Góp phần giải quyết các vấn đề xã hội liên quan đến đời sống của từng cá nhân và cộng đồng những người yếu thế, mặc dù còn khá mới mẻ, nhưng nghề công tác xã hội (CTXH) đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong việc góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.
Cùng đi với chị Nguyễn Thị Hà, cộng tác viên xã hội, khu 1, phường Trần Hưng Đạo (TP Hạ Long), chúng tôi tới thăm gia đình em Trần Trung D., 9 tuổi, ở phường Trần Hưng Đạo. Không giống như nhiều bạn cùng trang lứa khác, D. có hoàn cảnh rất khó khăn, bố bị nhiễm HIV, mất khi em mới 3 tuổi. Hiện D. sống cùng mẹ, cả hai mẹ con cũng bị nhiễm H. Để giúp gia đình D., chị Hà cùng các cộng tác viên xã hội của khu phố thường xuyên tới thăm hỏi, tư vấn. Qua đó, tạo điều kiện giúp gia đình em tiếp cận, nắm bắt đầy đủ những chính sách, động viên, tạo động lực giúp mẹ con em vượt qua những mặc cảm, hoà nhập cùng cộng đồng. Chị Nguyễn Thị Hà chia sẻ: “Ở khu phố, những cộng tác viên xã hội như chúng tôi phối hợp với cơ quan chức năng địa phương thực hiện nhiệm vụ theo dõi, tìm hiểu tình hình các đối tượng, như trẻ em, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, tình hình tệ nạn xã hội… trên địa bàn. Qua đó, làm cơ sở nắm bắt các đối tượng; đồng thời, thực hiện tư vấn, trợ giúp các đối tượng tiếp cận đầy đủ những chủ trương chính sách của Nhà nước…”.
Hiện người làm CTXH như chị Hà trên địa bàn tỉnh còn chưa nhiều. Toàn tỉnh mới có một số đơn vị công lập có chức năng cung cấp dịch vụ xã hội cấp tỉnh, như: Trung tâm Bảo trợ xã hội, Trung tâm Bảo trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, Trung tâm Giáo dục - Lao động xã hội tỉnh. Chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị này chủ yếu là nuôi dưỡng, chăm sóc, quản lý tập trung các đối tượng yếu thế. Quy mô phục vụ còn hạn chế, cộng cả 3 đơn vị này mới có trên 1.000 đối tượng được chăm sóc. Trong khi, theo thống kê, trên địa bàn tỉnh hiện có trên 24.000 đối tượng bảo trợ xã hội, 102.150 người cao tuổi, trên 18.000 người khuyết tật, 3.223 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt… Những người yếu thế cần được quan tâm, trợ giúp trên địa bàn tỉnh còn rất nhiều và nhu cầu được sử dụng các dịch vụ CTXH là rất lớn, họ cần được tư vấn và hỗ trợ, trong khi các vấn đề xã hội, tệ nạn xã hội ngày một phức tạp. Từ đó, việc phát triển nghề CTXH sẽ góp phần hạn chế phát sinh các vấn đề xã hội bức xúc, xây dựng xã hội công bằng, hạnh phúc cho mọi người dân.
Những năm qua, Trung tâm Công tác xã hội tỉnh đã từng bước chuyên nghiệp hoá nghề CTXH một cách có hệ thống. Theo đồng chí Trương Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm Công tác xã hội tỉnh: Việc phát triển nghề CTXH trong cộng đồng là cách thiết thực nhất để thực hiện các hoạt động hỗ trợ khẩn cấp, trợ giúp các đối tượng yếu thế; thực hiện các biện pháp ngăn chặn, loại bỏ những nguy cơ dẫn đến bị xâm hại, bạo lực, ngược đãi… Phát triển tốt nghề CTXH sẽ là giải pháp hiệu quả để giải quyết các vấn đề xã hội, trợ giúp các nhóm đối tượng yếu thế, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Qua đó, để nghề CTXH, phát huy hiệu quả, Trung tâm đã tập trung đưa ra cách thức hoạt động hợp lý, tổ chức mạng lưới trợ giúp linh hoạt qua: Hệ thống CTXH tại các huyện, thị xã, thành phố; sự hỗ trợ của đội ngũ cộng tác viên CTXH; hệ thống tổng đài tư vấn miễn phí, tiếp nhận thông tin…
Đến nay, Trung tâm Công tác xã hội tỉnh đã triển khai thành công việc xây dựng các mô hình thí điểm hệ thống CTXH tại TP Hạ Long, TX Quảng Yên và huyện Tiên Yên, đưa vào hoạt động đường dây tư vấn miễn phí, duy trì hoạt động của mạng lưới cộng tác viên CTXH trên toàn tỉnh với 1.800 cộng tác viên… 9 tháng đầu năm nay, hệ thống tổng đài tư vấn 18001769 của Trung tâm đã tư vấn 81 cuộc trong nhiều lĩnh vực xã hội; Trung tâm đã thực hiện hoạt động can thiệp hỗ trợ với 150 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tại 3 địa bàn Đông Triều, Quảng Yên, Móng Cái; tổ chức hội chẩn thực hiện các hoạt động trợ giúp, sàng lọc 24 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; tiếp tục duy trì các hoạt động tư vấn, can thiệp, hỗ trợ và kết nối đối với 500 đối tượng yếu thế… Qua đó, góp phần giúp các đối tượng yếu thế trong xã hội chủ động vươn lên, vượt qua khó khăn trong cuộc sống, hoà nhập cộng đồng. Đồng thời, giúp các đối tượng tiếp nhận và sử dụng các dịch vụ trợ giúp xã hội một cách chủ động hơn, từng bước nâng cao hiệu quả công tác an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.
Nguyễn Thanh
