Là cửa ngõ giao thương quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc và quốc tế, trong chiến lược phát triển, Quảng Ninh đã xác định đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông, tạo nên một hệ thống đường sá rộng lớn, phong quang chính là tiền đề vững chắc cho các bước phát triển kinh tế, xã hội, đưa Quảng Ninh thực sự trở thành vùng kinh tế động lực trong trục liên kết phía Bắc: Quảng Ninh - Hải Phòng - Hà Nội; thực hiện thắng lợi mục tiêu chiến lược: Trở thành tỉnh dịch vụ - công nghiệp vào năm 2020.
Hạ tầng là số 1
Tại Hội nghị đổi mới hoạt động xúc tiến đầu tư tỉnh Quảng Ninh diễn ra tháng 6-2014, một trong những vấn đề được các nhà đầu tư quan tâm nhất đó là hạ tầng giao thông, và đây được coi là điều kiện tiên quyết để các nhà đầu tư lựa chọn trong quá trình tìm kiếm cơ hội đầu tư. Theo ông Atsusuke Kawada, Trưởng Đại diện JETRO tại Hà Nội, hạ tầng giao thông Quảng Ninh cũng như hạ tầng vào các khu công nghiệp chưa hoàn thiện, từ Hà Nội đến Quảng Ninh còn mất nhiều thời gian, đó là một trong những nguyên nhân khiến các nhà đầu tư vào Quảng Ninh còn ngần ngại mặc dù Quảng Ninh rất hấp dẫn, rất có tiềm năng.
Quả vậy, dù là tỉnh du lịch, tỉnh biên giới, cửa ngõ kết nối giao thương với ASEAN và Trung Quốc, song hạ tầng giao thông của Quảng Ninh những năm qua còn bộc lộ nhiều bất cập và hết sức khó khăn. Do đặc thù tỉnh có đến 80% là đồi núi, Quốc lộ 18 là trục giao thông chính, xuyên suốt toàn tỉnh dài hơn 200km, sau một thời gian, tuyến đường đã không đáp ứng được mật độ phương tiện giao thông ngày càng tăng. Bên cạnh đó, hệ thống giao thông kết nối tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh vẫn còn nhiều bất cập, mạng lưới giao thông kết nối tỉnh chưa đáp ứng yêu cầu phát triển và khả năng thu hút, cạnh tranh. Tuyến đường huyết mạch Quốc lộ 18 liên kết Quảng Ninh với các tỉnh khác trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và Trung Quốc đã được nâng cấp cải tạo, nhưng mới đạt tiêu chuẩn đường cấp 3 miền núi với quy mô hai làn xe cơ giới. Tuyến quốc lộ 10 nối Quảng Ninh với Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình cũng chỉ đạt tiêu chuẩn cấp 3 đồng bằng. Mặt khác, các trục đường bộ liên kết này hiện đã quá tải với nhu cầu giao thông vận tải tăng nhanh như hiện nay. Điều đó, đã khiến thời gian di chuyển từ thủ đô Hà Nội, các tỉnh phía Bắc đến với Quảng Ninh kéo dài, trở thành “rào cản”, ảnh hưởng đến tốc độ phát triển kinh tế của địa phương.
Nhận thức rõ những bất cập này, trong những năm qua, tranh thủ sự ủng hộ của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, tỉnh đã tập trung đầu tư hoàn thiện các tuyến đường huyết mạch, những con đường xương sống như Quốc lộ 18 đoạn Mông Dương - Móng Cái, 18C lên cửa khẩu Hoành Mô, 340 lên cửa khẩu Bắc Phong Sinh, nâng cấp mở rộng đường 18 đoạn từ Uông Bí về Hạ Long và xúc tiến đầu tư mở rộng các tuyến đường liên kết vùng quan trọng như đường nối Hạ Long với cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, đường cao tốc Nội Bài - Hạ Long, Hạ Long -Móng Cái, xây dựng cầu Bắc Luân II… Nhờ đó, hiện nay mạng lưới giao thông trên địa bàn tỉnh tương đối đồng bộ với các tuyến quốc lộ gồm: QL18A, QL18C, QL4B, QL10 và QL279 với tổng chiều dài 381km; trong đó QL18 là tuyến trọng yếu của tỉnh dài gần 250km xuyên suốt từ Đông Triều đến cửa khẩu quốc tế Móng Cái.
Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh có 324km tỉnh lộ và hơn 2.000km đường liên huyện, liên xã. Nhiều dự án, công trình giao thông quan trọng trên địa bàn tỉnh đã được hoàn thành đưa vào sử dụng, phát huy hiệu quả sau đầu tư như: Cầu Bãi Cháy, cầu Ba Chẽ, cầu Vân Đồn, QL18A đoạn Mông Dương - Móng Cái, QL18C, nâng cấp QL18A đoạn Hạ Long - Uông Bí, các tuyến đường ra biên giới, cửa khẩu, đường tránh khu vực nội thị.
Đặc biệt, mới đây, tỉnh Quảng Ninh đã trao giấy chứng nhận đầu tư cho dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp và Cảng Nam Tiền Phong, Đầm Nhà Mạc (thuộc thị xã Quảng Yên) với vốn đăng ký 128 triệu USD. Các cửa ngõ ra vào của tỉnh được mở rộng, cảng biển được nâng cấp quy mô quốc tế, có thể đón các loại tàu lên đến 85.000 tấn; tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Cái Lân đang dần hoàn thiện, hiện đại, đồng bộ, tạo điều kiện kết nối, liên kết vùng. Mặc dù vậy, đối với Quảng Ninh hiện nay, hiện đại hóa hạ tầng giao thông vẫn là mục tiêu số 1.
Những đột phá mới
Có thể khẳng định, chưa có thời điểm nào, vấn đề hạ tầng giao thông ở Quảng Ninh được các cấp ủy Đảng, chính quyền của tỉnh quan tâm, chỉ đạo sâu sát như hiện nay. Nghị quyết Ðại hội Ðảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XIII nêu rõ, trong nhiệm kỳ 2011-2015, một trong hai nhiệm vụ đột phá của Quảng Ninh là “Tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội theo hướng đồng bộ, hiện đại, trọng tâm là xây dựng hệ thống giao thông, cấp thoát nước và xử lý ô nhiễm môi trường”.
Về hệ thống đường bộ, đến nay cơ bản hầu hết các tuyến đường trong tỉnh đều đã và đang được tập trung đầu tư hoàn thiện đáp ứng yêu cầu phục vụ giao thương hàng hoá trong và ngoài tỉnh. Đặc biệt hệ thống giao thông liên vùng được khẩn trương đầu tư như sân bay Vân Đồn, các tuyến cao tốc Hà Nội - Hạ Long, Hạ Long - Móng Cái. Điển hình với tuyến đường cao tốc Hạ Long - Hải Phòng dài 25km được Thủ tướng Chính phủ chính thức đồng ý cho tách thành 2 dự án độc lập đầu tư bằng nhiều hình thức khác nhau, gồm: Dự án đường nối TP Hạ Long với cầu Bạch Đằng được đầu tư với kinh phí 6.400 tỷ đồng; Dự án cầu Bạch Đằng, đường dẫn và nút giao cuối tuyến nối với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đầu tư theo hình thức BOT, với kinh phí hơn 7.300 tỷ đồng. Khi hoàn thành, sẽ góp phần hoàn chỉnh tuyến kết nối tam giác kinh tế phía Bắc (Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh), hoàn thiện giao thông tuyến đường cao tốc trục dọc ven biển vùng duyên hải Bắc Bộ. Đồng thời, rút ngắn khoảng cách từ Hạ Long đi Hải Phòng từ 75km xuống còn 25km, giảm thời gian di chuyển khoảng 50 phút. Đây cũng chính là dự án đường cao tốc đầu tiên được Chính phủ giao cho địa phương làm chủ đầu tư và chủ động bố trí vốn thi công, góp phần hoàn thiện cơ sở hạ tầng chung của ngành giao thông trên cả nước...
Cùng với đó, hàng loạt các dự án trọng điểm cũng đang được tỉnh quan tâm kêu gọi đầu tư như: Dự án đường cao tốc Nội Bài - Hạ Long, cao tốc Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái; cảng biển Hải Hà… Đặc biệt, Cảng hàng không Vân Đồn trị giá hơn 650 triệu USD đầu tư bằng hình thức BOT sẽ được khởi công trong tháng 4-2015 này là một điểm nhấn quan trọng trong bức tranh tổng thể hạ tầng giao thông Quảng Ninh.
Đường lớn, cơ hội lớn
Chưa bao giờ hạ tầng giao thông của Quảng Ninh được đầu tư mạnh mẽ như hiện nay, hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông trọng điểm được chỉ đạo thực hiện quyết liệt đã làm cho diện mạo Quảng Ninh ngày càng khang trang. Đây chính là tiền đề, động lực để xúc tiến đầu tư, vươn lên trở thành một trong những đầu tàu kinh tế của miền Bắc và cả nước.
Dù nhiều dự án hạ tầng giao thông đang còn trong quá trình triển khai, song đã có không ít nhà đầu tư trong và ngoài nước quan tâm tới Quảng Ninh như một “địa chỉ đỏ”, đón bắt cơ hội mới đầu tư về sản xuất kinh doanh, du lịch. Điển hình như: Tập đoàn Texhong đầu tư Khu công nghiệp Hải Hà với tổng mức 4.520 tỷ đồng; Công ty CP Tập đoàn Mặt trời (Sun Group) đầu tư tổ hợp tại TP Hạ Long trị giá khoảng 6.000 tỷ đồng và TP Cẩm Phả khoảng 3.500 tỷ đồng; Dự án Khu nghỉ dưỡng phức hợp có casino Vân Đồn…
Những dự án nghìn tỷ được đầu tư vào Quảng Ninh trong bối cảnh kinh tế thế giới đang gặp khó khăn, điều đó đã cho thấy được những nỗ lực đáng ghi nhận của Đảng bộ, chính quyền và người dân Quảng Ninh khi mạnh dạn, đổi mới, sáng tạo trong cách nghĩ, cách làm. Đây là hướng đi đúng, là nhân tố tăng sức hấp dẫn đầu tư cho tỉnh cũng như thúc đẩy các địa phương khác trong vùng cùng phát triển.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đọc, nhiệm vụ của chúng ta là phải xây dựng niềm tin làm sao để Quảng Ninh là nơi cần đến và là nơi đáng sống. Đây không chỉ là trách nhiệm của chính quyền các cấp mà là trách nhiệm của cả xã hội. Nhiệm vụ xây dựng niềm tin bao gồm: Niềm tin của người dân, niềm tin của du khách và niềm tin của nhà đầu tư, doanh nghiệp. Đây là một nhiệm vụ quan trọng trong triển khai chủ đề Nghị quyết 18 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về xây dựng thương hiệu Quảng Ninh. Theo đó, việc xây dựng niềm tin xuất phát từ chính những vấn đề cụ thể. Người dân có niềm tin khi cuộc sống được đảm bảo những vấn đề thiết yếu như an toàn giao thông, chất lượng y tế, giáo dục tốt. Du khách có niềm tin khi trong chuyến tham quan tại Quảng Ninh, họ thực sự hài lòng. Nhà đầu tư, doanh nghiệp có niềm tin khi họ nhìn thấy ở Quảng Ninh hạ tầng giao thông đồng bộ, thủ tục hành chính thuận tiện, triển vọng phát triển... Đây là những lời tâm huyết, chứa chan tình yêu, trách nhiệm đối với quê hương Quảng Ninh. Nói như một đồng chí lãnh đạo tỉnh đã ví “chúng ta phải xây tổ đẹp để đón phượng hoàng”, đất lành, tổ đẹp ở đây chính là hạ tầng giao thông đồng bộ, thuận tiện, là chính sách cởi mở, thông thoáng, là sự nỗ lực nâng cao năng lực của các cá nhân, tập thể, của toàn thể cán bộ, nhân dân quyết tâm đổi mới vì một Quảng Ninh giàu đẹp, văn minh, cất cánh vươn xa.
Đặng Nhung - Đỗ Phương
