Hôm nay 22-4, tại TP Hạ Long diễn ra Hội nghị tuyên dương các điển hình tiêu biểu trong phong trào thi đua xây dựng “Xã nông thôn mới - Phường, thị trấn văn hoá” năm 2014. Qua 14 năm phát động và triển khai thực hiện phong trào đã góp phần thiết thực thay đổi diện mạo nông thôn, miền núi và đô thị; thúc đẩy phong trào thi đua sâu rộng, khơi dậy sức sáng tạo trong các tầng lớp nhân dân; xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở, phát huy cao độ tinh thần đồng thuận, là nền tảng vững chắc thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển KT-XH của tỉnh.
Năng động, sáng tạo từ cơ sở
Năm 2014 phong trào thi đua xây dựng “Xã nông thôn mới - Phường, thị trấn văn hoá” tiếp tục được triển khai tại 14/14 huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh. Các địa phương đã bám sát 12 nội dung của “Xã nông thôn mới” và 18 nội dung của “Phường, thị trấn văn hoá” để tổ chức triển khai. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo ngày càng đi vào chiều sâu, mang tính thiết thực, tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn, những vấn đề nhân dân quan tâm, phù hợp với điều kiện thực tế và thế mạnh riêng có của mỗi địa phương. Trong đó, tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm: Đầu tư chuyển đổi cơ cấu kinh tế; giải quyết việc làm; xây dựng cơ sở hạ tầng; nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội; gắn phát triển kinh tế với bảo vệ tài nguyên môi trường và đảm bảo quốc phòng an ninh. Phong trào còn được lồng ghép với các chương trình, cuộc vận động, phong trào: Xây dựng nông thôn mới, “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá khu dân cư”, “Ngày vì người nghèo”, “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, “Toàn dân tham gia bảo đảm trật tự an toàn giao thông”…, nên đã mang lại hiệu quả cao, tạo sức lan toả rộng rãi tại cộng đồng dân cư.
Qua phong trào đã xuất hiện nhiều xã, phường tiêu biểu với những cách làm năng động, sáng tạo, đạt hiệu quả cao. Điển hình như xã Hưng Đạo (nay là phường Hưng Đạo, TX Đông Triều), là một xã thuần nông, đã có nhiều mô hình sản xuất kinh doanh giỏi, các vùng sản xuất tập trung, mô hình liên kết hợp tác giữa HTX - doanh nghiệp - nhà khoa học và người nông dân trong sản xuất, tiêu thụ một số sản phẩm nông nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần nâng thu nhập bình quân đầu người lên 28 triệu đồng/năm (tăng 13,9 triệu đồng so với năm 2010). Phường Vàng Danh (TP Uông Bí) là phường miền núi nhưng biết vận dụng lợi thế tự nhiên, vận động nhân dân thí điểm nhiều mô hình nuôi trồng cây, con mới. Nhờ có sự linh hoạt, tạo điều kiện cho nhân dân tham gia phát triển sản xuất, nên đời sống nhân dân phường có bước tiến rõ rệt. Phường Yên Hải (TX Quảng Yên) ngoài phát triển tốt kinh tế, còn giải quyết tốt chính sách an sinh xã hội, giải quyết việc làm, tham gia các khoản đóng góp xã hội hoá, đáp ứng các chỉ tiêu, tiêu chí về xây dựng NTM như cơ sở hạ tầng, văn hoá, giáo dục, y tế, môi trường v.v..
Xã Thanh Lâm (huyện Ba Chẽ) là một điển hình tiêu biểu trong các xã nghèo vươn lên mạnh mẽ trong chương trình xây dựng NTM. Là xã nằm trong diện 135, tập trung nhiều đồng bào dân tộc, nhưng xã đã có nhiều cách làm hiệu quả, đi đầu trong phát triển kinh tế địa phương. Xã đã đạt 13/19 tiêu chí trong xây dựng NTM: Quy hoạch, điện, y tế, văn hoá, thuỷ lợi, hộ nghèo v.v.. Xã Quảng Tân (huyện Đầm Hà) vận động nhân dân tham gia xây dựng NTM, trong 3 năm đã huy động được nguồn lực từ nhân dân tự nguyện đóng góp trên 6 tỷ đồng, các doanh nghiệp tham gia ngày công, máy móc xây dựng các công trình hạ tầng tương đương trên 4,5 tỷ đồng. Xã Tiến Tới (huyện Hải Hà) phát huy mũi nhọn kinh tế, tập trung sản xuất ngư nghiệp, giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 2,07%. Xã thực hiện tốt nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, vệ sinh môi trường, 3/3 thôn của xã đều đạt danh hiệu thôn văn hoá.
Lấy sức dân lo cho dân
Theo đánh giá, phong trào đã đạt được yêu cầu chung là được việc, được người, được tổ chức, được cơ sở vật chất và được lòng dân. Nhờ sự đồng thuận của các tầng lớp nhân dân mà phong trào đã phát huy được sức mạnh tập thể, huy động được tất cả các lực lượng tham gia, từ đó, đã lấy sức dân để lo cho dân. Cụ thể, phong trào đã góp phần nâng cao trình độ dân trí, chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân. Sự nghiệp phát triển văn hoá, y tế, giáo dục ngày càng được xã hội hoá cao; các xã, phường đã có nhiều biện pháp khuyến khích, thu hút những người có trình độ cao, nghiệp vụ giỏi về công tác tại địa phương. Hệ thống các trường học trong tỉnh cơ bản được xây dựng cao tầng và kiên cố hoá, nhiều trường đạt chuẩn quốc gia; công tác xoá mù chữ được hoàn thành, 100% các địa phương đã duy trì kết quả phổ cập tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập THCS. Nhiều địa phương trong tỉnh đã xây dựng các chi hội khuyến học, quỹ khuyến học của dòng họ, tổ chức tốt các hoạt động gặp gỡ, biểu dương học sinh, sinh viên giỏi trên địa bàn.
Công tác chăm sóc sức khoẻ cộng đồng có những bước phát triển tốt, các địa phương quan tâm chỉ đạo triển khai có hiệu quả chương trình quốc gia về y tế, chủ động phát hiện và kịp thời dập tắt các ổ dịch bệnh khi mới phát sinh, không để lây lan; công tác vệ sinh môi trường được coi trọng. Hầu hết các trạm y tế xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh được đầu tư xây dựng đạt chuẩn quốc gia. Công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân đạt kết quả tốt; tỷ suất sinh, tỷ lệ sinh con thứ 3 đều giảm so với năm 2013.
Phong trào còn góp phần giữ vững trật tự an ninh toàn xã hội, thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia. Các địa phương trong tỉnh đã xây dựng, thực hiện nhiều mô hình, trong đó có những mô hình trở thành điểm sáng về tinh thần đoàn kết tự quản, tự bảo vệ của nhân dân và góp phần tích cực trong công tác giữ gìn, giải quyết và ổn định tình hình ANTT ngay từ địa bàn cơ sở. Các xã, phường, trị trấn khu vực biên giới thường xuyên phối hợp với các lực lượng trên địa bàn vận động nhân dân tích cực tham gia phong trào tự quản đường biên, bảo vệ cột mốc, ngư trường bến bãi…
Bằng nhiều giải pháp thiết thực, hiệu quả, phong trào đã phát huy vai trò của nhân dân trong việc giúp nhau phát triển kinh tế, giảm hộ nghèo, vươn lên làm giàu. Qua đó, ngày càng xuất hiện nhiều nhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt trên địa bàn dân cư, đưa các phong trào thi đua phát triển sâu rộng, thiết thực, toàn diện và đúng hướng. 5 năm qua đã có 225 lượt xã, phường được công nhận tiên tiến cấp tỉnh, được khen thưởng các công trình trị giá 46 tỷ đồng. Hưởng ứng phong trào thi đua, nhân dân đã hiến 781.063m2 đất; dịch, tháo dỡ 4.778.524m2 tường rào; đóng góp vật liệu trị giá trên 163 tỷ đồng, góp 262.383 ngày công, gần 3.300 tỷ đồng...
Hoàng Quý
