Hiện nay ngành Nông nghiệp của Quảng Ninh đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ về cơ cấu chăn nuôi, trồng trọt. Nhiều giống cây trồng, vật nuôi mới đã được áp dụng trong hoạt động sản xuất và mang lại hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, cùng với đó, việc duy trì và phát triển các giống cây trồng, vật nuôi đặc trưng của từng địa phương cũng cần được phát huy để vừa có hướng phát triển kinh tế hiệu quả, đồng thời bảo tồn được những giống truyền thống, đặc trưng của mỗi địa phương.
Với địa hình đa dạng, đã tạo ra những đặc trưng riêng về khí hậu, thổ nhưỡng… của mỗi địa phương trong tỉnh, đồng thời cũng tạo ra nét khác biệt trong phương thức canh tác, sản xuất của từng vùng. Chính điều này là điều kiện để mỗi địa phương hình thành những sản phẩm nông sản mang giá trị đặc trưng, riêng có như: Lợn Móng Cái; gà Tiên Yên; chè Hải Hà; ba kích Ba Chẽ; hoa Hoành Bồ; chả mực Hạ Long… Tại Hải Hà, cây chè đã được bà con nơi đây trồng từ khá lâu, với điều kiện tự nhiên có các vùng đồi thoải, khí hậu mát mẻ, điều kiện thổ nhưỡng thuận lợi, nên cây chè phát triển khá mạnh trên đồng đất Hải Hà. Hiện nay diện tích trồng chè của huyện Hải Hà là 982,4ha, năng suất bình quân từ 8-10 tấn/ha/năm, đã mang về nguồn thu không nhỏ cho người dân trồng chè. Chị Nguyễn Thị Luận, thôn 8, xã Quảng Long, một người trồng chè lâu năm cho biết: “Với hơn 1ha cây chè, giá bán nguyên liệu chè búp tươi trung bình là 5.000 đồng/kg, hàng năm đã mang về nguồn thu ổn định hàng chục triệu đồng cho gia đình, chưa kể sấy và bán chè khô lại càng có giá trị hơn…”. Cũng giống như cây chè Hải Hà, cây vải từ lâu đã trở thành thương hiệu của Đông Triều, đặc biệt với giống vải chín sớm cho hiệu quả rất cao. Anh Vũ Mạnh Phụng, thôn Hạ 2, xã Tràng An chia sẻ: “Cây vải chín sớm được gia đình tôi trồng đã từ nhiều năm nay, giống vải này có đặc điểm là cho thu hoạch ngay từ đầu vụ, khi các giống khác mới chỉ chớm quả chín, thì giống vải này đã cho thu hoạch nên bán được giá hơn, trung bình từ 20.000 đồng/kg, được giá cũng tới 25.000 đồng/kg. Từ 250 gốc vải chín sớm mang lại thu nhập hơn 100 triệu đồng/năm cho gia đình”.
Tuy nhiên, hiện tại có một thực tế là các nông sản này mới ở mức giới hạn địa phương, chưa có giá trị lan toả, nhân rộng bởi chưa có một thương hiệu riêng, điều nay gây khó khăn cho khả năng cạnh tranh khi so sánh với các sản phẩm nông sản khác đã xây dựng thương hiệu. Hiện nay tỉnh đang có chính sách xây dựng và phát triển cho sản phẩm nông nghiệp, dự kiến trong năm 2012 này sẽ xây dựng 12 sản phẩm nông sản được bảo hộ thương hiệu và đến năm 2015 thì 100% các địa phương có yêu cầu xây dựng và phát triển thương hiệu cho các sản phẩm nông sản được xác định. Bên cạnh đó, để phát huy được giá trị hàng nông sản đặc sản, về lâu dài, người nông dân rất cần được hỗ trợ vốn, ứng dụng khoa học kỹ thuật trong cho sản xuất, chế biến… Cùng với đó, người nông dân cũng cần có ý thức trong việc gìn giữ, bảo vệ nguồn giống, tạo ra những sản phẩm có chất lượng cao; có ý thức cao hơn trong việc xây dựng uy tín thương hiệu cho các sản phẩm, từ đó nâng cao chất lượng hàng hoá, phát huy thế mạnh, khẳng định thương hiệu danh tiếng, phát huy giá trị cho sản phẩm nông sản đặc sản của địa phương.
Nguyễn Thanh Tùng
