Năm 2018, với sự nỗ lực, quyết tâm của tỉnh, các ngành, địa phương, đề án Nhiệm vụ và giải pháp đưa các xã, thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn (ĐBKK), hoàn thành mục tiêu Chương trình 135 (gọi tắt là Đề án 196) trên địa bàn Quảng Ninh đạt nhiều kết quả quan trọng.
Để tạo động lực cho các địa phương, năm 2018 UBND tỉnh đáp ứng 100% nhu cầu vốn hỗ trợ phát triển sản xuất cho các địa phương với tổng trị giá gần 39,9 tỷ đồng; dành gần 308 tỷ đồng để xây dựng hạ tầng; phê duyệt đề án và dành ngân sách đầu tư hạ tầng lưới điện cho các cụm, khu dân cư dưới 20 hộ dân; hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo... MTTQ tỉnh và các đoàn thể tỉnh cũng đã dành 28,5 tỷ đồng, gồm 11,5 tỷ đồng tiền mặt và 17 tỷ đồng bằng hiện vật cho các địa phương. Các địa phương cũng huy động nguồn lực xã hội tại chỗ được trên 40 tỷ đồng...
Đây chính là điều kiện, cơ sở để toàn tỉnh triển khai được 91 phương án hỗ trợ sản xuất, trồng trọt, chăn nuôi cho 3.200 hộ dân tham gia; đầu tư xây dựng 317 hạng mục công trình, trong đó có 96 công trình chuyển tiếp, 221 công trình khởi công mới, từ đó thúc đẩy công tác giảm nghèo bền vững, đưa các xã, thôn thoát diện ĐBKK. Hết năm 2018, gần 2.000 hộ nghèo và gần 700 hộ cận nghèo đã thoát nghèo với mức thu đạt trung bình và khá. Toàn tỉnh có thêm 5 xã và 40 thôn hoàn thành tiêu chí Chương trình 135 và ra khỏi diện ĐBKK, vượt 3 xã và 6 thôn so với kế hoạch đề ra.
Mặc dù đã đạt kết quả rất đáng phấn khởi, tuy nhiên thời gian qua việc triển khai công tác giảm nghèo bền vững, đưa các xã, thôn ra khỏi diện ĐBKK tại các địa phương cũng gặp những khó khăn, tồn tại.
Theo ông Lý Văn Thành, Phó trưởng Ban Dân tộc tỉnh, mặc dù các địa phương đã triển khai những hoạt động huy động nguồn lực tại chỗ, tuy nhiên kết quả đạt được chưa cao. Tính trong cả năm 2018 đạt chưa tới 39 tỷ đồng, bao gồm cả giá trị hiến đất, giải phóng mặt bằng, ngày công lao động của người dân cũng như hỗ trợ bằng công, của từ doanh nghiệp trên địa bàn. Không ít địa phương chưa hoặc ít chủ động dành nguồn vốn ngân sách của mình cũng như lồng ghép các nguồn vốn cùng mục tiêu để thực hiện đưa xã, thôn thoát diện ĐBKK...
Bước sang năm thứ 3 thực hiện Đề án 196, tuy nhiên theo đánh giá của Ban Dân tộc tỉnh, nhiều địa phương vẫn mắc phải hạn chế cơ bản dẫn đến tiến độ giải ngân các nguồn vốn hỗ trợ sản xuất và xây dựng cơ sở hạ tầng chậm và không đồng đều, chủ yếu dồn vào thời điểm cuối năm. Đó là một số địa phương lập kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản cũng như công tác chuẩn bị đầu tư chưa tốt, phải điều chỉnh nhiều lần hoặc chuyển vốn từ xã này sang xã khác. Toàn tỉnh chỉ có huyện Hải Hà và Bình Liêu là 2 địa phương quản lý đầu tư xây dựng các dự án Chương trình 135 đáp ứng được yêu cầu của Nghị định 161/2016/NĐ-CP. Huyện Tiên Yên còn không triển khai phân cấp các dự án hạ tầng để các xã làm chủ đầu tư, khiến hạn chế phát huy nguồn lực cộng đồng cũng như tiết kiệm ngân sách cho nhà nước.
Đối với vốn hỗ trợ sản xuất, vẫn còn địa phương lúng túng trong công tác lập dự án, chậm thẩm định, phê duyệt dự án của cấp xã gửi lên, đặc biệt là vẫn còn hiện tượng người dân ỷ lại, trông chờ vào Nhà nước, thiếu quyết tâm thoát nghèo. Vì vậy, có những mô hình sản xuất sau hỗ trợ ít phát huy hiệu quả, khó mở rộng quy mô, thậm chí không tái sản xuất hoặc bị chết yểu...
Nhận định được những khó khăn trên, các địa phương cần phải xây dựng và triển khai kế hoạch giảm nghèo bền vững, hợp lý, bám sát tình hình thực tế, phát huy thế mạnh của từng đơn vị. Từ đó mới tạo tiền đề để toàn tỉnh hoàn thành Chương trình 135 và mục tiêu không có xã, thôn trong diện ĐBKK vào năm 2020 - ông Thành khẳng định.
Việt Hoa
