúa, rau màu ở đây chỉ dừng ở mức tự cung tự cấp là chính. Ước tính mỗi năm, toàn xã có khoảng trên 13ha diện tích đất được sử dụng trong canh tác nông nghiệp. Tổng sản lượng cây lương thực có hạt đạt 64 tấn. Sau khi thu hoạch vụ lúa mùa, nông dân tận dụng số diện tích này để trồng rau vụ đông. Không trông chờ được ở canh tác nông nghiệp, hầu hết các hộ dân trong xã hiện nay phát triển kinh tế từ nghề đi biển hoặc các nghề dịch vụ, phụ trợ có liên quan tới hoạt động này.
Theo báo cáo của UBND xã Phú Hải, tổng sản lượng khai thác và nuôi trồng năm 2011 đạt khoảng 3.488 tấn, giá trị đạt trên 34,3 tỷ đồng. Đây là một con số thu nhập không hề nhỏ đối với nghề ngư nghiệp ở một xã như Phú Hải. Tuy nhiên, đánh bắt hải sản ở đây hiện vẫn khá manh mún, tập trung chủ yếu ở khu vực ven bờ. Số lượng tàu thuyền đánh bắt xa bờ không nhiều, hiệu quả khai thác cũng còn hạn chế. Thống kê hiện nay trên địa bàn xã có 116 phương tiện đánh bắt hải sản, tổng công suất 3.870CV. Trong đó chỉ có 13 chiếc đánh bắt khai thác hải sản tuyến khơi; tuyến lộng và ven bờ 89 chiếc; dịch vụ thu mua hải sản 14 chiếc.
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Phạm Văn Minh, Chủ tịch UBND xã Phú Hải cho biết: Trên địa bàn xã Phú Hải có tới trên 80% hộ gia đình phát triển kinh tế từ nghề đi biển hoặc các nghề dịch vụ, phụ trợ có liên quan tới hoạt động này. Hàng năm, huyện cũng có xây dựng các chính sách để phát triển nghề ngư nghiệp tại địa phương. Cùng với đó, các ngân hàng trong huyện cũng đã tạo điều kiện cho nhân dân vay vốn. Trong năm 2011, đã có gần 10 tỷ đồng tiền vay ngân hàng được người dân sử dụng cho việc phát triển ngư nghiệp. Tuy nhiên, số vốn này có thể nói là chưa đáp ứng hết được nhu cầu của người dân.
Qua tìm hiểu được biết, để làm con tàu trọng tải lớn, đủ sức ra khơi đánh bắt hải sản, một chủ tàu phải đầu tư tới vài trăm triệu đồng; chưa kể, số tiền đầu tư, bảo dưỡng tàu; chi phí cho mỗi chuyến ra khơi. Mặt khác, việc tích luỹ vốn đối với người đi biển rất hạn chế. Vốn vụ này sẽ được “đập” vào vụ tới chứ ít ai giữ được vốn để đầu tư nếu không có vay mượn hoặc hỗ trợ bên ngoài. Trong khi đó, nguồn vốn từ ngân hàng cũng khá hạn chế, nhất là trong giai đoạn này, bên cạnh lãi suất cao thì hầu hết các ngân hàng đều xem xét rất kỹ các khoản cho vay. Điều này ít nhiều ảnh hưởng tới việc đầu tư cho ngư dân.
Thực tế, hiệu quả từ nghề đánh bắt hải sản những năm qua của Phú Hải cho thấy đã góp phần không nhỏ vào việc xoá đói, giảm nghèo, giúp người dân ổn định được kinh tế. Đến hết năm 2011, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã đã giảm xuống còn 8% (56 hộ), hộ cận nghèo 2,4% (17 hộ). Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào đánh bắt ven bờ, gần bờ thì khai thác hải sản ở Phú Hải trong tương lai chắc chắn sẽ gặp rất nhiều khó khăn do nguồn lợi hải sản ở khu vực này sẽ dần sụt giảm.
Để tạo điều kiện cho nghề đánh bắt thuỷ sản có bước phát triển bền vững, được biết, trong tháng 1 vừa qua, LĐLĐ huyện Hải Hà đã tổ chức lễ ra mắt Nghiệp đoàn nghề cá xã Phú Hải. Đây là nghiệp đoàn nghề cá thứ 3 của Quảng Ninh được thành lập. Theo đó, có 5 chủ tàu được bầu vào BCH lâm thời Nghiệp đoàn, 68 đoàn viên lao động trên 13 tàu cá tuyến khơi và tàu dịch vụ công suất 90CV trở lên được kết nạp là đoàn viên Nghiệp đoàn; các đoàn viên được cấp thẻ đoàn viên, huy hiệu Công đoàn, nghe hướng dẫn xây dựng quy chế hoạt động, chương trình hoạt động của Nghiệp đoàn lâm thời... Hy vọng cùng với sự ra đời của Nghiệp đoàn nghề cá xã Phú Hải sẽ còn có thêm nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho nghề nuôi trồng và đánh bắt thuỷ sản ở xã nhằm phát huy thế mạnh, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân trong xã.
Hồng Nhung
