Tính đến hết quý I, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 25% dự toán năm. Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, với đà tăng trưởng kinh tế của tỉnh như hiện nay cùng với việc điều tiết chỉ tiêu giao số thu về địa phương của Bộ Tài chính đã giảm, thì để hoàn thành số thu năm 2014 đối với tỉnh không khó khăn. Tuy nhiên, nếu phấn đấu tăng thu 10% nữa thì nhiệm vụ này lại không hề đơn giản. Đặc biệt, số thu nội địa từ đầu năm đến nay đang có mức tăng trưởng rất thấp.
Theo dự toán thu ngân sách mà HĐND tỉnh đã thông qua, năm 2014, số thu NSNN trên địa bàn phải đạt khoảng 32.491 tỷ đồng. Trong đó thu nội địa 13.617 tỷ đồng, thu thuế XNK 18.750 tỷ đồng, các khoản thu để lại quản lý chi qua NSNN 124 tỷ đồng. Như vậy, dự toán số thu năm 2014 gần tương đương với tổng thu NSNN năm 2013. Điều này có thể nói là “nhẹ gánh” hơn cho tỉnh trong năm nay nếu chỉ phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu số thu Bộ Tài chính giao.
Cụ thể, theo số liệu thống kê của Sở Tài chính, tính đến hết tháng 3, tổng thu NSNN trên địa bàn là 8.081 tỷ đồng, đạt 25% dự toán năm, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2013. Trong đó, số thu xuất nhập khẩu thực hiện được 4.742 tỷ đồng, đạt 25% dự toán, tăng 62% so với cùng kỳ; thu nội địa (phần cân đối ngân sách) 3.299 tỷ đồng, đạt 24% dự toán, bằng 99% so với cùng kỳ; các khoản thu để lại quản lý qua ngân sách 40 tỷ đồng, đạt 32% dự toán và bằng 84% so với cùng kỳ. Như vậy, về cơ bản, số thu ngân sách những tháng đầu năm chỉ đạt chỉ tiêu về số thu theo dự toán Bộ Tài chính giao (bình quân từ 24-25%) mà chưa có tăng trưởng, đặc biệt là số thu nội địa. Lý giải điều này, lãnh đạo Sở KH&ĐT cho biết: Đến hết năm 2013, toàn tỉnh có khoảng 1.200 doanh nghiệp không kê khai, phát sinh thuế, còn lại 6.800 doanh nghiệp chỉ có 35% doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh có lợi nhuận phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, 65% không có lợi nhuận (40% nộp thuế GTGT, 60% không phát sinh thuế GTGT). Mặc dù Chính phủ và tỉnh cũng đã có nhiều cơ chế chung và riêng tháo gỡ cho doanh nghiệp địa phương, tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc phát triển sản xuất. Thêm vào đó, một số chính sách thu thuế mới (chủ yếu là tăng thuế một số loại hình doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân...) đã có hiệu lực thi hành từ đầu năm 2014 cũng sẽ có những tác động nhất định tới doanh nghiệp. Các nguyên nhân trên sẽ làm giảm số thu nội địa trong năm nay. Do vậy, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp cần phải được triển khai tích cực và thường xuyên hơn nữa mới có thể “kéo” số thu về ngân sách tăng như mong muốn được.
Được biết, hiện nay tỉnh đang rất tích cực hỗ trợ doanh nghiệp trong việc giải quyết khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Ngoài những cơ chế, chính sách thông thoáng hơn cho doanh nghiệp; cải thiện môi trường đầu tư cũng như nâng cao công tác giải quyết thủ tục hành chính cho doanh nghiệp thì từ quý I, tỉnh đã chỉ đạo các ban, ngành liên quan phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp, Liên minh HTX DNNQD, TKV thường xuyên có trao đổi để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, thời gian qua, Sở Tài chính trên cơ sở báo cáo từ các địa phương đã tổng hợp, đánh giá tình hình số thu trên địa bàn năm 2013 và rà soát phân khai số thu năm 2014. Được biết, đến nay đã có 13/14 địa phương trong tỉnh (trừ huyện Hải Hà) đăng ký với tỉnh về số thu ngân sách địa phương cao hơn dự toán tỉnh giao từ 4-30%. Theo các địa phương, để có được số thu ngân sách cao thì ngay từ đầu năm địa phương đã phải triển khai quyết liệt các giải pháp thu ngân sách, điều tiết các nhiệm vụ chi, thực hiện tiết kiệm chi... linh hoạt và chủ động. Tích cực đẩy nhanh tiến độ GPMB, tạo điều kiện cho nhà đầu tư triển khai dự án; tổ chức đấu giá, cho thuê đất công khai, minh bạch...
Đồng chí Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Sở Tài chính cho biết: Nhìn từ thực tế số thu trong những tháng đầu năm, có thể nói để phấn đấu thu ngân sách vượt tối thiểu 10% dự toán không đơn giản. Các sở, ngành, UBND các địa phương phải bám sát dự toán ngân sách được giao để điều hành một cách linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo chặt chẽ, hiệu quả. Việc tăng cường hiệu quả sử dụng đất hiện nay tiếp tục được tỉnh quan tâm và được coi là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm tăng thu ngân sách năm 2014. Theo các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh từ đầu năm tới nay liên quan đến việc khai thác nguồn lực từ đất đều nêu rõ tỉnh sẽ kiên quyết thu hồi các dự án mà chủ đầu tư vi phạm Luật Đất đai để bàn giao cho các chủ đầu tư khác có đủ năng lực và có nhu cầu. Không để tình trạng “dự án treo”, gây thất thoát lãng phí tài nguyên đất. Tỉnh cũng sẽ xem xét và tổ chức đấu giá các ô đất có lợi thế, giao đất cho các tổ chức có năng lực tài chính và có khả năng đầu tư, khai thác hiệu quả. Cùng với các giải pháp trên, để tăng thu ngân sách, hiện nay tỉnh đang xây dựng và triển khai hàng loạt cơ chế chính sách mới nhằm thu hút vốn đầu tư, đa dạng hoá các hình thức đầu tư..., nhất là từ khu vực tư nhân trong và ngoài nước. Tiếp tục đẩy mạnh vận động tài trợ từ các tổ chức, cá nhân thu hút nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ đảm bảo an sinh xã hội của tỉnh. Đồng thời, khai thác tốt nguồn vốn ODA và nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, bố trí vốn đối ứng để triển khai dự án ODA...
Trên thực tế trong 5 năm trở lại đây, Quảng Ninh luôn nằm trong danh sách những tỉnh, thành phố có số thu ngân sách cao nhất trong cả nước. Điều đó cho thấy hướng chỉ đạo, điều hành hoạt động ngân sách của địa phương qua các năm luôn được điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với thực tiễn. Trên cơ sở đó, hy vọng, năm 2014 vẫn là năm tỉnh có bứt phá về số thu.
Hồng Nhung