Trong tổng diện tích 1.246ha đất tự nhiên thì xã Điền Công (Uông Bí) chỉ có khoảng 197ha đất sản xuất. Điều đáng nói là điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng ở đây cũng không mấy thuận lợi để phát triển sản xuất nông nghiệp, vì xã vốn là một vùng đất trũng chỉ cấy được một vụ. Trong khi đó, diện tích nuôi trồng thuỷ sản có tới trên 480ha. Nhận thấy Điền Công có nhiều tiềm năng lợi thế để phát triển thuỷ sản, ngay từ năm 2005, xã đã tiến hành lập Quy hoạch phát triển thuỷ sản giai đoạn 2005-2010. Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, số lượng trang trại nuôi trồng thuỷ sản của xã vẫn còn rất khiêm tốn, diện tích ao đầm chủ yếu phát triển theo hình thức quảng canh.
Một ngày đầu tháng 4, theo lời giới thiệu của bà Bùi Thị Huấn, Phó Chủ tịch UBND xã Điền Công, chúng tôi tìm đến đầm nuôi của gia đình ông Vũ Văn Khải ở thôn 1, một trong những gia đình được đánh giá là có sự đầu tư khá bài bản trong nuôi trồng thuỷ sản của xã với diện tích gần 8ha. Ông Khải cho biết: “Với 7.200m2 ao đầm, số tiền đầu tư ban đầu của gia đình đã lên tới 500 triệu đồng. Chưa kể hàng năm chỉ tính riêng chi phí đắp bờ, kè ao, nạo, vét đáy ao cũng đã mất vài chục triệu đồng, thậm chí hàng trăm triệu đồng để mua hoá chất xử lý nguồn nước, ngoài ra còn phải chi phí mua con giống, thức ăn, điện... Do gia đình đã có hơn 10 năm tích cóp, cải tạo và mở rộng quy mô theo từng năm nên mới có cơ ngơi như trên, chứ nếu chỉ trông chờ vào vốn vay ngân hàng sẽ rất khó khăn”. Từ câu chuyện của gia đình ông Khải, qua tìm hiểu của những hộ gia đình khác trong xã chúng tôi nhận thấy, do mức độ rủi ro, dịch bệnh lớn, nên việc người dân tiếp cận ngân hàng để vay vốn hàng trăm triệu đồng hầu như không có. Bình quân một hộ gia đình tối đa chỉ vay được khoảng 30 triệu đồng (vay tín chấp) và từ 50-70 triệu đồng (vay thế chấp). Mức vay này gần như không thể đáp ứng cho việc đầu tư nuôi trồng thuỷ sản. Bên cạnh khó khăn về nguồn vốn, Điền Công trước đây vốn là một xã vùng trũng, người dân sống khá tách biệt nên trình độ canh tác sản xuất còn rất lạc hậu. Tâm lý trông chờ vào thiên nhiên còn lớn nên phần lớn diện tích ao đầm vẫn được nuôi theo hình thức quảng canh. Mặt khác, việc chuyển giao, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào việc nuôi trồng cũng còn hạn chế, hiện nay các hộ vẫn chủ yếu nuôi cá rô phi đơn tính, cá trắm, tôm thẻ chân trắng và chủ yếu vẫn nuôi trồng theo kinh nghiệm. Đây là nguyên nhân khiến cho năng suất, sản lượng nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn huyện bấp bênh, không ổn định, hay bị tư thương ép giá. Mặc dù, trong nuôi trồng thuỷ sản, xã đã xác định tập trung cho nuôi thâm canh, song diện tích nuôi theo hình thức này còn thấp, chủ yếu vẫn mang tính manh mún, tự phát. Việc tận dụng tối đa tiềm năng về diện tích ao nuôi còn kém do người dân chưa xem nghề nuôi cá nước ngọt như một hình thức sản xuất hàng hoá. Chính vì vậy, theo thống kê của xã, đến thời điểm này mới chỉ có khoảng 40 hộ tham gia nuôi và 3 trang trại nuôi trồng thuỷ sản. Diện tích nuôi thâm canh và bán thâm canh hiện mới đạt khoảng 100ha (khoảng 1/5 tổng diện tích nuôi trồng thuỷ sản của xã).
Theo bà Bùi Thị Huấn, Phó Chủ tịch UBND xã Điền Công, để khắc phục tình trạng trên nhằm nâng cao năng suất, thu nhập cho người dân và tiến tới hình thành những vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung, xã đang tập trung vận động bà con, nhân dân chuyển đổi những diện tích trồng lúa kém hiệu quả sang thực hiện nuôi trồng thuỷ sản theo hình thức tập trung; khoanh định những vùng có mặt nước chuyên dùng đang bỏ hoang, cải tạo nuôi trồng thuỷ hải sản theo phương thức nuôi thâm canh và bán thâm canh, trọng tâm là nuôi tôm, cá các loại; khuyến khích người dân nuôi thêm những loài đặc sản như cá vược, cua thương phẩm, cá diêu hồng... gắn với cấy lúa, chăn nuôi gia súc, gia cầm theo hướng trang trại, gia trại. Đồng thời đẩy mạnh sự phối hợp của các đoàn thể là Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn thanh niên để tổ chức các lớp chuyển giao kỹ thuật, nâng cao nhận thức cho người dân...
Hy vọng rằng, với sự vào cuộc tích cực của địa phương cùng với những giải pháp đồng bộ trên, trong tương lai không xa ngành nuôi trồng thuỷ sản của xã Điền Công sẽ phát huy đúng với tiềm năng, hiệu quả.
Hoàng Nga
