Năm 2017 là năm đầu tiên của thời kỳ ổn định ngân sách 2017-2020, trong đó địa phương phải điều tiết bổ sung về ngân sách trung ương 5%; nguồn ngân sách trung ương bổ sung mục tiêu giảm 660,024 tỷ đồng so với năm 2016. Đây là khó khăn, thách thức của tỉnh. Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi với đồng chí Trịnh Thị Minh Thanh, Giám đốc Sở Tài chính (ảnh) về vấn đề này.
- Xin đồng chí cho biết, việc phân cấp ngân sách giai đoạn 2017-2020, được thực hiện như thế nào?
+ Phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giai đoạn 2017-2020 được xây dựng trên cơ sở căn cứ vào Luật Ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2015, kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được của thời kỳ 2011-2016. Theo đó, một số nội dung chính đổi mới về quy định phân cấp giai đoạn 2017-2020 như sau:
Về phân cấp nguồn thu một số khoản thu giai đoạn 2011-2016 được để lại chi quản lý qua ngân sách, từ năm 2017 được đưa vào cân đối ngân sách địa phương: Nguồn thu từ hoạt động xổ số kiến thiết, phí hạ tầng cửa khẩu. Một số khoản thu thay đổi về phân cấp nguồn thu theo quy định mới của Luật NSNN gồm: Thuế bảo vệ môi trường đối với hàng nhập khẩu (trước đây là khoản thu được điều tiết giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, từ năm 2017 là khoản thu ngân sách trung ương hưởng 100%); nguồn thu phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông (từ năm 2016 trở về trước ngân sách địa phương được hưởng 30%, từ năm 2017 là khoản thu ngân sách trung ương hưởng 100%); các khoản lệ phí, từ năm 2017, toàn bộ số thu lệ phí sẽ được nộp ngân sách (không được trích theo tỷ lệ để lại cho đơn vị như giai đoạn trước). Một số khoản thu được tăng cường phân cấp cho các địa phương hưởng 100%: Phí tham quan Vịnh Hạ Long; tiền bảo vệ, phát triển đất lúa; phí nước thải thu qua Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh.
Về phân cấp nhiệm vụ chi: Từ năm 2017, nguồn trả nợ gốc, lãi được lấy từ bội thu ngân sách tỉnh, số vay để trả nợ gốc, kết dư ngân sách cấp tỉnh, tăng thu, tiết kiệm chi so với dự toán trong quá trình chấp hành NSNN (không lấy từ nguồn chi đầu tư phát triển như giai đoạn trước). Trong phân cấp nhiệm vụ chi đối với thị xã, thành phố thuộc tỉnh phải có nhiệm vụ chi đầu tư xây dựng các trường phổ thông công lập các cấp, điện chiếu sáng, cấp thoát nước, giao thông đô thị, vệ sinh đô thị và các công trình phúc lợi công cộng khác. Ngân sách huyện, xã có nhiệm vụ chi ứng dụng khoa học công nghệ (giai đoạn trước chỉ ngân sách tỉnh mới có nhiệm vụ chi này). Điều chỉnh lại nhiệm vụ chi thường xuyên của cấp tỉnh, cấp huyện phù hợp với mô hình quản lý của ngành y tế, giáo dục và nông nghiệp (chuyển nhiệm vụ chi đối với các trạm y tế; các trường phổ thông dân tộc nội trú, các trung tâm giáo dục hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên chuyển từ tỉnh về huyện...).
- Nguồn thu phí tham quan Vịnh Hạ Long, phí nước thải thu qua Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh, thu từ đấu giá quyền sử dụng đất... sẽ được thực hiện thế nào, thưa đồng chí?
+ Đối với một số nội dung thu đặc thù, từ năm 2017 được thực hiện như sau: Nguồn thu phí tham quan Vịnh Hạ Long như trên đã nói được điều tiết 100% cho ngân sách TP Hạ Long (trước ngân sách tỉnh được hưởng 100%). Phí nước thải thu qua Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh, nguồn thu phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường được điều tiết 100% cho ngân sách địa phương để cân đối cho nhiệm vụ vệ sinh môi trường. Số thu từ đấu giá quyền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất trên địa bàn xã (trừ phường, thị trấn) được dành tối thiểu 80% cho ngân sách xã để thực hiện các nội dung xây dựng nông thôn mới. Đây là quy định mới theo Quyết định số 1600/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, ngày 16-8-2016. Phí hạ tầng cửa khẩu (phần nộp NSNN) được điều tiết 100% cho ngân sách các địa phương. Trong đó, huyện Bình Liêu, Hải Hà dành 100%, TP Móng Cái dành tối thiểu 50% nguồn thu phí này để chi đầu tư các dự án hạ tầng cửa khẩu (giai đoạn trước TP Móng Cái phải dành 10% nguồn thu này để cân đối chi thường xuyên). Dành 100% số tiền thu được do xử phạt các cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm cho các địa phương, ngành để đầu tư trang thiết bị kỹ thuật và công tác kiểm tra, kiểm nghiệm, xử lý tiêu huỷ thực phẩm không an toàn theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 13/CT-TTg, ngày 9-5-2016 về tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.
- Chi thường xuyên ngân sách địa phương giai đoạn 2017-2020 sẽ được thực hiện thế nào?
+ Định mức phân bổ chi thường xuyên ngân sách địa phương giai đoạn 2017-2020 có một số điểm nổi bật. Thứ nhất, thay đổi phương pháp xây dựng định mức. Giai đoạn 2011-2016, định mức phân bổ chi thường xuyên của khối quản lý nhà nước bao gồm cơ cấu tiền lương và chi hoạt động. Giai đoạn 2017-2020, Sở Tài chính tham mưu xây dựng định mức theo phương án: Đảm bảo 100% lương, các khoản có tính chất lương theo quy định và ban hành định mức chi hoạt động. Phương pháp này phù hợp với phương pháp xây dựng định mức theo Quyết định 46/2016/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và đảm bảo công bằng giữa các cơ quan, không bị ảnh hưởng bởi quỹ lương của các đơn vị. Định mức hoạt động được xây dựng theo 5 nhóm: Cơ quan Đảng, UBND, HĐND; các tổ chức chính trị xã hội; cơ quan quản lý nhà nước, các hội hoạt động theo Ngị định -45/2010/NĐ-CP; hợp đồng 68, biên chế đơn vị sự nghiệp; hợp đồng tạm giao.
Đáng chú ý, còn có sự điều chỉnh tăng định mức đối với: Biên chế quản lý hành chính cấp xã (giai đoạn trước không được điều chỉnh hệ số như của cấp tỉnh, huyện); biên chế thuộc các đơn vị sự nghiệp để đảm bảo công bằng đối với các đơn vị sự nghiệp không có nguồn thu, kinh phí hoạt động do NSNN đảm bảo 100% (giai đoạn 2011-2016, biên chế đơn vị sự nghiệp chỉ được tính bằng 80% định mức đối với biên chế cơ quan quản lý nhà nước). Bổ sung định mức chi hoạt động đối với lao động tạm giao bằng 70% định mức phân bổ đối với biên chế sự nghiệp (giai đoạn trước không có).
Thứ hai, các đơn vị sự nghiệp có thu tiếp tục được giao tự chủ về mặt tài chính theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP và Đề án 25 của tỉnh. Đặc biệt, từ năm 2017, các đơn vị khối điều trị của ngành Y tế được giao tự chủ một phần về tài chính, đến năm 2020 sẽ thực hiện tự chủ 100% sau khi đã tính đủ các yếu tố cấu thành giá dịch vụ.
Thứ ba, bổ sung thêm tiêu chí ưu tiên (để phù hợp với quy định tại Quyết định 46/2016/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ): Các địa phương có 4 sắc thuế phân chia điều tiết về tỉnh trên 40% được phân bổ thêm 35% số chi tính theo định mức dân số; các địa phương có tỷ lệ điều tiết về tỉnh dưới 40% được phân bổ thêm 20% số chi tính theo định mức dân số. Đối với các địa phương có số dân thấp: Từ 30 đến dưới 50 nghìn dân được phân bổ tăng thêm 10% đối với các định mức phân bổ theo dân số; có dưới 30 nghìn dân được phân bổ tăng thêm 20% đối với các định mức phân bổ theo dân số.
Thứ tư, bổ sung định mức phân bổ chi sự nghiệp môi trường đối với dân số vùng nông thôn. Một số định mức phân bổ của khối huyện giai đoạn trước được tính trên huyện, giai đoạn này điều chỉnh tính theo dân số trên cơ sở định mức của Trung ương như: Chi an ninh, quốc phòng... Bổ sung định mức phân bổ chi thường xuyên của ngân sách cấp huyện đối với các nhiệm vụ về vệ sinh an toàn thực phẩm, dân số kế hoạch hoá gia đình...
- Xin cảm ơn đồng chí!
Thanh Hằng (Thực hiện)
